Λιγνίνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η λιγνίνη[1] είναι τρισδιάστατο φαινολικό πολυμερές, του οποίου η ακριβής δομή δεν είναι ακόμα γνωστή.[2] Είναι το χημικό συστατικό που διακρίνει το ξύλο από τις άλλες κυτταρινικές ουσίες που παράγονται στη φύση. Η λιγνίνη βρίσκεται πάντοτε μαζί με την κυτταρίνη, ενώ η κυτταρίνη εμφανίζεται και χωρίς τη λιγνίνη, όπως λ.χ. στο βαμβάκι.

Ο ρόλος της στη φύση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λιγνίνη (lignin) παίζει το ρόλο της συγκολλητικής ουσίας τόσο στο ξύλο όσο και σε όλους τους φυτικούς ιστούς.

Είναι η πλέον υδρόφοβη ουσία του και είναι πολύ ανθεκτική. Το ποσοστό της λιγνίνης στο ξύλο κυμαίνεται μεταξύ 17-35%. Ο βιολογικός προορισμός της είναι η ενίσχυση της μηχανικής αντοχής των κυτταρικών τοιχωμάτων αλλά συνάμα και η εξασφάλιση ελαστικότητας στο ξύλωμα (βλ. κορμός).

Η λιγνίνη συγκεντρώνεται κυρίως στη μεσοκυττάρια στρώση, συγκρατεί τα μικροϊνίδια της κυτταρίνης και βελτιώνει την αντοχή τους σε θλίψη. Η απόθεση της λιγνίνης (λιγνοποίηση) συμπληρώνεται μέχρι την πλήρη ανάπτυξη των κυττάρων.[3]

Ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λιγνίνη είναι αδιάλυτη στους γνωστούς διαλύτες και δεν υδρολύεται. Οι ιδιότητες αυτές εξηγούν γιατί δεν είναι ακόμη γνωστή η ακριβής δομή της. Γνωρίζουμε βέβαια κατά προσέγγιση τις 3 θεμελιώδεις δομικές μονάδες της.[4] Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχουν χημικοί δεσμοί μεταξύ της λιγνίνης και των πολυσακχαριτών του ξύλου (κυτταρίνη, ημικυτταρίνες). Μεγάλο ποσοστό της λιγνίνης (60-70%) βρίσκεται στη μεσοκυττάρια στρώση και το ποσοστό της μειώνεται προοδευτικά προς την κυτταρική κοιλότητα.

Προτεινόμενη χημική δομή της λιγνίνης (lignin model), και (κάτω δεξιά) οι τρεις θεμελιώδεις δομικές μονάδες της.

Η λιγνίνη στερείται κρυσταλλικότητας, είναι δηλαδή άμορφο πολυμερές. Τα μοριακά βάρη της λιγνίνης είναι πολύ μεγάλα (50.000-100.000). Η λιγνίνη είναι μακράν η πλέον υδροφοβική ένωση του ξύλου, σε σύγκριση με τους πολυσακχαρίτες. Αυτό οφείλεται στη χημεία της και τον ίδιο, τον φαινολικό χαρακτήρα της.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]