Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Γουλιέλμος Α΄ της Σικελίας»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
καμία σύνοψη επεξεργασίας
|υπογραφή =
}}
Ο '''Γουλιέλμος Α΄ της Σικελίας''' ή ''Γουλιέλμος ο Κακός'' (''Guglielmo I di Sicilia'', [[1120]] - [[7 Μαΐου]] [[1166]]) μέλος του [[Οίκος των Ωτβίλ|Οίκου των Ωτβίλ]] ήταν [[Κατάλογος μοναρχών της Σικελίας|Βασιλιάς της Σικελίας]] ([[1154]] - [[1166]]). Ο Γουλιέλμος Α΄ ήταν τέταρτος γιος του [[Ρογήρος Β΄ της Σικελίας|Ρογήρου Β΄ της Σικελίας]] και της Ελβίρας Χιμένες νόθης κόρης του [[Αλφόνσος ΣΤ΄ του Λεόν και Καστίλης|Αλφόνσου ΣΤ΄ της Καστίλης και Λεόν.]] Το προσωνύμιο ''"Κακός"'' δεν του άξιζε και του αποδόθηκε από τον ιστορικό Ούγο Φαλκάντους, εκφράζει την προκατάληψη εναντίον του από τους ευγενείς και κρατικούς λειτουργούς. Ο παππούς του Γουλιέλμου Α΄ ήταν ο [[Ρογήρος Α΄ της Σικελίας]] και ο προπάππους του ο [[Ταγκρέδος του Ωτβίλ]].<ref>Luscombe & Riley-Smith 2004, σ. 760.</ref> Ο Γουλιέλμος Α΄ δεν είχε στόχο να κυβερνήσει επειδή είχε τρεις μεγαλύτερους αδελφούς αλλά απεβίωσαν και οι τρεις πρόωρα πριν από τον πατέρα τους, ο [[Ρογήρος Γ΄ της Απουλίας]] το 1148, ο [[Ταγκρέδος του Μπάρι]] το 1138 και ο [[Αλφόνσος της Κάπουα]] το 1144. Τον Ρογήρο Β΄ διαδέχθηκε ο τέταρτος γιος του Γουλιέλμος (1154) χωρίς να είναι έτοιμος να τον διαδεχτεί.
 
==Συνθήκη του Μπενεβέντο==
Ο '''Γουλιέλμος Α' ''' ο ''Κακός'' (''Guglielmo I di Sicilia'', [[1120]] - [[7 Μαΐου]] [[1166]]) ήταν βασιλιάς της Σικελίας (1154-1166) από τον [[Οίκος των Ωτβίλ|Οίκο των Ωτβίλ]]. Ήταν ο τέταρτος υιός του [[Ρογήρου Β΄ της Σικελίας|Ρογήρου Β΄]] βασιλιά της Σικελίας και της Ελβίρας Χιμένες, κόρης του [[Αλφόνσος ΣΤ΄ της Καστίλης και Λεόν|Αλφόνσου ΣΤ΄]] βασιλιά της Καστίλης και Λεόν. Το επίθετο ''Κακός'' δεν του άξιζε και εκφράζει την προκατάληψη εναντίον του από τους ευγενείς και τους κρατικούς λειτουργούς και οφείλεται στο σύγχρονό του χρονογράφο Ούγο Φαλκάντους.
 
