Σαχ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Σαχ λέγεται στο σκάκι η άμεση απειλή εναντίον του βασιλιά. Προέρχεται από την περσική λέξη شاه (βλέπε σάχης), ενώ ο όρος "σαχ ματ" σημαίνει "Ο βασιλιάς είναι αβοήθητος (αλλά όχι νεκρός)"[1].

O παίκτης που απειλεί τον αντίπαλο βασιλιά συνηθίζεται χωρίς όμως πλέον να υπάρχει κανόνας που να τον υποχρεώνει[2] να λέει σαχ ως προειδοποίηση (χρησιμοποιούνται επίσης το ρουά και το βασιλιάς). Στους σύγχρονους κανόνες νόμιμες κινήσεις είναι μόνο αυτές που αντιμετωπίζουν το σαχ.

8 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
7 Chess kld40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess bld40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess rll40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
1 Chess rdd40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
α β γ δ ε ζ η θ

Στο σκάκι υπάρχουν τρεις τρόποι αντιμετώπισης ενός σαχ:

  1. η μετακίνηση του βασιλιά σε ασφαλές τετράγωνο.
  2. το κόψιμο του κομματιού που απειλεί τον βασιλιά.
  3. η παρεμβολή ενός κομματιού ανάμεσα στον βασιλιά και στο κομμάτι που δίνει το σαχ.

Αν κανένας από τους τρεις τρόπους δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί τότε έχουμε την περίπτωση του ματ και ο παίκτης χάνει αμέσως την παρτίδα.

Στο διάγραμμα δεξιά, οι νόμιμες κινήσεις για τον λευκό είναι: ο λευκός αξιωματικός στο ε5 να κόψει τον μαύρο πύργο, ο λευκός πύργος να κινηθεί στο α4 ή ο λευκός βασιλιάς να κινηθεί σε ένα από τα ασφαλή τετράγωνα (β6, β7, β8)

Ο ίππος έχει το πλεονέκτημα να δίνει σαχ χωρίς να βρίσκεται δίπλα στον βασιλιά (και άρα να απειλείται από αυτόν) και χωρίς να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο τρίτος τρόπος αντιμετώπισης.

Στην σκακιστική γραφή το σαχ σημειώνεται γενικά με το σύμβολο "+". Το διπλό σαχ μερικές φορές συμβολίζεται με "++".

Ειδικές περιπτώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το λεγόμενο διπλό σαχ. Αυτό συμβαίνει όταν ένα κομμάτι κινείται κάνοντας σαχ και ταυτόχρονα εξ αποκαλύψεως ένα άλλο κομμάτι κάνει επίσης σαχ. Στο διπλό σαχ μόνο ο πρώτος τρόπος αντιμετώπισης είναι νόμιμος.

Άλλη ειδική περίπτωση είναι το διαρκές σαχ, το οποίο συμβαίνει όταν ένας παίκτης μπορεί σε κάθε κίνηση να δίνει σαχ στον αντίπαλό του. Παλαιότερα, το διαρκές σαχ ήταν αιτία να διακοπεί η παρτίδα και να θεωρηθεί ισόπαλη. Σήμερα όμως, παρότι το διαρκές σαχ δεν ισχύει ως κανόνας του σκακιού[2], συνήθως καταλήγει σε ισοπαλία με τριπλή επανάληψη, τον κανόνα των 50 κινήσεων, ή με κοινή συμφωνία των παικτών.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]