Χάρων (δορυφόρος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χάρων
Charon in True Color - High-Res.jpg

Φωτογραφία του Χάροντα σε πραγματικό χρώμα από το Νέοι Ορίζοντες, στις 15 Ιουλίου του 2015.

Ανακάλυψη
Ανακαλύφθηκε από Τζέιμς Κρίστι
Ημερομηνία Ανακάλυψης 22 Ιουνίου 1978
Προσδιορισμοί
Εναλλακτική ονομασία (134340) Πλούτωνας I
Προσωρινή ονομασία S/1978 P 1
Χαρακτηριστικά τροχιάς
Ημιάξονας τροχιάς 17.536 ± 4 Km
Εκκεντρότητα 0,0022
Περίοδος περιφοράς 6,3872304 ± 0,0000011 ημέρες
Μέση ταχύτητα περιφοράς 210 m/s
Κλίση 0,001° (προς τον Ισημερινό του Πλούτωνα)
Είναι δορυφόρος του Πλούτωνα
Φυσικά χαρακτηριστικά
Μέση Ακτίνα 603,5 ± 1,5 Km
Έκταση επιφάνειας 4.580.000 Km²
Όγκος 902.700.000 km³
Μάζα (1,52 ± 0,06) ×1021 kg
Μέση πυκνότητα 1,65 ± 0,06 g/cm3
Ισημερινή βαρύτητα επιφάνειας 0,278 m/s²
Ταχύτητα διαφυγής 0,580 km/s
Περίοδος περιστροφής Σύγχρονη
Κλίση άξονα μηδέν ?
Λευκαύγεια ποικίλει από 0,36 εώς 0,39
Επιφανειακή θερμοκρασία 53 K (-220 οC)
Φαινόμενο μέγεθος 16,8
Απόλυτο μέγεθος 1

Χάρων (αγγλικά: Charon) ονομάζεται ο μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του πλανήτη νάνου Πλούτωνα. Το όνομά του προέρχεται από τον Χάροντα, τον πορθμέα του Άδη ο οποίος μετέφερε με τη βάρκα του τους πρόσφατα αποθανόντες από τη μια όχθη του ποταμού Αχέροντα στην άλλη, όπου σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία βρισκόταν η είσοδος του Άδη και του δόθηκε στις 3 Ιανουαρίου του 1986[1]. Η άλλη του σημερινή ονομασία είναι Πλούτωνας I (Pluto I).

Ανακάλυψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εικόνα ανακάλυψης του Χάροντα. ΟΧάροντας φαίνεται στην αριστερή εικόνα (πάνω δεξιά) αλλά όχι στη δεξιά.

Ο Χάροντας ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Τζέιμς Κρίστι του Ναυτικού Παρατηρητηρίου των ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας ένα τηλεσκόπιο 1,55 μέτρων[2] και ανακοινώθηκε επίσημα από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση στις 7 Ιουλίου του 1978 με την αρχική προσωρινή ονομασία S/1978 P 1[3]. Στις 22 Ιουνίου του 1978, ο Κρίστι εξετάζοντας μεγενθυμένες εικόνες του Πλούτωνα σε φωτογραφικές πλάκες παρατήρησε μια μικρή επιμήκυνση να εμφανίζεται περιοδικά. Αργότερα, η διόγκωση επιβεβαιώθηκε σε πλάκες που χρονολογούνταν από τις 29 Απριλίου του 1965. Οι επόμενες παρατηρήσεις του Πλούτωνα οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η διόγκωση οφείλεται σε ένα μικρότερο συνοδευτικό αντικείμενο.

Δορυφόρος ή Πλανήτης-νάνος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάρων είναι μεγάλος για δορυφόρος σε σχέση με τον Πλούτωνα, καθώς έχει σχεδόν το μισό μέγεθός του και το 11,6% της μάζας του. Επιπλέον, στην ουσία, δεν περιφέρεται γύρω από τον Πλούτωνα, αλλά και αυτός και ο Πλούτωνας περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους. Για αυτούς τους λόγους, πολλοί αστρονόμοι θεωρούν ότι ο Πλούτωνας και ο Χάροντας αποτελούν έναν διπλό πλανήτη ή ακόμα και ότι ο Χάρων θα έπρεπε να θεωρείται από μόνος του ένας πλανήτης-νάνος.

Τροχιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναπαράσταση της περιφοράς του Χάροντα γύρω από τον Πλούτωνα, αλλά και των δύο σωμάτων από το βαρύκεντρο τους. Ορατό είναι επίσης το παλλιροϊκό κλείδωμα που υπάρχει μεταξύ των δύο σωμάτων.

Ο Χάρων και ο Πλούτωνας περιφέρονται ο ένας γύρω από τον άλλο κάθε 6,387 ημέρες. Οι δύο τους είναι βαρυτικά κλειδωμένοι, οπότε έχουν μόνιμα στραμμένο το ίδιο ημισφαίριο ο ένας προς τον άλλο. Αυτή είναι μία περίπτωση αμοιβαίου παλλιροϊκού κλειδώματος, σε αντίθεση με την περίπτωση της Γης και της Σελήνης, όπου η Σελήνη είναι παλλιροϊκά κλειδωμένη με τη Γη και έχει στραμμένη προς αυτή την ίδια όψη πάντα, αλλά όχι και αντίστροφα. Η μέση απόσταση μεταξύ του Πλούτωνα και του Χάροντα είναι 19.570 χιλιόμετρα. Η ανακάλυψη του Χάροντα καθώς και μεταξύ τους επιπροσθήσεις, επέτρεωαν τον ακριβέστερο υπολογισμό της μάζας και τον διαστάσεων των δύο σωμάτων ως σύστημα. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν επέτρεψε τον προσδιορισμό των ξεχωριστών του διαστάσεων. Αυτό έγινε το 2005 με την ανακάλυψη άλλων δύο δορυφόρων του Πλούτωνα. Οι τροχιακές λεπτομέρειες των εξωτερικών δορυφόρων του Πλούτωνα αποκάλυψαν πως ο Χάρων έχει περίπου το 12% της μάζας του Πλούτωνα

Παρατήρηση και εξερεύνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες φωτογραφίες που έδειχναν τον Πλούτωνα και τον Χάροντα ως δύο ξεχωριστούς δίσκους πάρθηκαν από το ΔΤΧ, κατά τη δεκαετία του 1990. Αργότερα, με την βελτίωση των προσαρμόσιμων οπτικών, έγινε δυνατή η παρατήρηση του Πλούτωνα και το Χάροντα ως δύο ξεχωριστοί δίσκοι και από επίγεια τηλεσκόπεια. Στη συνέχεια, τον Αύγουστο του 2014, το διαστημικό σκάφος Νέοι Ορίζοντες έλαβε διαδοχικές φωτογραφίες του συστήματος Πλούτωνα - Χάροντα. Οι εικόνες στην συνέχεια συνδυάστηκαν για να δημιουργηθεί μια εικόνα με κίνηση. Ήταν οι καλύτερες σε ανάλυση φωτογραφίες του Χάροντα έως τότε. Αργότερα, τον Ιανουάριο του 2015, το ίδιο σκάφος έλαβε φωτογραφίες και βίντεο τα οποία έδειχναν ξεκάθαρα πως ο Πλούτωνας και ο Χάροντας περιφέρονται γύρω από το κοινό κέντρο μάζας του και τον Ιούλιο του ίδιου έτους έλαβε τις κοντινότερες και λεπτομερέστερες φωτογραφίες του Χάροντα που έχουν ληφθεί ως τώρα, καθώς πραγματοποιούσε το σχεδιασμένο κοντινό του πέρασμα από το σύστημα του Πλούτωνα.

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. IAUC 4157: Δορυφόροι του Κρόνου και του Πλούτωνα 3 Ιανουαρίου 1986 (ονοματοδοσία)
  2. "Solar System Exploration: Multimedia: Gallery: Charon Discovery Image". Solarsystem.nasa.gov. Ανάκτηση 10-07-2013.
  3. IAUC 3241: 1978 P 1 7 Ιουλίου 1978 (ανακάλυψη)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]