[[File:Kingdom of Sicily 1154.svg|left|260px250px|thumb|Το βασίλειο της Σικελίας (που περιλαμβάνει και τη Νάπολη) κατά το 1154, έτος ανάληψης της βασιλείας από το Γουλιέλμο Α'. Τα όριά του θα παραμείνουν σχεδόν αμετάβλητα για 700 έτη]]
==Βιογραφία==
Με την άνοδο του στον θρόνο ο Γουλιέλμος Α΄ συνέχισε την πολιτική που είχε ξεκινήσει ο πατέρας του τα τελευταία χρόνια, μονάχα ο Τόμας Μπρούν έπεσε από την θέση του Καγκελάριου και αντικαταστάθηκε από τον Μάιο του Μπάρι. Ο Μάιο, ένας άνθρωπος χαμηλής καταγωγής είχε την απόλυτη εξουσία στο βασίλειο, συνέχισε την πολιτική του Ρογήρου Β΄, κράτησε μακριά από την διοίκηση τους ευγενείς και περιόρισε τα προνόμια των πόλεων. Οι βαρόνοι προχώρησαν σε εξέγερση με την υποκίνηση του πάπα [[Πάπας Αδριανός Δ΄|Αδριανού Δ΄]] που δεν είχε αναγνωρίσει ακόμα τον Γουλιέλμο Α΄, την εξέγερση υποκίνησαν επίσης ο [[Μανουήλ Α΄ Κομνηνός]] και ο [[Φρειδερίκος Α΄ Βαρβαρόσσα]].
Έχοντας τρία μεγαλύτερα αδέλφια, τον [[Ρογήρος Γ΄ της Απουλίας|Ρογήρο]] δούκα της Απουλίας και Καλαβρίας, τον [[Τανκρέδος του Μπάρι|Τανκρέδο]] πρίγκιπα του Τάραντος και τον [[Αλφόνσος της Κάπουα|Αλφόνσο]] πρίγκιπα της Κάπουα, δεν είχε νέος μεγάλες προσδοκίες για να αναλάβει βασιλιάς. Όμως το 1138 απεβίωσε ο Τανκρέδος, το 1144 ο Αλφόνσος και το 1148 ο Ρογήρος. Έτσι όταν το 1154 απεβίωσε ο πατέρας του ήταν ο μόνος επιζών υιός και ανέλαβε την αρχή κρατώντας τον τρόπο διοίκησης του πατέρα του, καθαιρώντας μόνο τον μάγιστρο Τόμας Μπρουν και προάγοντας ως καγκελάριο τον Μάιο του Μπάρι, άνθρωπο ταπεινής καταγωγής. Ο Μάιο είχε τον υψηλότερο τίτλο στο βασίλειο, αυτόν του ''amiratus amiratorum'' και ασκούσε πραγματικά την εξουσία, συνεχίζοντας την πολιτική του Ρογήρου Β', κρατώντας μακριά από τη διοίκηση τους ευγενείς. Επίσης ζητούσε να περιορίσει τα προνόμια των πόλεων. Οι ευγενείς, προσπαθούσαν να αντικαταστήσουν τη βασιλική εξουσία και ενθαρρυνόταν σε στάση από τον [[Πάπας Αδριανός Δ΄|πάπα Αδριανό Δ']], του οποίου την αναγνώριση δεν είχε ακόμη ζητήσει ο Γουλιέλμος Α', τον [[Μανουήλ Α΄ Κομνηνός|Μανουήλ Α' Κομνηνό]] Αυτοκράτορα των Ρωμαίων και τον [[Φρειδερίκος Α΄ Βαρβαρόσσα|Φρειδερίκο Α']] βασιλιά των Γερμανών.
[[File:Kingdom of Sicily 1154.svg|left|260px|thumb|Το βασίλειο της Σικελίας (που περιλαμβάνει και τη Νάπολη) κατά το 1154, έτος ανάληψης της βασιλείας από το Γουλιέλμο Α'. Τα όριά του θα παραμείνουν σχεδόν αμετάβλητα για 700 έτη]]
Το 1155 Ρωμαϊκά στρατεύματα είχαν ανακτήσει τις πόλεις τις Απουλίας Μπάρι, Τράνι, Τζιοβινάτζο, Αντρία, Τάραντα και άρχισαν την πολιορκία του Βρινδησίου (Μπρίντιζι). Το επόμενο έτος όμως ο Γουλιέλμος Α' αποβιβάσθηκε με το στρατό του στην Απουλία, κατέστρεψε τα τέσσερα πλοία του Ρωμαϊκού στόλου στο [[Μπρίντιζι]] και ανέκατέλαβε το [[Μπάρι]]. Ο Γουλιέλμος Α' στο Μπενεβέντο υπέγραψε συμφωνία με τον Αδριανό Δ', στην οποία συγχωρούσε τους στασιαστές και αναγνωριζόταν ως βασιλιάς της Σικελίας. Το 1157 έστειλε 164 πλοία με 10.000 άνδρες που λεηλάτησαν την [[Εύβοια]] και τον Αλμυρό· το επόμενο έτος έκανε ειρήνη με τους Ρωμαίους.
 
ΤοΤα 1155στρατεύματα Ρωμαϊκάαπό στρατεύματατην είχαν[[Βυζαντινή ανακτήσειαυτοκρατορία]] τιςεπιτέθηκαν πόλειςστην τιςνότια ΑπουλίαςΙταλία στα τέλη του 1155 και κατέλαβαν το [[Μπάρι]], το Τράνι, το Τζιοβινάτζο, Αντρίατην Άντρια, τον [[Τάραντας|Τάραντα]] και άρχισανξεκίνησε την πολιορκία του Βρινδησίου ([[Μπρίντιζι)]]. Το επόμενο έτος όμως ο Γουλιέλμος Α' αποβιβάσθηκε με το στρατό του στην [[Απουλία]], κατέστρεψε τα τέσσερα πλοία του Ρωμαϊκού στόλου στο [[Μπρίντιζι]] και ανέκατέλαβεανακατέλαβε το [[Μπάρι]]. Ο Γουλιέλμος Α'Α΄ στο [[Μπενεβέντο]] υπέγραψε συμφωνία με τον πάπα Αδριανό ΔΔ΄ την ','"Συνθήκη στηντου Μπενεβέντο"'' (18 Ιουνίου 1856) με την οποία συγχωρούσε τους στασιαστές και αναγνωριζόταν ως βασιλιάς της Σικελίας. Το 1157 έστειλε 164 πλοία με 10.000 άνδρες που λεηλάτησαν την [[Εύβοια]] και τον Αλμυρό·, το επόμενο έτος έκανεέκλεισε ειρήνη με τους Ρωμαίους.
Οι διπλωματικές αυτές επιτυχίες μάλλον οφειλόταν στο Μάιο. Από την άλλη μεριά όμως χάθηκαν οι κτήσεις στην περιοχή της Τύνιδα στους Αλμοάδες: το 1156 η πόλη Σίφακς (Ν της Τύνιδας) εξεγέρθηκε, αλλά τίποτε δεν έπραξε για την καταστολή της. Το 1159 ο Βέρβερος ναύαρχός του, που βαπτίστηκε Πέτρος, επέδραμε με 160 πλοία εναντίον των Σαρακηνών των Βαλεαρίδων. Έπειτα οδήγησε το στόλο σε ανακούφιση της Μαχντία (πόλης μεταξύ Τύνιδας και Σίφακς) που τους χριστιανούς της πολιορκούσαν οι εξεγερμένοι. Έπειτα από εμπλοκή σε μάχη, ο Πέτρος επέστρεψε στη [[Σικελία]] και η Μαχντία παραδόθηκε στους Μουσουμάνους τον Ιανουάριο του 1160, έτος που σηματοδοτεί το τέλος της κυριαρχίας στην περιοχή της [[Τύνιδα]]ς.
[[File:Tomb of William I of Sicily - Cathedral of Monreale - Italy 2015.JPG|thumb|left|Η σαρκοφάγος του Γουλιέλμου Α' στον Καθεδρικό του Μονρεάλε]]
Η πολιτική του Μάιο οδήγησε σε μια γενική συνωμοσία των ευγενών· τον Νοέμβριο του 1160 ο Μάιο δολοφονήθηκε από τον Ματθαίο Μπονέλο, ηγέτη των Σικελών βαρόνων. Οι ευγενείς είχαν απώτερο σκοπό την αντικατάσταση του Γουλιέλμου Α΄ από τον πρωτότοκο υιό του Ρογήρο Δ΄, που θα ήταν λιγότερο δυνατός. Μετά από αυτό στο παλάτι ήλθε ο [[Σίμων του Τάραντος|Σίμων]], νόθος υιός του Ρογήρου Β΄ και ο [[Τανκρέδος της Σικελίας|Τανκρέδος]], νόθος υιός του Ρογήρου Γ', πρωτότοκου υιού του Ρογήρου Β΄. Ο βασιλιάς αιχμαλωτίσθηκε με την οικογένειά του και η ζωή του μόλις που σώθηκε από τον καγκελάριο Ριχάρδο της Μάντρα. Ο υιός του Ρογήρος Δ΄ παρήλασε στους δρόμους και ανακοινώθηκε ότι η στέψη του θα γίνει σε τρεις ημέρες. Όταν οι συνωμότες κρατούσαν τον Γουλιέλμο Α΄ σκεπτόμενοι την καθαίρεση ή τον θάνατό του, ο λαός και ο στρατός συσπειρώθηκαν γύρω του και με τη δύναμή τους ο βασιλιάς κατέβαλε τους συνωμότες, τιμώρησε τον Μπονέλο με τύφλωση και έκαψε την πόλη Μπούτερα που είχε εξεγερθεί. Όμως, κατά την εισβολή του λαού και του στρατού στο παλάτι για την απελευθέρωση του βασιλιά, ο Ρογήρος Δ΄ τραυματίστηκε θανάσιμα από εξοστρακισθέν βέλος.
 
