Συντηρητικό Κόμμα (Ηνωμένο Βασίλειο)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Συντηρητικό Κόμμα
Conservative logo 2006.svg
Ηγέτης Τερέζα Μέι
Πρόεδρος Πάτρικ ΜακΛάχλιν
Ίδρυση Ιστορικό 1678,
Σύγχρονο 1912
Έδρα Conservative Campaign Headquarters, 30 Millbank,
Λονδίνο, SW1P 4DP
Ιδεολογία Συντηρητισμός,
Βρετανικός ενωτισμός
Εσωτερικές παρατάξεις: [1]
Φιλελεύθερος συντηρητισμός,[2]
Εθνικός Συντηρητισμός,
Θατσερισμός,
Παραδοσιακός Συντηρητισμός
Πολιτική θέση Κεντροδεξιό
Διεθνής προσχώρηση Διεθνής Δημοκρατική Ένωση
Ευρωπαϊκή προσχώρηση Συμμαχία Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών
Ομάδα Κοινοβουλίου Ε.Ε. Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές
Επίσημα χρώματα Μπλε     
Βουλή των Κοινοτήτων
330 / 650
Βουλή των Λόρδων
249 / 819
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
20 / 73
Σκωτικό Κοινοβούλιο
31 / 129
Ουαλική Συνέλευση
11 / 60
Συνέλευση του Λονδίνου
8 / 25
Τοπική Αυτοδιοίκηση
8,779 / 20,565
Ιστοσελίδα
conservatives.com/
Πολιτικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου
Πολιτικά κόμματα
Εκλογές

Το Συντηρητικό Κόμμα (αγγλ. Conservative Party), επισήμως Συντηρητικό και Ενωτικό Κόμμα (αγγλ. Conservative and Unionist Party), είναι ένα πολιτικό κόμμα της Μεγάλης Βρετανίας, που σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες το 2010, με επικεφαλής τον Ντέιβιντ Κάμερον.

Το σύγχρονο Συντηρητικό Κόμμα ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα ως το κόμμα των Τόρηδων, με πρώτο πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας από το κόμμα τους να είναι ο Γουΐλιαμ Πιτ ο Νεότερος (1783-1801 και 1804-1806). Την δεκαετία του 1830, ο σερ Ρόμπερτ Πίλ, μέλος του κόμματος των Τόρηδων και μετέπειτα πρωθυπουργός (10 Δεκεμβρίου 1834–8 Απριλίου 1835 και 30 Αυγούστου 1841–29 Ιουνίου 1846) έδωσε το όνομα Συντηρητικοί στο κόμμα του. Κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου εκλέγεται μια ιστορική προσωπικότητα της Μεγάλης Βρετανίας, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, υπό την ηγεσία του οποίου η Μεγάλη Βρετανία βγήκε νικήτρια από τον πόλεμο. Το 1979, πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας εκλέχθηκε η Μάργκαρετ Θάτσερ, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, που πραγματοποίησε μεγάλες τροποποιήσεις στο πολιτικό σύστημα της Μεγάλης Βρετανίας και φιλελευθεροποίησε στο έπακρο τη βρετανική οικονομία, περιορίζοντας παράλληλα το κράτος πρόνοιας[3]. Αρχηγός του Κόμματος σήμερα είναι η Τερέζα Μέι από το 2016.

.

Ηγέτες του Κόμματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηγέτης Περίοδος
Άρθουρ Γουέλσλι, 1ος Δούκας του Γουέλιγκτον 1828-1834
Σερ Ρόμπερτ Πηλ 1834-1846
Έντουαρντ Σμιθ-Στάνλεϋ, 14ος Κόμης του Ντάρμπι 1846-1868
Μπέντζαμιν Ντισραέλι 1868-1881
Ρόμπερτ Γκάσκοϋν-Σέσιλ, 3ος Μαρκήσιος του Σόλσμπερι 1885-1902
Άρθουρ Μπάλφουρ 1902-1911
Άντριου Μπόναρ Λω 1916-1921, 1922-1923
Στάνλεϋ Μπόλντουιν 1923-1937
Νέβιλ Τσάμπερλεν 1937-1940
Σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ 1940-1955
Σερ Άντονι Ήντεν 1955-1957
Χάρολντ Μακμίλαν 1957-1963
Άλεκ Ντάγκλας Χιουμ 1963-1965
Έντουαρντ Χηθ 1965-1975
Μάργκαρετ Θάτσερ 1975-1990
Τζον Μέιτζορ 1990-1997
Ουίλιαμ Χέιγκ 1997-2001
Ιαν Ντάνκαν Σμιθ 2001-2003
Μάικλ Χάουαρντ 2003-2005
Ντέιβιντ Κάμερον 2005-2016
Τερέζα Μέι 2016-...

Ιδεολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Συντηρητικοί είναι ένα κόμμα με πλήθος εσωτερικών πτερυγών και ιδεολογικά στελεχώνεται από αξίες και ιδέες που συχνά είναι αντικρουόμενες. Εντός του κόμματος τα σημεία στα οποία υπάρχει μια γενική συμφωνία είναι η κοινή πίστη στην αρχή του Βρετανικού Ενωτισμού, ότι δηλαδή η Μεγάλη Βρετανία αποτελεί και πρέπει να διατηρηθεί ως ένα ενιαίο έθνος-κράτος, η κοινή αποδοχή της φιλελεύθερης οικονομίας και της ελεύθερης αγοράς καθώς και μια κοινή υποστήριξη του πολιτεύματος της Βασιλευομένης Δημοκρατίας, παρόλο που η ανωτέρω πολιτική δεν είναι επίσημη και δεσμευτική. Επίσης, σημαντικό στοιχείο του βρετανικού συντηρητισμού είναι η πεποίθηση πως οι αλλαγές, κοινωνικές και μη, πρέπει να γίνονται με ταργό ρυθμό ώστε να εξασφαλίζεται η πολιτική σταθερότητα και η αποτελεσματικότητα των αλλαγών αυτών. Πατέρας της θεωρίας αυτής είναι ο Ιρλανδός πολιτικός και φιλόσοφος του 18ου αιώνα Έντμουντ Μπερκ.

Ωστόσο, τα εσωκομματικά σημεία τριβής είναι σημαντικά και διαμορφώνουν την πολυπλοκότητα των κομματικών συσχετισμών. Σήμερα, τα τρία σημαντικότερα σημεία τριβής θα μπορούσαν να προσδιορισθούν ως εξής: Οικονομία και κοινωνική πολιτική, Κοινωνικά θέματα και σχέσεις με την Ευρώπη.

Οικονομία και Κοινωνική Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 19ο αιώνα ο τότε ηγέτης των Συντηρητικών Μπέντζαμιν Ντισραέλι διαμόρφωσε τη θεωρία του "Συντηρητισμού του Ενός Έθνους" (One-nation conservatism). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, το βρετανικό έθνος ταξικά διακρίνεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τους προνομιούχους και την εργατική τάξη. Παρόλα αυτά αποτελεί έναν ενιαίο θεσμό και η βρετανική κοινωνικά λειτουργεί οργανικά, δηλαδή η ευημερία όλου του έθνους προϋποθέτει καλές συνθήκες διαβίωσης όλων των πολιτών. Εάν η εργατική τάξη ζει υπό δυσχερείς οικονομικές συνθήκες, τοτε και η προνομιούχες ομάδες θα επηρεαστούν αρνητικά λόγω των αναταραχών και του κινδύνου ξεσηκωμού και επανάστασης. Αυτό το αλληλένδετο σχήμα που διέπει την οργάνωση της κοινωνίας υποχρεώνει τις προνομιούχες ομάδες να ενδιαφέρονται και να προωθούν "πατερναλιστικές" πολιτικές που θα στοχεύουν στην εξομάλυνση των συνθηκών ζωής των μη-προνομιούχων και συνολικά στην εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας. Στα πλαίσια αυτής της θεωρίας, μεγάλη μερίδα του Συντηρητικού Κόμματος παραδοσιακά υποστηρίζει πατερναλιστικές και κεϋνσιανές πολιτικές στην Οικονομία. Αυτή η πτέρυγα των Συντηρητικών του Ενός Έθνους ήταν η επικρατούσα ομάδα εντός του κόμματος από την διαμόρφωσή της κατά τα τέλη του 19ου αιώνα έως την εκλογή της Μάργκαρετ Θάτσερ στην ηγεσία του Κόμματος το 1975. Σημαντικές προσωπικότητες που ασπάζονταν αυτές τις αντιλήψεις του Ντισραέλι ήταν για παράδειγμα οι πρώην πρωθυπουργοί Χάρολντ Μακμίλαν και Έντουαρντ Χηθ, ο πρώην υπουργός Άμυνας Μάικλ Χέσελταϊν, ενώ σήμερα σημαντικός εκπρόσωπος της πτέρυγας αυτής είναι ο πρώην υπουργός Οικονομικών Κέννεθ Κλαρκ. Κατά το παρελθόν ο Ντέιβιντ Κάμερον και ο Μπόρις Τζόνσον έχουν αυτοπροσδιοριστεί ως ασπαστές, έστω και εν μέρει, αυτών των αρχών. Το παρατσούκλι των υποστηρικτών αυτής της οικονομικής παράδοσης που προσομοιάζει στο ευρωπαϊκό μοντέλο της Οικονομίας της Κοινωνικής Αγοράς (Social Market Economy) είναι "wets" (wet = υγρός, και ως εκ τούτου "μαλακός"). Ο όρος αυτός προκύπτει από την ηπιότητα που προσδίδεται στις επιπτώσεις των πολιτικών αυτών στις δομές του Κράτους Πρόνοιας και του Κοινωνικού Κράτους. Σήμερα το εσωκομματικό αυτό ρεύμα εκπροσωπείται από το "Tory Reform Group".    

Αντιθέτως, με την εκλογή της Μάργκαρετ Θάτσερ στην ηγεσία των Σηντηρητικών ήρθε στο προσκήνιο η πτέρυγα των λεγόμενων "dries" (dry = ξηρός, και κατά συνέπεια "σκληρός"). Η θατσερική ιδεολογία ασπάζεται τις αρχές του κλασικού φιλελευθερισμού, όπως εκφράστηκε από τον Άνταμ Σμιθ και τον Φρίντριχ Χάγιεκ, και του μονεταρισμού στην οικονομία όπως διαμορφώθηκε από τον Μίλτον Φρίντμαν. Οι πολιτικές αυτές ταυτίστηκαν με τις αρχές της μείωσης των κρατικών δαπανών, της χαμηλής φορολόγησης, του στενού ελέγχου της ροής των χρημάτων στην αγορά ώστε να αποφεύγεται ο πληθωρισμός και της μείωσης του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους στην αγορά. Αυτές οι πολιτικές χαρακτήρισαν τις πολιτικές των κυβερνήσεων της Θάτσερ (1979-1990) που ακολουθήθηκαν ως αποτέλεσμα της διαρκούς και μόνιμης ύφεσης που βίωνε η Βρετανία από τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Οι πολιτικές αυτές συνδέθηκαν με την πολιτική παράδοση του Ρόναλντ Ρήγκαν και του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Άλλοι ιστορικοί εκπρόσωποι του Νεοφιλελευθερισμού εντός της Βρετανίας ήταν ο Ένωχ Πάουελ, ο Νόρμαν Τέμπιτ, ο Τζέφρυ Χάου, ο Νάιτζελ Λώσον και ο Νόρμαν Λαμόν.    

Κοινωνικά Θέματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το συντηρητικό κόμμα έχει πολλές φορές αντιμετωπίσει κατηγορίες από αλλα ευρωπαϊκά και όχι μόνο συντηρητικά κόμματα ότι τα τελευταία χρόνια πραγματοποιεί ορισμένες φιλελεύθερες στροφές σε κοινωνικά ζητήματα όπως π.χ στο ζήτημα των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ. Αυτό δυσχαιραίνει τις σχέσεις του με αλλά συντηρητικά κόμματα κυρίως το Ρεπουμπλικανικό κόμμα των ΗΠΑ ενώ προκαλεί τη δυσφορία διαφόρων συντηρητικών και εντός του κόμματος οι οποίοι το κατηγορούν ότι δεν προωθεί τις παραδοσιακές-συντηρητικές αξίες όπως όφειλε να κάνει.

Ευρωπαϊκές Σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Sparrow, Andrew (17 December 2009). «Only 12% of Tory MPs choose Cameronism as political philosophy». The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/politics/blog/2009/dec/17/12-tory-mps-name-cameronism-philosophy. 
  2. Ο τωρινός ηγέτης Ντέιβιντ Κάμερον έχει υποστηρίξει ότι είναι ένας φιλελεύθερος συντηρητικός (Kirkup, James (3 September 2008). «David Cameron rejects neo-conservative foreign policy». Telegraph.co.uk (London). http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/conservative/2675952/David-Cameron-rejects-neo-conservative-foreign-policy.html. Ανακτήθηκε στις 2 July 2009. )
  3. Η «επιστροφή» της Μάργκαρετ Θάτσερ Καθημερινή, 05-03-09


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Conservative Party (UK) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).