Χετούμ Α΄ της Αρμενίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Χετούμ Α' της Αρμενίας
Hetoum and Zabel.jpeg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1215
Θάνατος 28  Οκτωβρίου 1270
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα μονάρχης
Οικογένεια
Σύζυγος Ισαβέλλα της Αρμενίας
Τέκνα Φιμί της Αρμενίας
Λέων Γ΄ της Αρμενίας
Σιβύλλα της Αρμενίας
Μαρία της Αρμενίας
Θόρος της Αρμενίας
Ρίτα της Αρμενίας
Princess Isabella of Armenia
Γονείς Κωνσταντίνος του Μπαμπερόν
Αδέλφια Σεμπάντ ο κοντόσταυλος
d:Q45228985
Οικογένεια Οίκος των Χετουμιδών
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα βασιλιάς της Αρμενίας
O Χετούμ Α΄ της Αρμενίας (καθισμένος δεξιά) στην Αυλή των Μογγόλων - Ταταρικό χειρόγραφο (1307)

Ο Χετούμ Α΄ (1213 - 21 Οκτωβρίου 1270) από τον Οίκο των Χετουμιδών ήταν βασιλιάς της Αρμενικής Κιλικίας (1226-1270) και το πρώτο μέλος του Οίκο του, που έγινε βασιλιάς.

Η ενθρόνιση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Κωνσταντίνου κυρίου του Μπαμπερόν και της Αλίκης των Χετουμιδών, κόρης του Χετούμ Γ΄ κυρίου του Λαμπρόν (2ου εξαδέλφου του Κωνσταντίνου).

Μετά την αιχμαλωσία του πρώτου συζύγου της βασίλισσας Ισαβέλλας των Ρουπενιδών Φιλίππου των Πουατιέ (1224), οι Αρμένιοι ευγενείς την πάντρεψαν -παρά την θέλησή της- με τον Χετούμ Α΄, δίνοντάς του αυτόματα τον τίτλο του βασιλιά (1226). Ο νέος Οίκος των Χετουμιδών είχε και πριν συγγενεύσει με τον προηγούμενο Οίκο των Ρουπενιδών: ο πάππος τού Χετούμ Α΄, ο Βασάκ, ήταν εξάδελφος του Χετούμ Γ΄ κυρίου του Λαμπρόν, συζύγου μίας των Ρουπενιδών, κόρης του Θόρου Β΄ της Αρμενίας.

Η βασιλεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή του ξεκίνησε η προέλαση των Μογγόλων στην Ασία έφτασαν ως την Καππαδοκία απειλώντας ακόμα και την Κιλικία. Ο Χετούμ τρέμοντας τους Μογγόλους λόγω των ισοπεδωτικών καταστροφών που προκαλούσαν στις περιοχές που κατακτούσαν, έσπευσε να τους δηλώσει υποτέλεια και συμμαχία. Βιάστηκε να ζητήσει και από τα υπόλοιπα χριστιανικά κράτη να κάνουν το ίδιο αλλά μονάχα ο γαμπρός του Βοϊμόνδος ΣΤ΄ της Αντιόχειας δέχτηκε να το κάνει (1259). Ο Χετούμ πρόσφερε απλόχερα βοήθεια στους Μογγόλους σε όλες τις εκστρατείες τους συμμετείχε μαζί με δικό του στρατό στην κατάληψη της Βαγδάτης (1258). Ωστόσο οι Μογγόλοι γνώρισαν τελικά την ήττα από τους Μαμελούκους της Αιγύπτου στη μάχη του Έιν Ζαλούτ (1260) κάτι που έφερε τον Χετούμ σε δύσκολη θέση αφού από το 1266 οι Μαμελούκοι άρχισαν σταδιακά επιδρομές στην Κιλικία. Σε μια από αυτές (1266) πήραν 40.000 Αρμένιους αιχμαλώτους με τον ίδιο τον γιο και διάδοχο του Λέοντα μαζί.

Η παραίτηση και το τέλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χετούμ αναγκάστηκε να πληρώσει με πολλά λύτρα και τμήμα του βασιλείου του την απελευθέρωση του γιού του, τελικά παραιτήθηκε υπέρ του γιού του Λέοντα Γ' της Αρμενικής Κιλικίας (1270) κλείστηκε σε μοναστήρι οπου πέθανε την επόμενη χρονιά.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε την Ισαβέλλα των Ρουπενιδών, κόρη και κληρονόμο του Λέοντα Β΄ της Αρμενίας και είχε τέκνα:

  • Λέων Γ΄ π.1236-1289, βασιλιάς της Αρμενίας.
  • Θόρος απεβ. 1266.
  • Σίβυλλα π.1240-1290, παντρεύτηκε τον Βοημούνδο ΣΤ΄ των Πουατιέ πρίγκιπα της Αντιόχειας.
  • Ρίτα, παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο του Σερβαντικάρ.
  • Ευφημία απεβ. 1309, παντρεύτηκε τον Ζουλιάν κόμη της Σιδώνος.
  • Ισαβέλλα απεβ. π. 1268.
  • Μαρία απεβ. 1310, παντρεύτηκε τον Γκυ των Ιμπελέν, γιο του Βαλδουίνου σενεσάλη της Κύπρου.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Amitai-Preiss, Reuven (1995). Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260–1281. Cambridge University Press, Cambridge.  
  • Boase, T. S. R. (1978). The Cilician Kingdom of Armenia. Edinburgh: Scottish Academic Press.
  • Bournoutian, George A. (2002). A Concise History of the Armenian People: From Ancient Times to the Present. Mazda Publishers.
  • Grousset, René (1935). Histoire des Croisades III, 1188–1291 (in French). Editions Perrin.  
  • Grousset, René (translator, Naomi Walford) (1970). The Empire of the Steppes. New Brunswick: Rutgers University Press.
  • Dobraczinski, Jan (1979). Klíč moudrosti. Praha: Nakladatelství Vyšehrad.
  • Toumanoff, C. (1966). "Armenia and Georgia". Cambridge Medieval History, vol. IV. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Hethum I, King of Armenia της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).