Πιόνι (σκάκι)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πεσσοί
Chess king icon.png Βασιλιάς
Chess queen icon.png Βασίλισσα
Chess rook icon.png Πύργος
Chess bishop icon.png Αξιωματικός
Chess knight icon.png Ίππος
Chess pawn icon.png Πιόνι
Πιόνια σκακιού

Το πιόνι (Σ, ♙♟), που συχνά λέγεται και στρατιώτης, είναι το πιο αδύνατο κομμάτι στο σκάκι. Η παρτίδα στο σκάκι ξεκινά με κάθε παίκτη να έχει 8 πιόνια στην μπροστινή του γραμμή (τη γραμμή που βρίσκεται απέναντι στα κομμάτια του συμπαίκτη). Δηλαδή στα τετράγωνα α2, β2, γ2, ... , θ2 τα λευκά και α7, β7, γ7, ... ,θ7 τα μαύρα.

Όταν οι σκακιστές λένε κομμάτια συνήθως δεν εννοούν τα πιόνια. Η λέξη κομμάτια έχει γενικά παρόμοια αντιμετώπιση με την αγγλική pieces. Η λέξη που τονίζει το γεγονός ότι περιλαμβάνονται και τα πιόνια είναι πεσσοί και χρησιμοποιείται αλλά όχι συχνά (πρακτικά αντιστοιχεί στην αγγλική chessmen). Αρκετά συχνά λέμε όμως κομμάτια εννοώντας και τα πιόνια. Όταν ένας σκακιστής λέει "το πιόνι της βασίλισσας" δεν εννοεί την βασίλισσα αλλά το πιόνι της στήλης δ (δείτε περιγραφική σκακιστική γραφή).

Κινήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

α β γ δ ε ζ η θ
8
Chessboard480.svg
α8
β8
γ8
δ8
ε8
ζ8
η8
θ8
α7
β7
γ7
δ7
ε7
ζ7
η7 μαύρο πιόνι
θ7
α6
β6
γ6
δ6
ε6
ζ6
η6 μαύρο χι
θ6
α5
β5
γ5
δ5
ε5
ζ5
η5 μαύρο χι
θ5
α4
β4 μαύρο χι
γ4
δ4 μαύρο χι
ε4
ζ4
η4
θ4
α3
β3 μαύρο χι
γ3
δ3 λευκό πιόνι
ε3
ζ3
η3
θ3 μαύρο πιόνι
α2
β2 λευκό πιόνι
γ2
δ2
ε2
ζ2
η2
θ2 μαύρο χι
α1
β1
γ1
δ1
ε1
ζ1
η1
θ1
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
α β γ δ ε ζ η θ
Οι κινήσεις των πιονιών

Τα πιόνια έχουν κάπως ασυνήθιστα χαρακτηριστικά στον τρόπο που κινούνται.

Κινούνται όπως φαίνεται στο διάγραμμα αριστερά. Κινούνται μόνο προς τα μπρος και μόνο κατά ένα τετράγωνο. Εξαίρεση αποτελεί η πρώτη τους κίνηση (όταν βρίσκονται στην μπροστινή γραμμή του παίκτη) στην οποία αν και τα δυο μπροστινά τετράγωνα είναι κενά έχουν το δικαίωμα να κινηθούν κατά δυο τετράγωνα μπροστά. Δεν αιχμαλωτίζουν όμως με αυτόν τον τρόπο. Δεν επιτρέπεται να καταλάβουν με αυτόν τον τρόπο κίνησης την θέση άλλου κομματιού, ίδιου ή αντιθέτου χρώματος.

α β γ δ ε ζ η θ
8
Chessboard480.svg
α8
β8
γ8
δ8
ε8
ζ8
η8
θ8
α7
β7 μαύρο πιόνι
γ7
δ7
ε7
ζ7
η7
θ7
α6
β6
γ6 λευκό πιόνι
δ6
ε6
ζ6
η6
θ6
α5
β5
γ5
δ5
ε5
ζ5 μαύρο πιόνι
η5
θ5
α4
β4
γ4
δ4
ε4 λευκός ίππος
ζ4
η4 λευκός ίππος
θ4
α3 μαύρος πύργος
β3
γ3 μαύρος πύργος
δ3
ε3
ζ3
η3
θ3
α2
β2 λευκό πιόνι
γ2
δ2
ε2
ζ2
η2
θ2
α1
β1
γ1
δ1
ε1
ζ1
η1
θ1
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
α β γ δ ε ζ η θ
Αιχμαλωσία από πιόνια