==Απώλεια της Αφρικής==
Ελεύθερος πια από τους ευγενείς, ο Γουλιέλμος Α΄ εμπιστεύθηκε τη διακυβέρνηση σε άνδρες που μαθήτευσαν στη σχολή του Μάιο σχηματίζοντας μία τριανδρία, αποτελούμενη από τον μέγα πρωτονοτάριο, που έγινε ο Ματθαίος ντ' Άγελλο, τον καγκελάριο, που έγινε ο Συλβέστερ κόμης του Μαρσίκο και τον επίσκοπο των Συρακουσών, που ήταν ο Πάλμερ. Έγινε ένθερμος υποστηρικτής του πάπα εναντίον του βασιλιά της Γερμανίας και ο εκλεγείς το 1165 [[Πάπας Αλέξανδρος Γ΄|πάπας Αλέξανδρος Γ΄]] εγκαταστάθηκε στο ανάκτορο του Λατερανού με [[Νορμανδοί|νορμανδική]] φρουρά.
 
Οι διπλωματικές αυτές επιτυχίες μάλλον οφειλόταν στο Μάιο., Απόαπό την άλλη μεριά όμως χάθηκαν οι κτήσεις στην περιοχή[[Αφρική]] τηςαπό Τύνιδατους [[Αλμοάδες]], πιθανότατα ο ίδιος τις εγκατέλειψε σκόπιμα χάρη στους Αλμοάδες:κινδύνους τοπου είχε συναντήσει από τον βορά. Η πόλης [[Σφαξ]] επαναστάτησε και 1156σύντομα η πόληεξέγερση Σίφακςεξαπλώθηκε σε τηςολόκληρη Τύνιδας)την εξεγέρθηκε,[[Τυνησία]] αλλά τίποτεο Γουλιέλμος Α΄ δεν έπραξεέκανε τίποτα για να την καταστολή τηςκαταστείλει. Το 1159 ο Βέρβερος ναύαρχόςναύαρχος του, που βαπτίστηκε Πέτρος, επέδραμε με 160 πλοία εναντίον των Σαρακηνών των [[Βαλεαρίδες Νήσοι|Βαλεαρίδων]]. ΈπειταΣτην οδήγησεσυνέχεια τοέστειλε στόλο σεμε ανακούφισητον τηςΠέτρο Μαχντίανα (πόληςυπερασπιστεί μεταξύτην Τύνιδας[[Αλ-Μαχντίγια]] καιμια Σίφακς)πόλη πουανάμεσα τουςστην χριστιανούς[[Τύνιδα]] τηςκαι την Σφάξ που την πολιορκούσαν οι εξεγερμένοι. Έπειτα από εμπλοκή σε μάχη, ο Πέτρος επέστρεψε στη [[Σικελία]] και η ΜαχντίαΑλ-Μαχντίγια παραδόθηκε στους ΜουσουμάνουςΜουσουλμάνους τον Ιανουάριο του 1160, έτος που σηματοδοτεί το τέλος της κυριαρχίας στην περιοχή της [[Τύνιδα]]ςΤύνιδας και της ''"Αφρικάνικης αυτοκρατορίας"''.
Απεβίωσε το επόμενο έτος και ετάφη αρχικά στον Καθεδρικό του Παλέρμο. Μετακινήθηκε αργότερα από τον υιό του Γουλιέλμο Β' στον Καθεδρικό του Μονρεάλε, όταν ο ναός αυτός ολοκληρώθηκε.
 
==Εξεγέρσεις==
 
[[File:Tomb of William I of Sicily - Cathedral of Monreale - Italy 2015.JPG|thumb|left|250px|Η σαρκοφάγος του Γουλιέλμου Α' στον Καθεδρικό του Μονρεάλε]]
Η πολιτική του Μάιο οδήγησε σε μια γενική συνωμοσίαεξέγερση των ευγενών·, τον Νοέμβριο του 1160 ο Μάιο δολοφονήθηκε από τον Ματθαίο Μπονέλο, ηγέτη των Σικελών βαρόνων. Οι ευγενείς είχαν απώτερο σκοπό την αντικατάσταση του Γουλιέλμου Α΄ από τον πρωτότοκο υιό του Ρογήρο Δ΄, δούκα της Απούλιας που θα ήταν λιγότερο δυνατός. Μετά απότην αυτόδολοφονία στοτου παλάτι ήλθεΜάιο ο [[Σίμων του Τάραντος|Σίμων]], νόθος υιός του Ρογήρου Β΄ και ο [[Τανκρέδος της Σικελίας|Τανκρέδος]], νόθος υιός του Ρογήρου Γ'Γ΄ της Απουλίας, πρωτότοκου υιού του Ρογήρου Β΄ επιτέθηκαν και λεηλάτησαν τα ανάκτορα. Ο βασιλιάς αιχμαλωτίσθηκεσυνελήφθη με ολόκληρη την οικογένειάοικογένειας του και η ζωή του μόλιςσώθηκε πουχάρη σώθηκεστην απόεπέμβαση τον καγκελάριοτου ΡιχάρδοΡιχάρδου της Μάντρα.Μάνδρας, Ο υιός τουο Ρογήρος Δ΄έκανε παρήλασεπεριοδεία στους δρόμους και ανακοινώθηκεανακοίνωσε ότι θα γίνει η στέψη του θαστον γίνειΚαθεδρικό ναό σε τρεις ημέρεςμέρες. ΌτανΟ οιβασιλιάς συνωμότεςέμεινε κρατούσανγια τονλίγο Γουλιέλμοκαιρό Α΄στα σκεπτόμενοιχέρια τηντων καθαίρεσησυνωμοτών ή τον θάνατό του,αλλά ο λαός και ο στρατός συσπειρώθηκαναντιδρώντας γύρωσυνέτριψαν τουτους επαναστάτες, πολιόρκησαν τα ανάκτορα και μεελευθέρωσαν τητον δύναμήβασιλιά. τουςΣτην οεπιχείρηση βασιλιάςσκοτώθηκε κατέβαλεκαι τουςο συνωμότες,αντάρτης τιμώρησεγιος τοντου ΜπονέλοΡογήρος με τύφλωσηένα καιβέλος έκαψεστα τηνμάτια, πόλησύμφωνα Μπούτεραμε πουκάποιον είχειστορικό εξεγερθεί.ο Όμως,ίδιος κατάο τηνΓουλιέλμος εισβολήΑ΄ του''"σκότωσε λαούτον καιγιο του στρατού στο παλάτι για την απελευθέρωσηαπιστία του βασιλιά, ο Ρογήρος Δ΄ τραυματίστηκε θανάσιμα από εξοστρακισθέν βέλος"''.
 
==Θάνατος==
 
Ο Γουλιέλμος Α΄ ελεύθερος από επαναστάσεις μπόρεσε να ασχοληθεί τα τελευταία χρόνια της ζωής του με την διακυβέρνηση του βασιλείου του, εμπιστεύθηκε τη διακυβέρνηση σε άνδρες από την σχολή του Μάιο όπως ο Ματθαίος του Έτζελο, ο Σιλβέστερ του Μαρσίκο και τον Πάλμερ των Συρακουσών. Έγινε ένθερμος υποστηρικτής του πάπα εναντίον του αυτοκράτορα της Γερμανίας και ο νεοεκλεγείς [[Πάπας Αλέξανδρος Γ΄]] εγκαταστάθηκε τον Νοέμβριο του 1165 στο [[Ανάκτορο του Λατερανού]] με [[Νορμανδοί|Νορμανδική]] φρουρά. Ο Γουλιέλμος Α΄ απεβίωσε την επόμενη χρονιά (7 Μαΐου 1166) και τάφηκε στον [[Καθεδρικός Ναός του Παλέρμο|Καθεδρικό Ναό του Παλέρμο]], όταν ολοκληρώθηκε ο Καθεδρικός ναός του [[Μονρεάλε]] ο γιος του Γουλιέλμος Β΄ μετέφερε εκεί την σωρό του.<ref>Herbermann, Charles, ed. (1913). "Archdiocese of Monreale" . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.</ref>
 
==Οικογένεια==
 
Νυμφεύτηκε τη Μαργαρίτα Χιμένες, κόρη του [[Γκαρσία της Ναβάρρας|Γκαρσία]] βασιλιά της Ναβάρρας. Είχε τέκνα:
Με την σύζυγο του [[Μαργαρίτα της Ναβάρρας (1128-1183)|Μαργαρίτα της Ναβάρρας]] κόρη του [[Γκαρθία Ραμίρεθ της Ναβάρρας]] απέκτησε :<ref>Luscombe & Riley-Smith 2004, σ. 760.</ref>
* [[Ρογήρος Δ΄ της Απουλίας|Ρογήρος Δ΄]] 1152 - 1161, δούκας της Απουλίας και Καλαβρίας
 
* [[Ροβέρτος Γ΄ της Κάπουα|Ροβέρτος Γ΄]] 1153 - 1160, πρίγκιπας της Κάπουα
* [[Ρογήρος Δ΄ της Απουλίας|Ρογήρος Δ΄]] 1152 - 1161, δούκας της Απουλίας και Καλαβρίας<ref>Loud & Metcalfe 2002, σ. xxi.</ref>
* [[Γουλιέλμος Β΄ της Σικελίας|Γουλιέλμος Β΄]] 1155 - 1189, διαδέχθηκε τον πατέρα του
* [[ΕρρίκοςΡοβέρτος Γ΄ της Κάπουα|Ερρίκος]] 1158 - 1172, πρίγκιπας της Κάπουα<ref>Loud & Metcalfe 2002, σ. xxi.</ref>
* [[Γουλιέλμος Β΄ της Σικελίας|Γουλιέλμος Β΄]] 1155 - 1189, διαδέχθηκε τον πατέρα του<ref>Luscombe & Riley-Smith 2004, σ. 760.</ref>
* [[Ροβέρτος Γ΄Ερρίκος της Κάπουα|Ροβέρτος Γ΄]] 1153 - 1160, πρίγκιπας της Κάπουα<ref>Loud & Metcalfe 2002, σ. xxi.</ref>
 
Ο [[Βοκάκιος]] γράφει ότι όταν γεννήθηκε η πριγκίπισσα [[Κωνσταντία Ωτβίλ της Σικελίας]] ένας μοναχός από την [[Καλαβρία]] ο Ιωακείμ έκανε την πρόβλεψη ότι ''"ο γάμος της κόρης του θα καταστρέψει την [[Σικελία]]"''. Ο Γουλιέλμος Α΄ πίστεψε την προφητεία και ανάγκασε την Κωνσταντία να αποσυρθεί ως μοναχή για να αποφύγει τον γάμο και συνεπώς την καταστροφή. Η πληροφορία του Βοκάκιου έρχεται σε αντίθεση με τις ιστορικές πηγές που καταγράφουν την Κωνσταντία σαν μικρότερη ετεροθαλή αδελφή του Γουλιέλμου Α΄ και όχι σαν κόρη του. Ο Τζιοβάννι Βιλλάνι γράφει ότι ύστερα από την πληροφορία αυτή ο Γουλιέλμος Α΄ ήθελε να θανατώσει την Κωνσταντία αλλά ο νόθος ξάδελφος του Ταγκρέδος της Σικελίας τον έπεισε να την κλείσει μονάχα σε μοναστήρι.
 
==Παραπομπές==
<references />
 
==Πηγές==
 
*Alio, Jacqueline (2017). Margaret, Queen of Sicily. Trinacria.
*Loud, Graham A.; Metcalfe, Alex, eds. (2002). The Society of Norman Italy. Brill.
*Luscombe, David; Riley-Smith, Jonathan, eds. (2004). The New Cambridge Medieval History: Volume 4, C.1024-c.1198, Part II. Cambridge University Press.
*Norwich, John Julius. The Kingdom in the Sun 1130-1194. Longman: London, 1970.
*History of the Tyrants of Sicily at Patrologia Latina.
*Chisholm, Hugh, ed. (1911). "article name needed". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
*Herbermann, Charles, ed. (1913). "Naples". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton.
 
{{ενσωμάτωση κειμένου|en|William I of Sicily}}
19.216

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης