Χάραλντ Α΄ της Δανίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Χάραλντ Α΄ της Δανίας
Harald Blåtand (Roskilde Domkirke).JPG
Γέννηση 911
Δανία
Θάνατος 986
Jomsborg
Υπηκοότητα Νορβηγία και Δανία
Ιδιότητα μονάρχης
Σύζυγος Γκύριντ της Σουηδίας και Tove of the Obotrites
Τέκνα Σβεν Α΄ της Δανίας, Τάιρα της Δανίας και Gunhilde
Γονείς Γκορμ ο Παλαιός και Τάιρα
Αδέλφια Γκούνχιλντ, μητέρα των βασιλέων και Knud Danaast
Αξίωμα Μονάρχης της Δανίας
Η βάπτιση του Χάραλντ του Κυανόδους απο τον ιερέα Πόππα (960) σε γλυπτό του 1200

Ο Χάραλντ Α΄ της Δανίας ή Χάραλντ ο Κυανόδους (Αρχ. Νορβηγικά : Haraldr Gormsson [1], ... – 986/987) βασιλιάς της Δανίας (958985) ήταν γιος και διάδοχος του Γκορμ του Παλαιού και της Τάιρα.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα Χάραλντ προέρχεται από την αρχαία Γερμανική γλώσσα σαν συνθετικό των επιθέτων "Χάρα" που σημαίνει "όπλα" και "Βάλντ" που σημαίνει "βασιλεία".[2] To προσωνύμιο Κυανόδους το πήρε, κατά μία εκδοχή, από το μπλε χρώμα ενός δοντιού του, ενώ κατά μία άλλη επειδή ήταν πολύ φιλειρηνικός και απέφευγε τις συγκρούσεις. Η πρώτη εμφάνιση του προσωνύμιου "Κυανόδους" εμφανίζεται δίπλα από το όνομα του στα Χρονικά του Ροσκίλντε τα οποία είχαν συγγραφεί γύρω στο 1140. [3] Ανήγειρε τους δυο Λίθους του Γιέλινγκ προς τιμή των γονέων του. Οι πρόγονοί του, αν και είχαν γνωρίσει τον χριστιανισμό αιώνες πριν απέφευγαν να βαπτιστούν χριστιανοί και διατηρούσαν την παγανιστική θρησκεία, ο πατέρας του ήταν ακόλουθος του Σκανδιναβικού θεού Οντίν. Αντίθετα, η μητέρα του αγαπούσε πολύ τον χριστιανισμό και τον εξώθησε από την παιδική του ηλικία να τον ασπαστεί και ο ίδιος αποβάλλοντας την παλαιά λατρεία. Υποτάχθηκε στον Γερμανό Αυτοκράτορα Όθωνα Α΄, ο οποίος του απέστειλε Γερμανούς επισκόπους για να οργανώσουν τη χριστιανική θρησκεία στην χώρα του ενώ βαπτίστηκε και ο ίδιος (960).

Συγκρούσεις του με τον Όθωνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν από τη μεταστροφή του Χάραλντ είχαν γίνει πολλές αποτυχημένες προσπάθειες από Άγγλους ιεραποστόλους για τον εκχριστιανισμό των Δανών. Η προσπάθεια του Γερμανού Αυτοκράτορα Όθωνα Α΄ να εποπτεύσει την εκκλησία της Δανίας τον έφερε σε σύγκρουση με τον Χάραλντ. Ο τελευταίος τον απείλησε με πόλεμο, αλλά ο Αυτοκράτορας κατάφερε να σπάσει κάθε μορφή αντίστασης (972) αναγκάζοντας τον Χάραλντ όχι μόνο να υποχωρήσει αλλά και να δηλώσει υποταγή. Το 974 ο Χάραλντ εξεγέρθηκε ξανά κατά του Όθων Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ενώ υποστήριξε μία Σλαβική εξέγερση απέναντι στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Μετακινήθηκε στο Ρόσκιλντ όπου εγκατέστησε τη βασιλική του κατοικία και έχτισε ξύλινο ναό αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα.

Πρώτος χριστιανός βασιλιάς της Δανίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πληροφορίες σχετικά με την μεταστροφή του Χάραλντ του Κυανόδους στον χριστιανισμό είναι αμφιλεγόμενες και έρχονται σε σύγκρουση μεταξύ τους. Ο Βίντουκιντ του Κάρβει αναφέρει ότι ο Χάραλντ προσηλυτίστηκε στον χριστιανισμό από έναν κληρικό με το όνομα Πόππα, ο Χάραλντ του ζήτησε αποδείξεις για την αλήθεια της χριστιανικής θρησκείας και ο Πόππα σήκωσε ένα πυρωμένο σίδερο χωρίς να καεί.[4] Ο κορυφαίος Δανός ιστορικός Σάξων ο Γραμματικός τον 12ο αιώνα αναφέρει ένα θαύμα του ιερέα Πόππα στον μικρό γιο του Χάραλντ Σβεν μετά απο το οποίο πατέρας και γιος πιθανότατα βαπτίστηκαν.[5] Ο Σάξων δεν αναφέρει καθαρά την βάπτιση του Χάραλντ και του γιου του παρά μονάχα το γεγονός ότι ίδρυσε μια εκκλησία. [6] Ο Αδάμ της Βρέμης περίπου 100 χρόνια αργότερα στο έργο του "Ιστορία των αρχιεπισκόπων του Αμβούργου-Βρέμης" το οποίο ολοκληρώθηκε το 1076 περιγράφει ότι ο Χάραλντ προσηλυτίστηκε στον χριστιανισμό με την βία από τον Όθων Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά από την ήττα του στην μάχη. [7] Περίπου 250 χρόνια αργότερα ο Σνόρρι Στούρλουσον αναφέρει ότι ο Χάραλντ προσηλυτίστηκε στον χριστιανισμό με τον κόμη Χάακον από τον Όθων Β΄.[8]

Ένας κληρικός με το όνομα Πόππα εμφανίζεται και στην περιγραφή του Αδάμ της Βρέμης αλλά τον συσχετίζει με τον Έρικ της Σουηδίας ο οποίος πιθανότητα κατέκτησε την Δανία εκείνη την εποχή. [9] Η ιστορία που σχετίζεται με το θαύμα του Πόππα και την βάπτιση στην συνέχεια του Χάραλντ απεικονίζεται στο ιερό της εκκλησίας του Τάμντραπ στην Δανία, το ιερό χρονολογείται ότι κατασκευάστηκε γύρω στο 1200. [10] Ο Αδάμ της Βρέμης στην ιστορία που γράφει μεταξύ του Όθων Α΄ και του Χάραλντ πιθανότατα προσπαθεί να δικαιολογήσει την προσπάθεια της αρχιεπισκοπής Αμβούργου-Βρέμης να εξουσιάσει την εκκλησία της Δανίας εκείνη την εποχή, αναφέρει επιπλέον ότι ο ίδιος ο αυτοκράτορας ήταν νονός του μικρού Σβεν. Το 1070 ο Σβεν Β΄ της Δανίας μετέβη στην Ρώμη προκειμένου να διεκδικήσει την αγιοποίηση του Χάραλντ του Κυανόδους και την ανεξαρτησία της εκκλησίας της Δανίας από την αρχιεπισκοπή. Ο Σβεν ισχυρίστηκε ότι την εποχή του Όθων Α΄ και του Χάραλντ "η Δανία βρισκόταν στην πλευρά της θάλασσας η οποία αποκαλείται από τους κατοίκους της Γιουτλάνδη, διαιρέθηκε σε τρεις επισκοπές και υποτάχθηκε στην αρχιεπισκοπή του Αμβούργου"[11] Ο πατέρας του Χάραλντ Γκορμ ο Πρεσβύτερος ο οποίος όπως σημειώνεται πέθανε το 958 τάφηκε σε έναν τύμβο που υπήρχε από το 500 με πολλά αγαθά σύμφωνα με τα παγανιστικά έθιμα, ο Χάραλντ τον έκτισε ψηλότερο κατασκευάζοντας έναν δεύτερο τύμβο στα νότια. Η κατασκευή των τύμβων στην Δανία τον 10ο αιώνα ήταν μια εκτεταμένη προσπάθεια διατήρησης των αρχαίων εθίμων από τους κάτοικους σαν τρόπος αντίδρασης στην ταχύτατη εξάπλωση των χριστιανικών εθίμων στους Γερμανικούς λαούς στα νότια.

Διάδοση του χριστιανισμού στη Δανία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μεγαλύτερη απο τις λίθους του Γιέλλινγκ με την επιγραφή που σχετίζεται με τον Χάραλντ

Μετά τον προσηλυτισμό του στον χριστιανισμό ο Χάραλντ ο Κυανόδους μετέφερε την σωρό του πατέρα στην εκκλησία την οποία ανήγειρε δίπλα από τον τύμβο, δημιούργησε στην συνέχεια στην μνήμη του πατέρα του τους επόμενους από τους Λίθους του Γιέλινγκ.[12] Η Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα τονίζει ότι οι Ρουνικές επιγραφές των λίθων είναι οι πιο διάσημες στην Δανία. [13] Η βιογραφία του Χάραλντ του Κυανόδους τονίζεται στις επιγραφές αυτές ως εξής :

«Ο Βασιλιάς Χάραλντ διέταξε να γίνει αυτό το μνημείο, σε ανάμνηση του Γκορμ, του πατέρα του, και σε ανάμνηση της Θύρα, της μητέρας του. Αυτός ο Χάραλντ που κατέκτησε όλη τη Δανία και Νορβηγία και έκανε τους Δανούς Χριστιανούς»[14]

Ο ναός αυτός εξελίχθηκε τα επόμενα χρόνια, τον 13ο αιώνα μετετράπη στον καθεδρικό ναό του Αγίου Λουκίου τόπο ταφής των βασιλέων της Δανίας. Ο Χάραλντ αναμφισβήτητα εξάπλωσε τον χριστιανισμό στη Δανία κτίζοντας ναούς και υποστηρίζοντας ιεραποστολές, αλλά τα παγανιστικά στοιχεία δεν εξαφανίστηκαν από τους κόλπους της τοπικής αριστοκρατίας και ο ίδιος στάθηκε ανεκτικός απέναντί τους. Ούτε ο ίδιος είχε απορρίψει την θρησκεία του θεού Οντίν, αφού στους μεγαλίθους του Γιέλινγκ τοποθέτησε μείγμα χριστιανικών και παγανιστικών στοιχείων. Ανετράπη (985) μετά από εξέγερση εναντίον του από τον γιο του, Σβεν Α΄ της Δανίας, ο Χάραλντ κατέφυγε στη Γερμανία και οι πηγές υποστηρίζουν ότι δολοφονήθηκε (986 - 987).

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγο του Γκύριντ της Σουηδίας απέκτησε:

Με την δεύτερη σύζυγο του Τόβε των Αβοτριτών απέκτησε μια κόρη.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Fagrskinna ch. 7 (ed. Finnur Jónsson 1902–8, p. 31) af Harallde Gormssyne (dative), ch. 14 (p. 58) við Haralld konong Gorms sun (accusative).
  2. A. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch (1856), 631f.
  3. Mortuo patre, [Haraldus] quinquaginta annos regnavit. Hic Christianus extitit cognomine Blatan sive Clac Harald. ed. Langebek (1772) p. 375
  4. Widukind, Res gestae Saxonicae 3.65, ed. Paul Hirsch and Hans-Eberhard Lohmann, MGH SS rer. Germ. in usum scholarum (Hanover, 1935), pp. 140–141. Translated from Latin by Anders Winroth, © 2006.
  5. Zeeberg, Peter (2000). Saxos Danmarkshistorie (e-book ed.). Gads Forlag. pp. 924–925.
  6. Zeeberg, Peter (2000). Saxos Danmarkshistorie (e-book ed.). Gads Forlag. p. 910.
  7. Adam of Bremen, History of the Archbishops of Hamburg-Bremen, trans. Francis J. Tschan (New York, 2002), pp. 55–57.
  8. http://emotionalliteracyeducation.com/classic_books_online/hmskr10.htm
  9. Adam of Bremen, History of the Archbishops of Hamburg-Bremen, trans. Francis J. Tschan (New York, 2002), pp. 77–78.
  10. Anders Winroth, Viking Sources in Translation, 2009.
  11. Adam of Bremen, History of the Archbishops of Hamburg-Bremen, trans. Francis J. Tschan (New York, 2002), pp. 55–57.
  12. megalithic.co.uk C. Michael Hogan, "Jelling Stones", Megalithic Portal, editor Andy Burnham
  13. https://books.google.gr/books?id=Jg8rAAAAMAAJ&dq=%22jelling+stones%22&redir_esc=y
  14. Latourette, Kenneth Scott (1975). A History of Christianity. New York: HarperCollins. p. 87.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Adam of Bremen, History of the Archbishops of Hamburg-Bremen
  • Fortehad, Oram and Pedersen, Viking Empires, Cambridge University Press (2005)
  • Fagrskinna ch. 7 (ed. Finnur Jónsson 1902–8, p. 31) af Harallde Gormssyne (dative), ch. 14
  • Kardach, Jim (3 May 2008). "Tech History: How Bluetooth got its name"
  • Latourette, Kenneth Scott (1975). A History of Christianity
  • Pontus Weman Tell (2016), The Curmsun Disc - Harald Bluetooth´s Golden Seal? www.academia.edu
  • Sven Rosborn. "A unique object from Harald Bluetooth´s time. (2015)"
  • Zeeberg, Peter (2000). Saxos Danmarkshistorie (e-book ed.). Gads Forlag.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάραλντ Α΄ της Δανίας
Θάνατος: 986
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Γκορμ ο Παλαιός
Βασιλιάς της Δανίας
Flag of Denmark.svg

958 - 986
Διάδοχος
Σβεν ο Διχαλογένης
Προκάτοχος
Χάραλντ Γκρέικλοακ
Βασιλιάς της Νορβηγίας
Flag of Norway.svg

970 - 986
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Harald I of Denmark της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).