Ηραίο Σάμου

Πυθαγόρειο και Ηραίο Σάμουa
ΟΥΝΕΣΚΟ Μνημείο ΠΠΚ
Χώρα μέλος	Ελλάδα
Τύπος	Πολιτισμικό
Κριτήρια	ii, iii
Ταυτότητα	#595
Περιοχήb	Ευρώπη και Βόρεια Αμερική
Ιστορικό εγγραφής
Εγγραφή:	1992 (16η συνεδρίαση)
a Επίσημο όνομα στον κατάλογο μνημείων της ΠΠΚ b Επίσημη καταχώρηση από την UNESCO

Το Ηραίο είναι παραθαλάσσιος οικισμός στα νότια της Σάμου με 495 κατοίκους στην απογραφή του 2001 και ανήκει στο διοικητικά στο Δ.Δ. Παγώνδου.

Ο οικισμός έχει σημαντική τουριστική ανάπτυξη, με οργανωμένη πλαζ, ξενοδοχεία και αρκετά καταστήματα.

Ναός της Ήρας

Στο Ηραίο της Σάμου βρίσκονται και τα ερείπια του ομώνυμου ναού της αρχαιότητας, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στην Ήρα.

Χαρακτηριστική εικόνα από το Ηραίο είναι η μια μοναδική κολώνα που παραμένει όρθια.

Η περιοχή του Ηραίου ήταν αρχαιότατος τόπος θρησκευτικής λατρείας, κάτι που φαίνεται από το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχουν ερείπια από τουλάχιστον 4 ναούς (Εκατόμπεδος Α' - 8ος αιώνας π.Χ., Εκατόμπεδος Β' - 7ος αιώνας π.Χ., ο ναός των Ροίκου και Θεοδώρου - 6ος αιώνας π.Χ., ο ναός με τη μορφή που σώζεται σήμερα - της εποχής του τυράννου Πολυκράτη 538-522 π.Χ., ναοί ρωμαϊκών χρόνων).

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι το Ηραίο της Σάμου ήταν ο μεγαλύτερος ναός στην Ελλάδα. Είναι δίπτερος ιωνικού ρυθμού, με 155 γιγάντιες κολώνες.

Χαρακτηριστική για το επίπεδο της κατασκευής είναι η ύπαρξη δικτύου πήλινων αγωγών για την αποχέτευση των υδάτων της βροχής.

Από τα αναθήματα που έχουν βρεθεί και παρουσιάζονται στο μουσείο του Βαθέως, φαίνεται ότι η θρησκευτική επιρροή του ναού απλωνόταν σε όλη την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία, μέχρι και την Αίγυπτο, συγκρίσιμη με την επιρροή του Μαντείου των Δελφών.

Μέρος του συμπλέγματος του ναού είναι και η Ιερά οδός, στρωμένη με πέτρα, η οποία οδηγούσε στην πρωτεύουσα της Σάμου (το σημερινό Πυθαγόρειο).

Αρχιτεκτονικό μνημείο στη Σάμο.

Οι ανασκαφές στον ιερό χώρο του Ηραίου άρχισαν πριν από εκατόν είκοσι πέντε χρόνια και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Σχεδόν ολόκληρη η έκταση του ιερού ναού ήρθε στο φως. Ο μεγάλος ναός, οι βωμοί, μικρότεροι ναοί, σπίτια και αναρίθμητα ευρήματα αποκαλύπτουν έναν μεγάλο πολιτισμό που έλαμψε στην περιοχή. Η λατρεία της Σαμίας Ήρας δεν ήταν μόνο Πανελλήνια, αλλά όπως δείχνουν τα πολυάριθμα ευρήματα είχε επεκταθεί σ`ολόκληρο τον τότε κόσμο. Εκτός από τα αφιερώματα των Σαμίων και των άλλων Ελλήνων προς τη μεγάλη θεά, βρέθηκαν και αφιερώματα από την Κύπρο, την Αίγυπτο, ακόμα δε και τις χώρες της Μ.Ασίας και της Μ.Ανατολής.

Βιβλιογραφία

• Helmut Kyrieleis: Führer durch das Heraion von Samos, Athen 1981
• Σπύρος Γιοκαρίνης "Το Ηραίο της Σάμου", Σάμος 1986

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Λάμπρος, Σπυρίδων, «Τρία άρθρα περί του Ηραίου της Σάμου δια των αιώνων Α'», Το Άστυ, αρ. φύλ. 4281, 11.10.1902: 1
• Λάμπρος, Σπυρίδων, «Τρία άρθρα περί του Ηραίου της Σάμου δια των αιώνων Β'», Το Άστυ, αρ. φύλ. 4282, 12.10.1902: 1
• Λάμπρος, Σπυρίδων, «Τρία άρθρα περί του Ηραίου της Σάμου δια των αιώνων Γ'», Το Άστυ, αρ. φύλ. 4283, 13.10.1902: 1
• UNESCO - Pythagoreion and Heraion of Samos (Αγγλικά)
• Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού - Πυθαγόρειο και Ηραίο Σάμου