Ναός Αγίου Γεωργίου (Θεσσαλονίκη)

Παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκηςa
ΟΥΝΕΣΚΟ Μνημείο ΠΠΚ
Χώρα μέλος	Ελλάδα
Τύπος	Πολιτισμικό
Κριτήρια	i, ii, iv,
Ταυτότητα	#456
Περιοχήb	Ευρώπη και Βόρεια Αμερική
Ιστορικό εγγραφής
Εγγραφή:	1988 (12η συνεδρίαση)
a Επίσημο όνομα στον κατάλογο μνημείων της ΠΠΚ b Επίσημη καταχώρηση από την UNESCO

Κάτοψη της Ροτόντας

Ο Άγιος Γεώργιος ή Ροτόντα είναι αρχαίος χριστιανικός ναός στην Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για θολωτό στρογγυλό ναό του 4ου αιώνα, όμοιο με το Πάνθεον στη Ρώμη. Κτίστηκε στα χρόνια του Καίσαρα Γαλέριου γύρω στο 304 μ.Χ. ενώ προοριζόταν ως ναός του Δία ή των Καβείρων, ή ως Μαυσωλείο του Γαλέριου. Ωστόσο, εξαιτίας του θανάτου του Γαλέριου το 311 μ.Χ., η Ροτόντα έμεινε κενή χωρίς χρήση.

Ως χριστιανικός ναός ιδρύθηκε αφότου στη Θεσσαλονίκη επικράτησε ο Χριστιανισμός, και συγκεκριμένα στα τέλη του 4ου αιώνα επί Θεοδοσίου του μεγάλου. Νομίζεται ότι ο αρχικός του σκοπός ήταν για να χρησιμεύσει ως βαπτιστήριο των Χριστιανών στην Θεσσαλονίκη. Οι αγιογραφίες είναι από τις αρχές του 5ου αιώνα, διότι οι εικονιζόμενοι άγιοι μαρτύρησαν όλοι μέχρι της εποχής του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού. Οι αγιογραφίες διασώζονται σήμερα μόνο κάτω από τον θόλο, ενώ οι υπόλοιπες καταστράφηκαν όταν ο ναός μεταβλήθηκε από τους Τούρκους σε μωαμεθανικό τέμενος από τον Σεΐχη Σουλεϊμάν Χορτατζή Εφέντη το 1590. Τότε έγινε και η προσθήκη του μιναρέ.

Ροτόντα ονομάστηκε από το κυκλικό της σχήμα, ενώ το όνομα Άγιος Γεώργιος πήρε από το γειτονικό ομώνυμο εκκλησάκι. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Ιστορική άποψη της Ροτόντας (1831)

Πηγές

• Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού|Ροτόντα Θεσσαλονίκης
• Κωνσταντίνος Γ. Ζήσιος (1914). Μακεδονίας χριστιανικά μνημεία. Εν Αθήναις: Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου. σελ. 4-13. http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/0/8/e/metadata-146ebef8d4f211a59d8ce57e1638dbf8_1251285189.tkl. Ανακτήθηκε την 28 Νοεμβρίου 2010.