Αιχμαλωσία πεσσών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αιχμαλωτίζουν όπως φαίνεται στο διάγραμμα δεξιά. Όταν υπάρχει κάποιο κομμάτι αντιθέτου χρώματος σε ένα από τα δύο διαγωνίως μπροστινά τετράγωνα του πιονιού, το πιόνι μπορεί να κινηθεί στο τετράγωνό του απομακρύνοντάς το από την σκακιέρα. Στο διάγραμμα δεξιά το λευκό πιόνι στο τετράγωνο β2 απειλεί τους μαύρους πύργους. Το μαύρο πιόνι στο ζ5 απειλεί τους λευκούς ίππους και τα πιόνια στο β7 και γ6 απειλούν το ένα το άλλο. Αν ένα πιόνι χρησιμοποιήσει το δικαίωμά του να κινηθεί 2 τετράγωνα τη στιγμή που αν είχε κινηθεί κατά ένα τετράγωνο ένα εχθρικό πιόνι θα μπορούσε να το αιχμαλωτίσει σύμφωνα με τα παραπάνω τότε το τελευταίο μπορεί και πάλι να το απομακρύνει από την σκακιέρα (στην αμέσως επόμενη κίνηση) κινούμενο όπως αν το έκοβε στην περίπτωση που το πρώτο είχε κινηθεί κατά ένα τετράγωνο. Αυτός ο τρόπος αιχμαλώτισης λέγεται εν διελεύσει (επίσης αν πασσάν, καθώς en passant είναι η γαλλική έκφραση που χρησιμοποιείται διεθνώς).

Προαγωγή πιονιού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό είναι δυνατότητα προαγωγής. Όταν ένα πιόνι φτάσει στην τελευταία γραμμή τότε μετατρέπεται σε ένα οποιοδήποτε άλλο κομμάτι (εκτός του βασιλιά) επιλογής του παίκτη. Η συνήθης επιλογή βεβαίως είναι βασίλισσα. Η δυνατότητα να προάγει ο παίκτης ένα πιόνι του σε βασίλισσα δεν εξαρτάται από την πιθανή ύπαρξη και άλλης βασίλισσας του παίκτη στην σκακιέρα. Ένας παίκτης μπορεί να έχει πολλές βασίλισσες ταυτοχρόνως από προαγωγές των πιονιών του.

Τακτικές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πιόνια αποτελώντας τα πιο αδύναμα κομμάτια στην σκακιέρα αποτελούν και την μονάδα μέτρησης της συμβατικής αξίας των άλλων κομματιών. Συμβατικά ένα πιόνι έχει αξία ενός πιονιού αλλά στην πράξη μετράει περισσότερο ο σχηματισμός τους από το πλήθος τους.

Το γεγονός της μη αναστρεψιμότητας της κίνησης των πιονιών προσδίδει σε αυτά ιδιαίτερο στρατηγικό χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα όλη η στρατηγική του παιχνιδιού έχει γενικά να κάνει με τα πιόνια.

Το χαρακτηριστικό των πιονιών να μπλοκάρεται η κίνησή τους προς τα μπροστά και να αιχμαλωτίζουν διαγωνίως οδηγεί συχνά σε πολύ σταθερούς αλυσιδωτούς σχηματισμούς. Γενικά ο σκελετός των πιονιών είναι αυτός που καθορίζει τον στρατηγικό χαρακτήρα της θέσης. Προωθώντας κάποιος τα πιόνια του αποκτά εδαφική υπεροχή. Αυτό θεωρείται γενικά πλεονέκτημα γιατί ο παίκτης με εδαφική υπεροχή έχει μεγαλύτερη άνεση στην κίνηση των κομματιών του αλλά από την άλλη επειδή τα πιόνια ούτε κοιτούν ούτε γυρνούν πίσω χάνει οριστικά την δυνατότητα να ελέγξει με πιόνια τον χώρο πίσω από αυτά. Σημειώστε ότι όταν ένα πιόνι απειλεί ένα κομμάτι το τελευταίο είναι πρακτικά υποχρεωμένο να υποχωρεί καθώς είναι ασύμφορη η αλλαγή πιονιού με κομμάτι.

Σημαντικά χαρακτηριστικά του σκελετού των πιονιών είναι η ύπαρξη απομονωμένων πιονιών, ελεύθερων πιονιών, διπλωμένων πιονιών και κρεμασμένων πιονιών. Επίσης τα πιόνια καθορίζουν αν οι γραμμές είναι ανοικτές ή κλειστές. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την τοποθέτηση των πύργων και των αξιωματικών. Επειδή στις αλυσίδες που σχηματίζουν τείνουν να βρίσκονται στο ίδιο χρώμα τετραγώνου είναι συνηθισμένο ο ένας από τους αξιωματικούς να εμποδίζεται από τα δικά του πιόνια (λέγεται κακός αξιωματικός). Οι αδυναμίες στον σχηματισμό των πιονιών λέγονται τρύπες (δηλαδή τα τετράγωνα που δεν μπορούν να απειληθούν από πιόνια).

Τα πιόνια έχουν πολύ μικρή αξία στο άνοιγμα. Αποτελούν σχεδόν εμπόδιο στην ανάπτυξη των κομματιών και έτσι συχνά ένας παίκτης θυσιάζει ένα ή περισσότερα πιόνια στο άνοιγμα για να κερδίσει τέμπο και έτσι το πλεονέκτημα στην ανάπτυξη. Η θυσία πιονιού κατά το άνοιγμα λέγεται γκαμπί. Στο μέσον της παρτίδας τα πιόνια αποτελούν ένα σχετικά αδρανή σκελετό που όμως χαρακτηρίζει στρατηγικά το παιχνίδι και προστατεύει την παράταξη από τα αντίπαλα κομμάτια. Για αυτό είναι πολύ σημαντικά. Στο φινάλε τα πιόνια είναι πρωταγωνιστές καθώς συνήθως η προαγωγή ενός πιονιού σε βασίλισσα είναι το γεγονός που θα δώσει την νίκη.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα