Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κουμπλάι Χαν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Κουμπλάι
Ο Κουμπλάι Χαν
Μεγάλος Χάνος των Μογγόλων
Περίοδος1260 – 1294
ΠροκάτοχοςΜόνγκε Χαν
ΔιάδοχοςΤιμούρ Χαν
Αντιβασιλέας των Μογγόλων
Περίοδος1227-1229
Γέννηση23 Σεπτεμβρίου 1215
Θάνατος18 Φεβρουαρίου 1294
ΠατέραςΤολούι
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Ο Κουμπλάι Χαν (23 Σεπτεμβρίου 1215 - 18 Φεβρουαρίου 1294) ήταν ο ιδρυτής και πρώτος αυτοκράτορας της Μογγολικής Δυναστείας Γιουάν της Κίνας, ανακηρύχτηκε "Μέγας Χαν" (1271) και διατήρησε τον τίτλο μέχρι τον θάνατο του (1294). Ο Κουμπλάι Χαν ήταν γιος του Τολούι και της συζύγου του Σοργκαγκτάνι, εγγονός του διάσημου Τζένγκις Χαν. Την εποχή που πέθανε ο παππούς του ήταν 12 ετών, διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο αδελφό του Μονγκέ Χαν (1260) αλλά χρειάστηκε να νικήσει τον μικρότερο αδελφό του Αρίκ Μποκέ στον "Εμφύλιο πόλεμο του Τολούι" (1260 - 1264). Ο εμφύλιος αυτός είχε ως αποτέλεσμα την Διαίρεση της Μογγολικής Αυτοκρατορίας.[1] Η βασιλική δύναμη του Κουμπλάι περιορίστηκε στην αυτοκρατορία των Γιουάν, εξακολουθούσε να επηρεάζει ωστόσο σημαντικά το Ιλχανάτο και την Χρυσή Ορδή.[2][3][4] Ο Κουμπλάι Χαν ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Γιουάν και διεκδίκησε την ομαλή διαδοχή από τις προηγούμενες βασιλικές δυναστείες της Κίνας.[5] Με την κατάρρευση της προηγούμενης Κινέζικης Δυναστείας των Σονγκ (1279) έγινε ο πρώτος αυτοκράτορας μη Κινέζος Χαν, προχώρησε σε επιθέσεις στην Ιαπωνία, το Βιετνάμ και την Ιάβα.

Πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυβερνήτης του Χεμπέι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κουμπλάι Χαν ήταν ο τέταρτος γιος του Τολούι και ο δεύτερος γιος του με την Σοργκαγκτάνι. Η μητέρα του επέλεξε όπως ο παππούς του Τζένγκις Χαν μια γυναίκα Βουδίστρια Τανγκούτ, ο Κουμπλάι όταν έγινε αυτοκράτορας την αντάμειψε πλουσιοπάροχα. Την εποχή που κατέκτησαν οι Μογγόλοι την Αυτοκρατορία των Χορεσμίων ο Τζένγκις Χαν προχώρησε σε μεγαλοπρεπή τελετή για να γιορτάσει το πρώτο κυνήγι των εγγονών του Μονγκέ και Κουμπλάι στον ποταμό Ιλί.[6] Την ίδια εποχή ο Κουμπλάι ήταν μόλις 9 ετών, μαζί με τον μεγάλο του αδελφό σκότωσαν ένα κουνέλι και μια αντιλόπη. Ο παππούς του άλειψε με το λίπος των σκοτωμένων ζώων το δάκτυλο του Κουμπλάι και ψιθύρισε "το παιδί αυτό έχει μεγάλη σοφία, να το θυμηθείτε". Ο ηλικιωμένος Τζένγκις Χαν πέθανε σε τρία χρόνια όταν ο εγγονός του Κουμπλάι ήταν 12 ετών (1227), ο πατέρας του Τολούι διορίστηκε αντιβασιλεύς στον μικρότερο αδελφό του Ογκεντέι Χαν που ενθρονίστηκε σε δύο χρόνια (1229). Με την Μογγολική κατάκτηση της Δυναστείας των Τζιν (1236) ο Ογκεντέι παρέδωσε την επαρχία του Χεμπέι με 80.000 νοικοκυριά στον Οίκο του αδελφού του Τολούι που πέθανε (1232). Ο Κουμπλάι παρέλαβε 10.000 νοικοκυριά αλλά λόγω της μικρής του ηλικίας έπεσε θύμα των αξιωματούχων του. Η μεγάλη φορολογία και η διαφθορά των αξιωματούχων είχε ως αποτέλεσμα να φύγουν πολλοί χωρικοί από το Χεμπέι και τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν σημαντικά. Ο Κουμπλάι πήγε ο ίδιος να ξεκινήσει τις προσωπικές μεταρρυθμίσεις, η μητέρα του έστειλε αξιωματούχους να τον βοηθήσουν, κατόπιν επέστρεψαν οι χωρικοί. Την μεγαλύτερη επίδραση είχε στον Κουμπλάι Χαν η αρχαία Κινέζικη Δυναστεία Χαν, κάλεσε στην αυλή του στην Μογγολία από την βόρεια Κίνα τον πιο διάσημο Βουδιστή μοναχό Χαϊγιουάν. Οι δύο άντρες συναντήθηκαν στο Καρακορούμ (1242) και ο Κουμπλάι τον ρώτησε σχετικά με την φιλοσοφία του Βουδισμού, ο Χαϊγιουάν βάπτισε τον μεγαλύτερο γιο του Κουμπλάι Ζεντζίν.[7] Ο Χαϊγιουάν δίδαξε κατόπιν στον Κουμπλάι την θρησκεία του Ταοϊσμού, με την επιστροφή του στο Πεκίνο ο Χαϊγιουάν άφησε τον Λιού, έναν διάσημο Κινέζο ποιητή, ζωγράφο και μαθηματικό.[8]

Κατάκτηση του Γιουάν ως αντιβασιλεύς

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Κουμπλάι Χαν σε νεαρή ηλικία

Ο μεγάλος του αδελφός Μονγκέ έγινε Χάνος της Μογγολικής αυτοκρατορίας και τον διόρισε αντιβασιλέα της Κίνας, μετέφερε την έδρα του στην κεντρική Μογγολία. Ο Κουμπλάι χειρίστηκε καλά τις αρμοδιότητες του, αύξησε την αγροτική παραγωγή της Χενάν, όταν παρέλαβε την Σιάν ενίσχυσε τις δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας. Οι ενέργειες ήταν απαραίτητες για να κερδίσει την αναγνώριση των πολέμαρχων Χαν και να ιδρύσει την δυναστεία των Γιουάν. Ο Κουμπλάι επέκρινε έντονα τον Μαχμούντ Γιαλαβάτς για την μαζική εκτέλεση υπόπτων κατά την διάρκεια μιας δίκης, τον απέλυσε με αποτέλεσμα την σφοδρή αντίδραση των Κομφουκιανών αξιωματούχων.[9] Ο Κουμπλάι πήρε εντολή να επιτεθεί στο Γιουνάν (1253), ζήτησε από το βασίλειο του Νταλί να υποταχθεί αλλά η κυβερνώσα οικογένεια Γκάο σκότωσε τους απεσταλμένους του. Οι Μογγόλοι χώρισαν τις δυνάμεις τους στα τρία, η πρώτη πήγε ανατολικά της κοιλάδας του Σιτσουάν και η δεύτερη υπό την ηγεσία του γιου του Σουμπουτάι στα όρη του δυτικού Σιτσουάν.[10] Η τρίτη ομάδα υπό την ηγεσία του ίδιου του Κουμπλάι προχώρησε προς τα νότια, κατέλαβε την πρωτεύουσα των Νταλί και έσωσε τις ζωές των υπόλοιπων απεσταλμένων του. Ο αυτοκράτορας των Νταλί Ντουάν Σινγκζί αποστάτησε στους Μογγόλους και βοήθησε τον Κουμπλάι να κατακτήσει εύκολα το υπόλοιπο Γιουάν. Ο τελευταίος αυτοκράτορας των Νταλί Ντουάν Σινγκζί διορίστηκε από τον Μονγκέ Χαν ως πρώτος υποτελής βασιλεύς, δέχτηκε την θέση με ευχαρίστηση.[11]

Με την αποχώρηση του Κουμπλάι ξέσπασε εμφύλιος ανάμεσα στις φαμίλιες, την διετία 1255-1256 ο Ντουάν Σινγκζί έδειξε στον Μονγκέ ένα σχέδιο για να κατατροπώσει τους εχθρούς του, εφαρμόστηκε και στα τέλη της χρονιάς (1256) επανήλθε η ειρήνη.[12] Οι θεραπευτές μοναχοί από το Θιβέτ γοήτευσαν τον Κουμπλάι, προσέλαβε στην συνοδεία του τον Ντρόγκον Τσόγκιαλ Φάγκπα μέλος της σχολής Σάκια ο οποίος παραχώρησε στον Κουμπλάι και την σύζυγο του Τσάμπι μια τελετουργία μύησης. Οι αξιωματούχοι που ζήλευαν τις ικανότητες του τον κατηγόρησαν ότι έκανε υπέρβαση των εξουσιών του και ήθελε να ανατρέψει τον αδελφό του. Ο Μονγκέ Χαν έστειλε δύο φορολογικούς επιθεωρητές (1257) για να ελέγξουν τους αξιωματούχους του Κουμπλάι, βρήκαν 142 σφάλματα και εκτέλεσαν μερικούς από αυτούς.[13] Ο Κουμπλάι έστειλε δύο απεσταλμένους στην αυλή του αδελφού του, στην συνέχεια πήγε και ο ίδιος για ακρόαση, ο Μονγκέ Χαν τον συγχώρησε και τα δύο αδέλφια συμφιλιώθηκαν. Οι Ταοιστές είχαν αποκτήσει τεράστιο πλούτο με πολλούς Βουδιστικούς ναούς, διέταξε τον Κουμπλάι να διακόψει την επέκταση τους στην περιοχή της αντιβασιλείας του.[14] Ο Κουμπλάι συγκάλεσε Σύνοδο Βουδιστών και Ταοιστών μοναχών, μετέτρεψε με την βία 237 μονές Ταοιστών σε Βουδιστικές και κατέστρεψε όλα τα χειρόγραφα των Ταοιστών.[15][16][17] Ο Κουμπλάι και η δυναστεία Γιουάν ευνοούσαν από τότε προκλητικά τον Βουδισμό σε βάρος του Ταοισμού, το αποτέλεσμα ήταν η Χρυσή Ορδή και το Ιλχανάτο να ασπαστούν πολλές φορές στο μέλλον το Ισλάμ. Ο Μονγκέ Χαν διόρισε τον Κουμπλάι διοικητή του ανατολικού στρατού του (1258), ο ίδιος δέχτηκε πρόθυμα να αναχωρήσει παρά το γεγονός ότι έπασχε από ουρική αρθρίτιδα αλλά πριν φτάσει έμαθε ότι ο μεγάλος του αδελφός πέθανε (1259). Ο Κουμπλάι προσπάθησε να κρατήσει μυστικό τον θάνατο του, συνέχισε την επίθεση στο Γουχάν και έφτασε μέχρι τον ποταμό Γιανγκτσέ. Ο υπουργός των Σονγκ Τζια Σιντάο και του πρότεινε ειρηνικές συνθήκες με την πληρωμή φόρου υποτέλειας και σύνορα ανάμεσα στα δύο κράτη τον ποταμό Γιανγκτσέ, ο Κουμπλάι αρχικά αρνήθηκε αλλά τελικά το δέχτηκε.

Εμφύλιος πόλεμος και στέψη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κουμπλάι δέχτηκε κατόπιν ένα μήνυμα από την σύζυγο του ότι ο μικρότερος αδελφός του Αρίκ Μποκέ συγκέντρωσε στρατεύματα και έφτασε στο Μογγολικό Οροπέδιο.[18] Με την άφιξη του έμαθε ότι ο Αρίκ Μποκέ έφτασε στο Καρακορούμ, ανακηρύχτηκε Μέγας Χαν των Μογγόλων σε "Κουρουλτάι" από εκπροσώπους των τεσσάρων οικογενειών του Τζένγκις Χαν και της Χρυσής Ορδής. O Κουμπλάι και ο τέταρτος αδελφός του Χουλεγκού Χαν αντέδρασαν έντονα, το επιτελείο του καθώς και οι εκπρόσωποι από την βόρεια Κίνα και την Μαντζουρία του πρότειναν να διεκδικήσει την δική του υποψηφιότητα μέχρι το τέλος.[19] Με την επιστροφή στις περιοχές τους ο Κουμπλάι Χαν συγκάλεσε το δικό του "Κουρουλτάι", παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα μέλη της βασιλικής οικογένειας όπως και οι 4 μεγαλύτεροι γιοι του θανώντος Μονγκέ υποστήριζαν τον Αρίκ Μποκέ εξελέγη νέος Χαν ο Κουμπλάι (15 Απριλίου 1260).[20] Το γεγονός αυτό επέφερε εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στον Κουμπλάι και τον Αρίκ Μποκέ με τελικό αποτέλεσμα την καταστροφή της πρωτεύουσας των Μογγόλων Καρακορούμ. Ο στρατός του Μονγκέ στο Σαανσί και στο Σιτσουάν υποστήριζε τον Αρίκ Μποκέ, ο Κουμπλάι έστειλε εκεί στρατό που εκτέλεσε τον διοικητή του Αρίκ Μποκέ Τάι-Πινγκ Λιού και κέρδισε την στήριξη πολλών στρατηγών.[21]

Το Χανάτο Τσαγκατάι χρειαζόταν έναν νέο ηγέτη, ο Κουμπλάι έστειλε τον Αμπισκά αλλά ο Αρίκ Μποκέ τον συνέλαβε και τον σκότωσε. Ο Αρίκ Μποκέ τοποθέτησε νέο ηγεμόνα τον δικό του σύμμαχο, τον ανεψιό του Αλγκού, εγγονό του Τσαγκατάι Χαν, δεύτερου γιου του Τζενγκις Χαν.[22] Ο Κουμπλάι έκοψε από το Καρακορούμ όλες τις προμήθειες σε φαγητό με την βοήθεια του πρώτου του ξαδέλφου Καντάν, γιου του Ογκεντέι Χαν. Το Καρακορούμ έπεσε έτσι σύντομα στα χέρια του Κουμπλάι αλλά με την αποχώρηση του ο Αρίκ Μποκέ το ανακατέλαβε προσωρινά (1261). Τα δύο αδέλφια στρατολόγησαν νέους άντρες ανάμεσα τους κληρικοί και μοναχοί, ο Κουμπλάι αποφάσισε να φορολογήσει όλα τα θρησκευτικά ιδρύματα που ήταν μέχρι τότε στο φορολογικό απυρόβλητο.[23] Ο Αρίκ Μποκέ διέταξε τον Αλγκού να υπερασπιστεί την περιοχή, τόσο από τις δυνάμεις του Χουλεγκού, όσο και από την πιθανή παρουσία του Μπερκέ της Χρυσής Ορδής (1262). Ο Αλγκού αποστάτησε στον Κουμπλάι (21 Αυγούστου 1264), σκότωσε τους απεσταλμένους του για θησαυρούς, ο Καϊντού αντίθετα παρέμεινε πιστός στον Αρίκ Μποκέ. Οι κυβερνήτες όλων των δυτικών Χανάτων αναγνώρισαν τις νίκες του Κουμπλάι και την ηγεσία του σε ολόκληρη την Μογγολία.[24] Την εποχή που ο Κουμπλάι συγκάλεσε ένα δεύτερο Κουρουλτάι ο αποστάτης Αλγκού ζήτησε ως αντάλλαγμα από τον Κουμπλάι να τον αναγνωρίσει στο παράνομο πόστο του. Την ίδια εποχή ο μικρός του αδελφός Χουλεγκού και ο Χάνος της Χρυσής Ορδής Μπερκέ δέχτηκαν την πρόσκληση αλλά δεν ήταν παρόντες τελικά στο Κουρουλτάι.[25][26] Ο Κουμπλάι Χαν συγχώρεσε τελικά τον Αρίκ Μποκέ ως αδελφό του, εκτέλεσε ωστόσο τους βασικούς του συνεργάτες.[27]

Μέγας Χαν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εμφύλιος με τον Οίκο του Ογκεντέι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανδριάντας του Κουμπλάι Χαν στην Ουλάν Μπατόρ.

Οι μυστηριώδεις θάνατοι των τριών πριγκίπων Τζότσι που βρίσκονταν στην υπηρεσία του Χουλεγκού Χαν, η πολιορκία της Βαγδάτης και η άνιση διανομή των λαφύρων έφερε σύγκρουση ανάμεσα στις σχέσεις του Ιλχανάτου με την Χρυσή Ορδή. Ο Χουλεγκού Χαν προχώρησε σε πλήρη εκκαθάριση των στρατευμάτων των Τζότσι με στόχο να εκδιώξει τους προδότες, αυτό τον έφερε σε ανοιχτό πόλεμο με τον στρατό του. Ο Κουμπλάι Χαν χάρισε στον μικρό του αδελφό 30.000 νεαρούς Μογγόλους για να επιλύσει την κρίση.[28] Ο Χουλαγκού Χαν πέθανε (8 Φεβρουαρίου 1264), ο Μπερκέ βάδισε προς την Τιφλίδα για να κατακτήσει το Ιλχανάτο αλλά πέθανε στον δρόμο, την ίδια εποχή πέθανε και ο αποστάτης Αλγκού που κυβερνούσε το Χανάτο Τσαγκατάι. Ο Κουμπλάι Χαν αρνήθηκε να καταγράψει το όνομα του Μπέρκε ως Χανου της Χρυσής Ορδής επειδή υποστήριξε τον Αρίκ Μποκέ και συγκρούστηκε με τον Χουλεγκού Χαν. Η οικογένεια των απογόνων του Τζότσι αναγνωρίστηκαν ως επίσημα μέλη της βασιλικής οικογένειας.[29] Ο Κουμπλάι Χαν όρισε τον Αμπακά Χαν γιο του Χουλεγκού 2ο ηγεμόνα του Ιλχανάτου και νομιμοποίησε τον Μενγκού-Τιμούρ εγγονό του Μπατού Χαν στον θρόνο του Σαράι, της πρωτεύουσας της Χρυσής Ορδής.[30] Οι απόγονοι του Χουλεγκού διατήρησαν την εξουσία στο δυτικό Ιλχανάτο μέχρι το τέλος της βασιλείας του Κουμπλάι.[31][32]

Ο Κουμπλάι Χαν έστειλε τον Γκιγιάς-ουντ-ντιν Μπαράκ να ανατρέψει την Οργκάνα αυτοκράτειρα των Οϊράτων χήρα του Αλγκού που κυβερνούσε το Χανάτο Τσαγκατάι, είχε τοποθετήσει στον θρόνο με τον θάνατο του συζύγου της τον γιο της Μουμπάρακ Σαχ χωρίς την άδεια του Κουμπλάι (1265). Ο πρίγκιπας Καϊντού εγγονός του Ογκεντέι Χαν αρνήθηκε να παραστεί στην αυλή του Κουμπλάι Χαν, ο Κουμπλάι έστειλε τον Μπάρακ να του επιτεθεί, ο Μπάρακ άρχισε να επεκτείνεται βόρεια κατακτώντας εδάφη από την Χρυσή Ορδή. Ο Μενγκού-Τιμούρ της Χρυσής Ορδής ωστόσο αποστάτησε συμμάχησε με τον Καϊντού και νίκησαν μαζί τον Κουμπλάι. Ο Μπάρακ αποστάτησε και ο ίδιος αργότερα, κήρυξαν την εξέγερση εναντίον του Κουμπλάι Χαν στα ανατολικά και του ανεψιού του Αμπακά Χαν στο Ιλχανάτο δυτικά. Ο Μενγκού-Τιμούρ απέφυγε σε κάθε περίπτωση να πολεμήσει εναντίον του Κουμπλάι Χαν, η Χρυσή Ορδή υποσχέθηκε στον Κουμπλάι Χαν να του στείλει βοήθεια εναντίον του "επαναστάτη" Καϊντού.[33] Ο Καϊντού και ο Μενγκού βρέθηκαν σε σύγκρουση λόγω μιας έντονης διαφωνίας που είχαν στο "Κουρουλτάι του Τάλας". Οι στρατοί της Μογγολικής Περσίας νίκησαν τις δυνάμεις του Μπάρακ (1269), όταν πέθανε την επόμενη χρονιά ο Μπάρακ (1270) ο Καϊντού ανέλαβε τον έλεγχο στο Χανάτο Τσαγκατάι και προχώρησε σε νέα συμμαχία με τον Μενγκού-Τιμούρ.

Κατάκτηση της Κίνας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κουμπλάι Χαν έστειλε τον σύμβουλο του Χάο Τσίνγκ στην αυλή του αυτοκράτορα Λιζόνγκ του Σονγκ, του ζήτησε την υποταγή του με αντάλλαγμα την αυτονομία του.[34] Ο αυτοκράτορας Λιζόνγκ του Σονγκ αρνήθηκε την πρόταση και φυλάκισε τον Χάο Τσίνγκ, όταν ο Κουμπλάι Χαν έστειλε νέα αντιπροσωπεία για να τον ελευθερώσει τους έδιωξε.[35] Ο Κουμπλάι Χαν κάλεσε δυο Ιρακινούς μηχανικούς από το Ιλχανάτο να καταστρέψουν τα κάστρα των Σόνγκ στην Κίνα, τελικά ύστερα από πρόταση των στρατηγών του αποφάσισε γενική εκστρατεία εναντίον τους (1273).[36] Ο Κουμπλάι Χαν διέταξε τον Μενγκού-Τιμούρ να προχωρήσει σε μια δεύτερη απογραφή με στόχο να καταγράψει τις δυνάμεις του για την κατάκτηση όλης της Κίνας.[37] Η δεύτερη απογραφή (1274-1275) αφορούσε όλες τις περιοχές της Χρυσής Ορδής, έστειλε επίσης τον διάσημο στρατηγό Νογκάι Χαν στα Βαλκάνια με στόχο να ενισχύσει εκεί την Μογγολική επίδραση.[38] Ο Κουμπλάι Χαν προσπάθησε να αλλάξει την αντιβασιλεία με στόχο να κερδίσει την υποστήριξη των Κινέζων και να τον αναγνωρίσουν σαν γενικό αυτοκράτορα. Την εποχή που μετέφερε την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας στο Πεκίνο ξέσπασε εξέγερση στην πρωτεύουσα των Μογγόλων Καρακορούμ, οι ενέργειες του καταδικάστηκαν έντονα από όλους τους πιστούς της δυναστείας των Χαν.[39][40] Ο Καϊντού προσέλκυσε όλες τις άρχουσες τάξεις των παλαιών Μογγολικών Χανάτων και διεκδίκησε ο ίδιος τον θρόνο του Τζένγκις Χαν αντί για τον Κουμπλάι, οι αντιδράσεις εξαπλώθηκαν σε όλο τον Οίκο του Ογκεντέι.[41] Η αυτοκρατορική οικογένεια των Σόνγκ παραδόθηκε στους Γιουάν (1276), με τον τρόπο αυτό οι Μογγόλοι έγιναν οι πρώτοι αυτοκράτορες της Κίνας που δεν ήταν Κινέζοι. Η χήρα αυτοκράτειρα των Σόνγκ και ο εγγονός της αυτοκράτορας Γκονγκ των Σονγκ εγκαταστάθηκαν στο Πεκίνο όπου ο Κουμπλάι Χαν τους παραχώρησε αφορολόγητη περιουσία, η σύζυγος του Τσαμπί έδειξε προσωπικό ενδιαφέρον. Ο Κουμπλάι Χαν φαίνεται ωστόσο ότι αργότερα τους αφαίρεσε τα προνόμια αφού ο Γκονγκ των Σονγκ αποσύρθηκε ως μοναχός.

Ο Κουμπλάι Χαν οικοδόμησε μια πανίσχυρη αυτοκρατορία με ακαδημία, γραφεία, εμπορικούς σταθμούς, ήταν μεγάλος προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών. Τα Μογγολικά αρχεία καταγράφουν 10.166 δημόσια σχολεία που ιδρύθηκαν την περίοδο της βασιλείας του Κουμπλάι. Με την κατάκτηση της Κίνας κατείχε το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρασίας, από τότε τα ενδιαφέροντα του επεκτάθηκαν πέρα από την Κίνα.[42] Ο Κουμπλάι Χαν ξεκίνησε επιθέσεις στο Βιετνάμ (1259, 1285), την Σαχαλίνη (1264) και την Μιανμάρ (1277) κατάφερε να τις κάνει φόρο υποτελείς αλλά οι επιθέσεις στην Ιαπωνία (1274, 1281), η τρίτη επίθεση στο Βιετνάμ (1287-1288) και στην Ιάβα (1293) απέτυχαν. Ο ανεψιός του Αμπακά Χαν γιος του Χουλεγκού Χαν και 1ος ηγεμόνας του Ιλχανάτου προσπάθησε να δημιουργήσει συμμαχία με τις μεγάλες Ευρωπαϊκές δυνάμεις με στόχο να πολεμήσει τους Μαμελούκους στην Συρία και την Βόρεια Αφρική που παρενοχλούσαν συνέχεια τους Μογγόλους. Ο Κουμπλάι Χαν κατείχε μια τεράστια βασιλική αυλή στην οποία δεχόταν καθημερινά τους πρεσβευτές και τους ξένους εμπόρους. Οι στρατηγοί του κατέλαβαν το Αλμαλίκ (1266-1276), την επόμενη χρονιά (1277) Τσινγκισίδες πρίγκιπες υπό την ηγεσία του γιου του Μόνγκε Σιρέγκι επαναστάτησαν, συνέλαβαν τους δύο γιους του Κουμπλάι Χαν και τους παρέδωσαν στον Καϊντού και τον Μενγκού-Τιμούρ. Ο στρατός του Κουμπλάι Χαν κατέστειλε ωστόσο την εξέγερση και ενίσχυσε τις φρουρές στην Μογγολία και στην πεδιάδα του ποταμού Ίλι.

Αυτοκράτορας των Γιουάν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Κουμπλάι Χαν στον θρόνο με τις συζύγους του

Ο Κουμπλάι Χαν νομοθέτησε τον θάνατο σε όσους σκοτώνουν βοοειδή σύμφωνα με τους νόμους του Ισλάμ και του Ιουδαϊσμού, αυτό προκάλεσε προσβολή στους Μογγόλους για τα έθιμα τους.[43] Όταν ο 3ος ηγεμόνας του Ιλχανάτου Τεκουντέρ ανέβηκε στον θρόνο (1282) o Αργκούν γιος του 2ου ηγεμόνα Αμπακά Χαν σε μια προσπάθεια του να κλείσει ειρήνη με τους Μαμελούκους ζήτησε την βοήθεια του Κουμπλάι. Μετά την δολοφονία του Αχμάντ Φανακάτι και την εκτέλεση των γιων του ο Κουμπλάι Χαν επικύρωσε την στέψη του Αργκούν ως 4ου ηγεμόνα του Ιλχανάτου και παραχώρησε στον στρατηγό του Μπουκά τον τίτλο του Καγκελαρίου. Η ανεψιά του Κουμπλάι Χαν Κέλμις που είχε παντρευτεί έναν Χονγκιράντ στρατηγό της Χρυσής Ορδής έπεισε την επιστροφή των αιχμάλωτων γιων του Κουμπλάι Χαν. Οι τρεις διοικητές των Τζότσι Τοντέ Μονγκέ, Χουτσού και Νογκάι συμφώνησαν να απελευθερώσουν τους δυο πρίγκιπες ως ένδειξη ειρήνης με τους Γιουάν (1282).[44] Ο Χαν της Λευκής Ορδής Κόντσι επιδίωξε φιλικές σχέσεις με τους Γιουάν και το Ιλχανάτο, σαν αντάλλαγμα δέχτηκε πολυτελή δώρα και σιτάρι.[45] Οι πολιτικές διαφωνίες ωστόσο ανάμεσα στους κλάδους της βασιλικής οικογένειας του Τζένγκις Χαν σχετικά με τα αξιώματα, το οικονομικό και το εμπορικό σύστημα συνεχίστηκαν.[46][47][48][49] Από την αρχή υιοθέτησε όλα τα έθιμα των Κινέζων και περιόρισε τους τοπικούς άρχοντες που είχαν μεγάλες εξουσίες επί Σονγκ. Οι Κινέζοι σύμβουλοι του ήταν αρκετοί, εμπιστεύτηκε επίσης πολύ τους Βουδιστές μοναχούς ως διοικητές σε επαρχίες.[50] Ο Κουμπλάι Χαν διόρισε τον Λάμα των Σάκια Ντρόγκον Τσόγκιαλ Φάγκπα αυτοκρατορικό διδάσκαλο και του παρέδωσε την εξουσία απέναντι στους Βουδιστές μοναχούς, καθιέρωσε την γραφή "Φαγκς-πα" και πήρε προαγωγή σε προσωπικό διδάσκαλο του αυτοκράτορα. Ο Κουμπλάι Χαν ίδρυσε την "Ανώτατη Επιτροπή Ελέγχου" για να ελέγξει τους μοναχούς από την Κίνα και το Θιβέτ. Την περίοδο που απουσίαζε ο Ντρόγκον Τσόγκιαλ Φάγκπα ανέλαβε το αξίωμα ο Θιβετιανός μοναχός Σάνγκα και η επιτροπή πήρε το όνομα "Επιτροπή Βουδιστικών και Θιβετιανών Υποθέσεων".[51][52] Ο Σάνγκα έγινε ο προϊστάμενος του οικονομικού επιτελείου του Κουμπλάι Χαν αλλά η διαφθορά δυσαρέστησε τον αυτοκράτορα, από τότε βασίστηκε σε νεαρούς Μογγόλους αριστοκράτες. Ο Κουμπλάι Χαν ίδρυσε επίσημα την δυναστεία των Γιουάν και ανακήρυξε πρωτεύουσα το Πεκίνο (1271). Με στόχο να ενοποιήσει την Κίνα υπό την εξουσία του προσπάθησε να εξοντώσει τα τελευταία υπολείμματα της δυναστείας των Γιουάν στην νότια Κίνα (1274).[53] Ο στόχος ολοκληρώθηκε πέντε χρόνια αργότερα στην "μάχη του Γιαμέν" (1279) ο τελευταίος Αυτοκράτορας Μπινγκ των Σονγκ αυτοκτόνησε πηδώντας στην θάλασσα και έληξε η δυναστεία των Σονγκ.[54] Οι περισσότερες περιοχές της αυτοκρατορίας των Γιουάν διοικήθηκαν ως ανεξάρτητοι κυβερνήτες με τον τίτλο "Γραμματεία Υποκαταστήματος" με έναν διοικητή και έναν υποδιοικητή.[55] Οι περιοχές αυτές ήταν η κυρίως Κίνα, η Μογγολία, η Μαντζουρία και μια ειδική Γραμματεία για την χερσόνησο της Κορέας.[56][57]

O Κουμπλάι Χαν έφερε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, έκτισε το Μεγάλο Κανάλι, επισκεύασε τα μεγάλα δημόσια κτίρια και τους οδικούς άξονες. Η πολιτική του έφερε ωστόσο σύγκρουση ανάμεσα στα Μογγολικά έθιμα με τα παλιά Κινέζικα έθιμα, για να λύσει τις διαφορές φορολόγησε τους Μογγόλους (1262), ίδρυσε το "Γραφείο Φόρων Αγοράς" (1268).[58] Με την Μογγολική κατάκτηση της Κίνας από την δυναστεία των Σόνγκ, οι δραστηριότητες των Κινέζων και των Μουσουλμάνων εμπόρων επεκτάθηκαν στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τον Ινδικό Ωκεανό.[59] Το "Γραφείο Φόρων Αγοράς" απέκτησε τον έλεγχο σε ολόκληρο το ναυτικό εμπόριο (1264), η κύρια πηγή των εσόδων ήταν το μονοπώλιο στην παραγωγή αλατιού.[60] Η Μογγολική διοίκηση εξέδωσε τα πρώτα χαρτονομίσματα (1227), αργότερα (1260) δημιούργησε το πρώτο ενιαίο χαρτονόμισμα το "Τζιαοτσάο", κυκλοφορούσαν σε όλη την αυτοκρατορία χωρίς ημερομηνία λήξης.[61][62] Με στόχο να προστατέψει την αυτοκρατορία από την υποτίμηση επέτρεψε στα χαρτονομίσματα να μετατρέπονται σε ασήμι και χρυσό και την είσπραξη φόρων από χαρτονομίσματα. Ο Κουμπλάι Χαν εξέδωσε μια νέα σειρά από διατάγματα για να προστατέψει τις τελευταίες κατακτήσεις του από τους Σόνγκ (1273), έφεραν ωστόσο οικονομική καταστροφή. Με στόχο να προστατέψει το χαρτονόμισμα ο Κουμπλάι Χαν έκανε από εμπόρους κατάσχεση χρυσών και ασημένιων νομισμάτων, σε αντάλλαγμα τους παραχώρησε χαρτονομίσματα. Ο Κουμπλάι Χαν θεωρείται ο ιδρυτής και ο πατέρας του χαρτονομίσματος, διευκόλυναν την είσπραξη των φόρων και την διοίκηση της αυτοκρατορίας μειώνοντας το κόστος της μεταφοράς των βαρέων νομισμάτων.[63] Ο Κουμπλάι Χαν ήταν μεγάλος προστάτης των Ασιατικών τεχνών και επέδειξε θρησκευτική ανοχή. Τα διατάγματα του εναντίον των Ταοιστών δεν τον εμπόδισαν να διορίσει τον Ζανγκ Λιουσάν ως πατριάρχη του "Μυστηριώδους Τάγματος των Ταό", οι ναοί του Ταοισμού μπήκαν υπό προστασία.[64] Πολλοί διάσημοι Ευρωπαίοι επισκέφτηκαν στην εποχή του Χανάτου του την αυλή του, ο επιφανέστερος ο Μάρκο Πόλο από την Δημοκρατία της Βενετίας, ήταν ο σημαντικότερος ξένος πρεσβευτής στην αυτοκρατορία του και έζησε στην αυλή του 17 χρόνια.[65][66] Οι αυτοκράτορες της δυναστείας των Γιουάν ανάμεσα τους και ο ίδιος ο Κουμπλάι Χαν απαγόρευσαν τις σφαγές που ήταν συνηθισμένη πρακτική στους Μουσουλμάνους και τους Εβραίους, απαγόρευσαν επίσης την Περιτομή.[67][68][69]

Ανάπτυξη των επιστημών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κινέζικη Όπερα την εποχή της δυναστείας των Γιουάν

Την εποχή του Κουμπλάι Χαν υπηρέτησαν στην αυλή του 30 Μουσουλμάνοι υψηλοί αξιωματούχοι, οι 8 από τους 12 επαρχιακούς κυβερνήτες ήταν επίσης Μουσουλμάνοι.[70] Ο πιο διάσημος ήταν ο Σαγίντ Αντσχάλ Σχαμς αντ-Ντιν Ομάρ, γνώρισε άριστα τις παραδόσεις των Κομφουκιανιστών και των Ταοιστών και εισήγαγε το Ισλάμ στην Κίνα. Ο Κουμπλάι Χαν ήταν ο προστάτης των Μουσουλμάνων καλλιτεχνών, επιστημόνων και αστρονόμων, είχε μεγάλη εισφορά στην κατασκευή του αστεροσκοπείου στο Σαανσί. Οι αστρονόμοι όπως ο Τζαμάλ Αλ-Ντίν ανακάλυψαν επτά νέα όργανα με τα οποία βοήθησαν στην διόρθωση του Κινέζικου ημερολογίου. Οι Μουσουλμάνοι χαρτογράφοι δημιούργησαν λεπτομερείς χάρτες τα οποία κατέγραψαν όλα τα έθνη κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού. Οι Μουσουλμάνοι ιατροί οργάνωσαν πολλά νοσοκομεία και δημιούργησαν ινστιτούτα ιατρικής στο Πεκίνο και το Σαντού, οι ιατροί και οι χειρούργοι εξασκήθηκαν στο "Τμήμα εκτεταμένου ελέους" στο Πεκίνο. Την ίδια περίοδο δημοσιοποιήθηκαν στην Κίνα τα έργα του Αβικέννα.[71] Οι Μουσουλμάνοι μαθηματικοί εισήγαγαν στην Κίνα την Ευκλείδεια γεωμετρία, την σφαιρική Τριγωνομετρία και την Αραβική αριθμητική.[72] Ο Κουμπλάι Χαν επιτέθηκε στο βασίλειο του Γκόριο στην χερσόνησο της Κριμαίας και το μετέτρεψε σε υποτελές του (1260), με την δεύτερη επίθεση (1273) πέρασε υπό τον πλήρη έλεγχο των Γιουάν.[73][74][75][76][77] Το βασίλειο του Γκόριο έγινε ισχυρή στρατιωτική βάση, μέλη της βασιλικής οικογένειας του Γκόριο παντρεύτηκαν πριγκίπισσες από την δυναστεία των Γιουάν. Οι Κομφουκιανοί σύμβουλοι του αντέδρασαν στα σχέδια του Κουμπλάι να επιτεθεί σε ξένες χώρες, ο ίδιος ωστόσο σύμφωνα με την προτροπή των Μογγόλων εισέβαλε στην Ιαπωνία, στην Βιρμανία, το Βιετνάμ και την Ιάβα, η Σαχαλίνη κατακτήθηκε μετά τον θάνατο του (1308). Τα κόστη από αυτές τις εκστρατείες σε συνδυασμό με την εισαγωγή του χαρτονομίσματος έφεραν έκρηξη του πληθωρισμού.[78]

Αποτυχημένες εκστρατείες στην Ιαπωνία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κουμπλάι Χαν επιχείρησε να εισβάλει στην Ιαπωνία δύο φορές, τα σχέδια του ωστόσο ματαιώθηκαν είτε λόγω του καιρού είτε χάρη στον κακό σχεδιασμό των πλοίων, ο στόλος του καταστράφηκε. Η πρώτη απόπειρα έγινε με έναν στόλο 900 πλοίων (1274).[79] Η δεύτερη ξεκίνησε με δύο διαφορετικές δυνάμεις, μια πεζική και μια ναυτική. Η πρώτη περιείχε 40.000 Μογγόλους και Κορεάτες στρατιώτες που ξεκίνησε από το Μασάν της νότιας Κορέας, η δεύτερη ξεκίνησε από την νότια Κίνα, 300.000 ναύτες σε 3.000 πλοία μήκους 73 μέτρων. Η συγκέντρωση των πλοίων έγινε ωστόσο βιαστικά και ο στόλος δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις δύσκολες συνθήκες του ωκεανού. Τον Νοέμβριο ο στόλος διέσχισε την επικίνδυνη θάλασσα που χωρίζει την Κορέα από την Ιαπωνία σε απόσταση 110 μίλια. Οι Μογγόλοι κατέλαβαν εύκολα την νήσο Τσουσίμα περίπου στο ήμισυ της διαδρομής και κατόπιν την νήσο Ίκι κοντά στο Κιούσου. Ο στόλος της Κορέας έφτασε στον κόλπο του Χακάτα (23 Ιουνίου 1281), αποβίβασαν τα πλοία και τα ζώα τους αλλά ο στόλος από την νότια Κίνα δεν φάνηκε. Οι Μογγολικές δυνάμεις επιτέθηκαν αλλά οι Σαμουράι τους συνέτριψαν στην "μάχη της Ακασάμα", οι Μογγόλοι είχαν 3.500 νεκρούς.[80] Οι Σαμουράι ακολουθώντας τα έθιμα τους επιτέθηκαν στους ηττημένους σαν άτομα, οι Μογγόλοι παρέμειναν ωστόσο ενωμένοι και επιτέθηκαν στους Σαμουράι με εκρηκτικούς πυραύλους και βέλη. Οι Σαμουράι δραπέτευσαν από την ακτή σε ένα κάστρο στην ενδοχώρα, οι Μογγόλοι δεν τους καταδίωξαν επειδή περίμεναν να εξερευνήσουν την περιοχή. Στην "Δεύτερη μάχη του κόλπου Χακάτα" οι Σαμουράι ανάγκασαν τους Μογγόλους να δραπετεύσουν στα πλοία τους, παρά το γεγονός ότι οι Σαμουράι ήταν λιγότεροι είχαν οχυρώσει την ακτή. Ο ναυτικός αρχαιολόγος Κένζο Χαγιασίντα ανακάλυψε ένα ναυάγιο της δεύτερης εισβολής των Μογγόλων στις ακτές της Σίγκα. Η ομάδα του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Κουμπλάι Χαν κατασκεύασε τον στόλο του πολύ βιαστικά σε έναν χρόνο ενώ θα χρειαζόταν τουλάχιστον μια πενταετία. Ο Κένζο Χαγιασίντα ανέφερε ότι αν ο Κουμπλάι Χαν κατασκεύαζε ωκεάνια πλοία με καμπύλες η εκστρατεία δεν θα είχε αποτύχει. Τον Οκτώβριο του 2011 βρέθηκε άλλο ένα ναυάγιο των Μογγόλων στις ακτές του Ναγκασάκι.[81] Η ήττα αυτή ήταν εξαιρετικά ντροπιαστική για τους Μογγόλους επειδή τους έσπασε το αήττητο σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Ο Κουμπλάι Χαν ήθελε επίμονα να προχωρήσει σε τρίτη εκστρατεία, με κάθε μέσο, δεν έγινε τελικά λόγω του θανάτου του και της ομόφωνης διαφωνίας όλων των συμβούλων του.[82]

Οι υπόλοιπες εκστρατείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κουμπλάι Χαν επιτέθηκε την περίοδο 1257-1292 στο Βιετνάμ σε πέντε επιθέσεις οι οποίες περιείχαν τρεις μεγάλες εκστρατείες (1258, 1285, 1287). Οι τρείς εκστρατείες θεωρούνται για τους Μογγόλους πετυχημένες, κέρδισαν την υποτέλεια των Βιετναμέζων παρά το γεγονός ότι είχαν σημαντικές απώλειες.[83][84][85] Οι Βιετναμέζοι αντίθετα ισχυρίστηκαν ότι απέκρουσαν τον ξένο εισβολέα και το εορτάζουν σε μια πανηγυρική επέτειο.[86][87] Η πρώτη εισβολή ξεκίνησε στην προσπάθεια του Κουμπλάι Χαν να ανατρέψει την δυναστεία των Σόνγκ (1258). Οι Μογγόλοι κατέλαβαν το Ανόι και στην συνέχεια στράφηκαν βόρεια στους Σονγκ, εισέβαλαν στο Κουανγκσί με άντρες από το Σιτσουάν υπό την ηγεσία του Μονγκέ Χαν, άλλοι δυο Μογγολικοί στρατοί επιτέθηκαν στο Σαντόνγκ και το Χενάν.[88] Η πρώτη επίθεση έκανε την βασιλική δυναστεία του Βιετνάμ υποτελή στους Μογγόλους ενώ πριν ήταν υποτελής στους Σονγκ.[89] Με στόχο να εδραιώσουν περισσότερο την κυριαρχία τους στο Βιετνάμ οι Μογγόλοι προχώρησαν σε δεύτερη επίθεση (1285), δεν πέτυχαν και προχώρησαν σε τρίτη για να αντικαταστήσουν την ανεπιθύμητη ηγεσία (1287). Οι Βιετναμέζοι δέχτηκαν τελικά να γίνουν υποτελείς για να σταματήσουν οι αιματοχυσίες που είχαν πολλούς νεκρούς και από τις δύο πλευρές.[90][91]

Στις τρεις εκστρατείες εναντίον της Βιρμανίας (1277, 1283, 1287) οι Μογγολικές δυνάμεις επιτέθηκαν στο Δέλτα του Ιραουάντι, κατέλαβαν την πρωτεύουσα Μπαγκάν και έκαναν την κυβέρνηση υποτελή τους.[92] Ο Κουμπλάι Χαν αρκέστηκε μόνο στην απλή επικυριαρχία αλλά η Μπαγκάν έστελνε φόρο υποτέλειας στην Μογγολική αυλή μέχρι την εποχή που ανατράπηκε η Δυναστεία Γιουάν από την Δυναστεία Μινγκ (1368).[93] Τα ενδιαφέροντα των Μογγόλων στην περιοχή εκτός από την υποτέλεια επεκτάθηκαν και στο εμπόριο. Ο Κουμπλάι Χαν διατηρούσε στενές σχέσεις με την Ταϊλάνδη, ιδιαίτερα τον πρίγκιπα Μανγκράι του Τσιάνγκ Μάι και του βασιλιά του Σουκοτάι.[94] Ο πραγματικός στόχος του Κουμπλάι Χαν μετά την οπισθοχώρηση του από την Ταϊλάνδη ήταν να επιτεθεί στους Χμερ.[95][96] [97] Η επίθεση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι ο βασιλεύς Τζαγιαβαρμάν Η΄ από την Αυτοκρατορία του Άνγκορ αρνήθηκε να πληρώσει στους Μογγόλους φόρο υποτέλειας.[98][99][100] Ο Τζαγιαβαρμάν Η΄ όχι μόνο αρνήθηκε να πληρώσει φόρο υποτέλειας αλλά φυλάκισε επίσης τους απεσταλμένους των Μογγόλων.[101][102] [103] Οι επιθέσεις αυτές εξασθένησαν σημαντικά την Αυτοκρατορία του Άνγκορ, οι Μογγόλοι αποφάσισαν να επιτεθούν στην Καμπότζη μέσω ξηράς (1283), την επόμενη χρονιά την κατέκτησαν (1284).[104][105] Η Καμπότζη ωστόσο έγινε τελικά υποτελής την επόμενη χρονιά (1285) που ο Τζαγιαβαρμάν Η΄ έστειλε φόρο υποτέλειας στον Κουμπλάι Χαν.[106][107][108] Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του προχώρησε σε εκστρατεία στο Σινχασάρι της Ιάβας με 20.000-30.000 άνδρες (1293), οι μεγάλες απώλειες που έφταναν στους 3.000 άνδρες τον ανάγκασαν να υποχωρήσει. Την χρονιά του θανάτου του ωστόσο (1294) οι βασιλείς του Σουκοτάι και του Τσιάνγκ Μάι έγιναν υποτελείς στην Δυναστεία των Γιουάν.[109] Την εποχή του Κουμπλάι Χαν οι επαφές ανάμεσα στην ανατολική Ασία και την Ευρώπη ήταν συχνές, οι ταχυδρομικές επικοινωνίες ήταν εξαιρετικά εκτεταμένες, τον 13ο αιώνα πολλοί έμποροι από την Ευρώπη και την κεντρική Ασία ταξίδευσαν στην Κίνα. Η Μογγολική δύναμη επέτρεψε σε όλους τους υπηκόους των Γιουάν να ταξιδεύσουν στο Ιράν, την Ρωσία και την Μεσοποταμία.[110] Το Σουλτανάτο του Μογκαντίσου στην Αφρική ήταν το 13ο αιώνα μεγάλος εμπορικός κόμβος, προσέλκυσε το ενδιαφέρον του Κουμπλάι Χαν που επιδίωξε την κατάκτηση του.[111] Ο Μάρκο Πόλο έγραψε ότι ο Κουμπλάι Χαν έστειλε μια αποστολή για να κατασκοπεύσει το κρατίδιο, τους συνέλαβαν και τους φυλάκισαν, κατόπιν έστειλε μια δεύτερη αποστολή με αίτημα την απελευθέρωση τους.[112]

Η νέα πρωτεύουσα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Μάρκο Πόλο συναντάει τον Κουμπλάι Χαν

Με την ανακήρυξη του ως Χαν στην κατοικία του στο Σαντού ο Κουμπλάι Χαν ξεκίνησε την οργάνωση της αυτοκρατορίας του (5 Μαΐου 1260). Ο κυβερνητικός αξιωματούχος Ζανγκ Γουεντσιάν απεστάλη από τον Κουμπλάι στο Νταμίνγκ (1260) στο οποίο άκουσε ότι ξέσπασαν ταραχές από τον τοπικό πληθυσμό. Ο φίλος του Γκούο Σουτζίνγκ τον συνόδευσε στην αποστολή του ο οποίος ήταν εξαίρετος αστρολόγος και χειριστής οργάνων, αναγνώρισε ότι η καλή εξάσκηση της αστρονομίας χρειαζόταν τα κατάλληλα όργανα. Ο αρχιτέκτονας από το Τουρκεστάν Ιχτιάρ Αλ-Ντίν σχεδίασε τα κτίρια της νέας πρωτεύουσας του Χανάτου Χανμπαλίκ που εξελίχτηκε στο σημερινό Πεκίνο.[113] Ο Κουμπλάι Χαν κάλεσε πολλούς διάσημους καλλιτέχνες για να διακοσμήσουν την νέα τους πρωτεύουσα, ανάμεσα τους ο Αρανίκο ο οποίος κατασκεύασε την "Λευκή Στούπα", το πιο εντυπωσιακό κτίριο στην Χανμπαλίκ.[114] Ο Κουμπλάι Χαν γνώριζε πόσο πολύτιμο ήταν το νερό για την άρδευση, την μεταφορά των σιτηρών και την διαχείριση της πλημμύρας, πρότεινε στον Γκούο να εξοπλίσει την περιοχή ανάμεσα στο Πεκίνο και τον Κίτρινο Ποταμό. Ο Γκούο Σουτζίνγκ βρήκε την πηγή Μπαϊφού στο Όρος Σεν και έκτισε ένα κανάλι 30 χιλιομέτρων με στόχο να μετακινήσει το νερό στο Πεκίνο. Η πρόταση του ήταν να συνδέσει την παροχή του νερού σε διαφορετικές λεκάνες απορροής ώστε να ποτίζεται όλο το έδαφος. Τα έργα του εντυπωσίασαν τον Κουμπλάι Χαν σε μεγάλο βαθμό, του πρότεινε να κάνει την ίδια εργασία στο Κανσού. Την εποχή που κατακτήθηκε η δυναστεία των Τζιν οι μικρότεροι αδελφοί του Κουμπλάι δέχτηκαν ως δώρα μεγάλες εκτάσεις στην Μαντσουρία.[115] Οι απόγονοι τους υποστήριζαν με πάθος την στέψη του Κουμπλάι Χαν στον θρόνο αλλά οι νεότερες γενιές αναζητούσαν μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Ο Κουμπλάι Χαν δέχτηκε τις διατάξεις του Ογκεντέι Χαν σύμφωνα με τις οποίες οι Μογγόλοι ευγενείς θα μπορούσαν να διορίσουν τους αξιωματούχους που επιθυμούσαν αλλά υπό τον όρο ότι θα σέβονταν τα δικαιώματα τους. Ο γιος του Κουμπλάι Χαν Μανγκάλα είχε τον έλεγχο απ΄ευθείας στο Τσανγκάν και το Σανσί (1272). Τον επόμενο χρόνο (1274) ο Κουμπλάι Χαν έστειλε τον Λίαν Ξιξιάν να ελέγξει τις καταχρήσεις στα δώρα τα οποία έδωσε στην Μαντσουρία.[116] Η περιοχή Λια-Τουνγκ πέρασε κατευθείαν στον έλεγχο του Χαν, η ανεξαρτησία των τοπικών ηγεμόνων καταργήθηκε.[117]

Η επανάσταση του Ναγιάν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Ναγιάν ένας πρίγκιπας της αυτοκρατορικής οικογένειας, τέταρτης γενιάς απόγονος ενός από τους αδελφούς του Τζένγκις Χαν απειλήθηκε από την γραφειοκρατία του Κουμπλάι Χαν και αποφάσισε να εξεγερθεί (1287). [118] Ο Ναγιάν συμμάχησε με τον Καϊντού στην Κεντρική Ασία και αποφάσισαν να εξεγερθούν μαζί, μαζί τους ενώθηκαν και άλλοι πρίγκιπες της αυτοκρατορικής οικογένειας.[119] [120] H επανάσταση κατεστάλη τελικά λόγω του ότι εξιχνιάστηκε σύντομα και οι αρχηγοί της έδειξαν δειλία. Ο Κουμπλάι Χαν έστειλε τον Μπαγιάν σε αποστολή να κρατήσει τον Ναγιάν και τον Καϊντού μακριά από το Καρακορούμ, έστειλε εναντίον του ίδιου τον Οζ Τεμούρ με 60.000 στρατιώτες, ο Κουμπλάι θα βρισκόταν υπό την προστασία του Λι Τινγκ. Η μάχη που ακολούθησε ήταν πολύ σκληρή, κατόπιν τα στρατεύματα του Ναγιάν οπισθοχώρησαν και ο Λι Τινγκ βομβάρδισε την νύχτα το στρατόπεδο του Ναγιάν. Ο στρατός του Κουμπλάι Χαν ανάγκασε τον Ναγιάν να παραδοθεί, στην συνέχεια εκτελέστηκε με πνίξιμο με ασημένιες κουβέρτες, μια διαδικασία εκτέλεσης στους πρίγκιπες.[121] Ο Καϊντού νίκησε προσωρινά έναν στρατό του Κουμπλάι, κατέλαβε για λίγο το Καρακορούμ (1289), αναγκάστηκε ωστόσο να δραπετεύσει επειδή πλησίαζε ένας μεγαλύτερος στρατός του Κουμπλάι Χαν.

Τελευταία χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον θάνατο της συζύγου του Τσαμπί (1281) ο Κουμπλάι Χαν άρχισε να αποσύρεται από τις συχνές επαφές με τους συμβούλους του, τις εντολές τις έδινε η Ναμπουί μια άλλη από τις βασίλισσες. Μόνο δύο από τα ονόματα των θυγατέρων του είναι γνωστά ενώ φαίνεται ότι είχε πολύ περισσότερες, σε αντίθεση με την εποχή του παππού του οι σύζυγοι και οι θυγατέρες του αυτοκράτορα δεν είχαν ενεργή παρουσία. Η αρχική επιλογή του Κουμπλάι Χαν ήταν να τον διαδεχτεί ο γιος του Ζεντζίν, έγινε επικεφαλής της Κεντρικής Γραμματείας (Ζονγκσού Σενγκ), ουσιαστικός κυβερνήτης της δυναστείας με την στήριξη των Κομφουκιανών. Ο άλλος του γιος Νομου Χαν μετά την επιστροφή του από την αιχμαλωσία της Χρυσής Ορδής εξέφρασε την αγανάκτηση του για την διαδοχή του Ζεντζίν και εξορίστηκε στα βόρεια. Κάποιος αξιωματούχος του Κουμπλάι Χαν του πρότεινε να παραιτηθεί υπέρ του Ζεντζίν (1285), η πρόταση αυτή εξόργισε τον Κουμπλάι Χαν που αρνήθηκε να δει από τότε τον γιο του. Ο Ζεντζίν πέθανε ωστόσο πρόωρα 8 χρόνια πριν από τον πατέρα του (1286), ο Κουμπλάι Χαν μετάνιωσε για την συμπεριφορά του και παρέμεινε μαζί με την σύζυγο του Μπαϊράμ. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του ο Κουμπλάι Χαν ήταν συντετριμένος λόγω των θανάτων της συζύγου, του γιου του αλλά και για τις αποτυχημένες εκστρατείες στο Βιετνάμ και την Ιαπωνία. Ο Κουμπλάι Χαν έτρωγε και έπινε ασταμάτητα, έγινε παχύσαρκος με αποτέλεσμα να ασθενήσει σοβαρά από διαβήτη και ζάχαρο, την ασθένεια του επιδείνωσαν η μεγάλη του ηλικία και η θλίψη για τον θάνατο της οικογένειας του. Οι γιατροί προσπάθησαν να επιδιορθώσουν την κατάσταση της υγείας του αλλά απέτυχαν, χειροτέρευε ασταμάτητα σε βαθμό που στα τέλη του 1293 αρνήθηκε να παραστεί στην τελετή της Πρωτοχρονιάς. Τις παραμονές του θανάτου του παρέδωσε το δαχτυλίδι της διαδοχής στον εγγονό του Τσενζόνγκ, έγινε ο δεύτερος Χαν της Μογολικής αυτοκρατορίας και ο δεύτερος βασιλεύς της Δυναστείας των Γιουάν. Ο Κουμπλάι Χαν πέθανε σε ηλικία 78 ετών (18 Φεβρουαρίου 1294), η κηδεία του έγινε δύο μέρες αργότερα στον Τύμβο των Χαν στην Μογγολία.

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Encyclopædia Britannica, σ. 893
  2. ↑ Marshall, Robert. Storm from the South: from Genghis Khan to Khubilai Khan, σ. 224
  3. ↑ Borthwick, Mark (2007). Pacific Century. Westview Press
  4. ↑ Howorth, H. H. The History of the Mongols, Τομ.2, σ. 288
  5. ↑ Kublai (18 December 1271), (Στα Κλασσικά Κινέζικα)
  6. ↑ Weatherford, Jack (2010). The Secret History of the Mongol Queens. Crown, σ. 135
  7. ↑ Man 2007, σ. 37
  8. ↑ Haw, Stephen G. (2006). Marco Polo's China. Routledge, σ. 33
  9. ↑ Franke, Herbert; Twitchett, Denis C., eds. (1994). The Cambridge History of China: Volume 6, Alien Regimes and Border States, 907–1368. Cambridge University Press, σ. 381
  10. ↑ Man 2007, σ. 79
  11. ↑ Atwood 2004, σ. 613
  12. ↑ https://www.hotel-harrington.com/
  13. ↑ Weatherford 2005, σ. 186
  14. ↑ Gazangjia (2003). Tibetan Religions. China Intercontinental Press, σ. 115
  15. ↑ Sun Kokuan. Yu chi and Southern Daoism during the Yuan period, in China under Mongol rule, σσ. 212–253
  16. ↑ Bagchi, Prabodh Chandra (2011). India and China. Anthem Press, σ. 118
  17. ↑ Nag, Kalidas (2021). Greater India. Creative Media Partners, LLC, σ. 216
  18. ↑ Man 2007, σ. 102
  19. ↑ Atwood 2004, σ. 458
  20. ↑ Enkhbold, Enerelt (2024). "Religious Services and Rational Choices: Two Cases of Limited Tax Exemption in the Mongol Empire". Central Asiatic Journal. 67 (1–2): 195–219
  21. ↑ Whiting, Marvin C. Imperial Chinese Military History: 8000 BC – 1912 AD, σ. 394
  22. ↑ Man 2007, σ. 109
  23. ↑ Enkhbold, Enerelt (2024). "Religious Services and Rational Choices: Two Cases of Limited Tax Exemption in the Mongol Empire". Central Asiatic Journal. 67 (1–2): 195–219
  24. ↑ Weatherford 2005, σ. 120
  25. ↑ Закиров, Салих (2013). Дипломатические отношения Золотой орды с Египтом (in Russian). Рипол Классик
  26. ↑ al-Din, Rashid. Universal History
  27. ↑ De Graaf, W. J. (2018). The Silk Road in the Mongol Era (Thesis). Tilburg: Tilburg University research
  28. ↑ Rashid al-Din, ibid
  29. ↑ Howorth, H. H. History of the Mongols section: "Berke khan"
  30. ↑ H. H. Howorth History of the Mongols from the 9th to the 19th Century: Part 2. The So-Called Tartars of Russia and Central Asia. Division 1
  31. ↑ Atwood 2004, σ. 458
  32. ↑ Prawdin, Michael. Mongol Empire and its legacy, σ. 302
  33. ↑ Biran, Michael. Qaidu and the Rise of the Independent Mongol State In Central Asia, σ. 63
  34. ↑ Craughwell, Thomas J. (2010). The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan's Mongols Almost Conquered the World. Fair Winds Press, σ. 238
  35. ↑ Craughwell, Thomas J. (2010). The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan's Mongols Almost Conquered the World. Fair Winds Press, σ. 238
  36. ↑ Grousset 1970, σ. 294
  37. ↑ Vernadsky, G. V. The Mongols and Russia, σ. 155
  38. ↑ Q. Pachymeres, Bk 5, ch.4 (Bonn ed. 1,344)
  39. ↑ Rashid al-Din
  40. ↑ Man 2007, σ. 74
  41. ↑ Sh.Tseyen-Oidov – Ibid, σ. 64
  42. ↑ Man 2007, σ. 207
  43. ↑ Grousset 1970, σ. 297
  44. ↑ Allsen, Thomas T. The Princes of the Left Hand: An Introduction to the History of the Rulus of Orda in the Thirteenth and Early Fourteenth Centuries, σ. 21
  45. ↑ Eurasia Archivum Eurasiae medii aevi, σ. 21
  46. ↑ Weatherford 2005, σ. 195
  47. ↑ Vernadsky, G. V. The Mongols and Russia. σσ. 344–366
  48. ↑ Fedorowicz, J. K.; Samsonowicz, Henryk; Bogucka, Maria, eds. (1982). A Republic of Nobles. CUP Archive, σ. 179
  49. ↑ Vernadsky, G. V. A History of Russia (New, Revised ed.)
  50. ↑ Man 2007, σ. 231
  51. ↑ Phillips, J. R. S. The Medieval Expansion of Europe, σ. 122
  52. ↑ Grousset 1970, σ. 304
  53. ↑ Rossabi 1988, σ. 76
  54. ↑ Grant, R. G. (2017). 1001 Battles That Changed the Course of History. Book Sales
  55. ↑ https://web.archive.org/web/20090429073053/http://www.tibet.com/Status/mongol.html
  56. ↑ Rossabi 1988, σ. 247
  57. ↑ http://www.chinaknowledge.de/History/Yuan/yuan-map.html
  58. ↑ Enkhbold, Enerelt (2019). "The role of the ortoq in the Mongol Empire in forming business partnerships". Central Asian Survey. 38 (4): 531–547
  59. ↑ Enkhbold, Enerelt (2019). "The role of the ortoq in the Mongol Empire in forming business partnerships". Central Asian Survey. 38 (4): 531–547
  60. ↑ Cecilia Lee-fang Chien Salt and state, σ. 25
  61. ↑ Weatherford 2005, σ. 176
  62. ↑ Martinez, A. P. The use of Mint-output data in Historical research on the Western appanages, σσ. 87–100
  63. ↑ Weatherford 1997, σ. 127
  64. ↑ Lagerwey, John. Religion and Chinese society, σ. 21
  65. ↑ https://web.archive.org/web/20200609141055/https://www.worldatlas.com/articles/marco-polo-great-explorers-of-the-world.html
  66. ↑ Christopher Kleinhenz. Routledge Revivals: Medieval Italy (2004): An Encyclopedia – Τομ. 2, σ. 923
  67. ↑ Dillon, Michael (1999). China's Muslim Hui Community: Migration, Settlement and Sects
  68. ↑ Elverskog, Johan (2011). Buddhism and Islam on the Silk Road. University of Pennsylvania Press
  69. ↑ Donald Daniel Leslie (1998). "The Integration of Religious Minorities in China: The Case of Chinese Muslims" (PDF). The Fifty-ninth George Ernest Morrison Lecture in Ethnology, σ. 12
  70. ↑ https://www.muslimheritage.com/uploads/1001_Years_of_Missing_Martial_Arts%20.pdf
  71. ↑ Hitchens, Marilynn Giroux; Roupp, Heidi (2001). How to Prepare for SAT II: World history (2nd ed.). Barron's Educational Series, σ. 176
  72. ↑ Meuleman, Johan, ed. (2002). Islam in the Era of Globalization: Muslim Attitudes Towards Modernity and Identity. Routledge, σ. 197
  73. ↑ Atwood 2004, σ. 403
  74. ↑ Franke, Herbert; Twitchett, Denis C., eds. (1994). The Cambridge History of China: Τομ. 6, Alien Regimes and Border States, 907–1368. Cambridge University Press. σ. 473
  75. ↑ Mackerras, Colin (1994). China's Minorities: Integration and Modernization in the Twentieth Century. Oxford University Press, σ. 29
  76. ↑ Ballard, George Alexander (1921). The Influence of the Sea on the Political History of Japan. E.P. Dutton. σ. 21
  77. ↑ Schirokauer, Conrad. A Brief History of Chinese and Japanese civilizations, σ. 211
  78. ↑ Atwood 2004, σ. 434
  79. ↑ Ж.Ганболд, Т.Мөнхцэцэг, Д.Наран, А.Пунсаг-Монголын Юань улс, хуудас 122
  80. ↑ 『高麗史』 巻八十七　表巻第二「十月、金方慶與元元帥忽敦洪茶丘等征日本、至壹岐戰敗、軍不還者萬三千五百餘人」
  81. ↑ https://edition.cnn.com/2011/10/25/world/asia/japan-archaeology-shipwreck/index.html
  82. ↑ Nicolle, David The Mongol Warlords
  83. ↑ Baldanza 2016, σ. 17
  84. ↑ Weatherford 2005, σ. 212
  85. ↑ Hucker 1975, σ. 285
  86. ↑ Baldanza 2016, σ. 17
  87. ↑ Aymonier 1893, σ. 16
  88. ↑ Haw 2013, σσ. 361–371
  89. ↑ Baldanza 2016, σ. 19
  90. ↑ Bulliet et al. 2014, σ. 336
  91. ↑ Baldanza 2016, σσ. 17–26
  92. ↑ Grousset 1970, σ. 291
  93. ↑ Atwood 2004, σ. 72
  94. ↑ George, Daniel (1981). History of South East Asia. Macmillan International Higher Education, σ. 134
  95. ↑ George, Daniel (1981). History of South East Asia. Macmillan International Higher Education, σ. 134
  96. ↑ Audric, John (1972). Angkor and the Khmer Empire. R. Hale, σ. 115
  97. ↑ Mendis, Vernon LB (1981). Currents of Asian History. University of Michigan: Lake House Investments, σ. 389
  98. ↑ Audric, John (1972). Angkor and the Khmer Empire. R. Hale, σ. 115
  99. ↑ George, Daniel (1981). History of South East Asia. Macmillan International Higher Education, σ. 134
  100. ↑ Mendis, Vernon LB (1981). Currents of Asian History. University of Michigan: Lake House Investments, σ. 389
  101. ↑ George, Daniel (1981). History of South East Asia. Macmillan International Higher Education, σ. 134
  102. ↑ McCabe, Robert Karr (1967). Storm Over Asia: China and Southeast Asia: Thrust and Response. University of Michigan: New American Library, σ. 14
  103. ↑ Mendis, Vernon LB (1981). Currents of Asian History. University of Michigan: Lake House Investments, σ. 389
  104. ↑ Coedes, George (1983). The Making of South East Asia. University of California Press, σ. 193
  105. ↑ Eberhard, Wolfram (1977). A History of China. University of California Press, σ. 239
  106. ↑ Coedes, George (1983). The Making of South East Asia. University of California Press, σ. 193
  107. ↑ Pandey, Rajbali (1971). Svargīya Padmabhūshaṇa Paṇḍita Kuñjīlāla Dube smr̥ti-grantha. University of Michigan: Sva. Padmabhūshaṇa Paṇḍita Kuñjīlāla Dube Smr̥ti-Grantha Samiti, σ. 94
  108. ↑ Tudisco, AJ (1967). Asia Emerges. University of California: Diablo Press, σ. 316
  109. ↑ Grousset 1970, σ. 291
  110. ↑ Reischauer, Edwin Oldfather (1960). A History of East Asian Civilization. Allen & Unwin, σ. 285
  111. ↑ The Archaeology of Islam in Sub-Saharan Africa By Timothy Insoll, σ. 66
  112. ↑ Medieval History, Τομ. 2 by Headstart History: "Marco Polo, who relates how the new Mongol overlord of China, Kublai Khan, sent envoys to Mogadishu on the Somali coast to treat for the release of a previous emissary."
  113. ↑ Schinz, Alfred. The Magic Square, σ. 291
  114. ↑ Lall, Kesar. A Nepalese Miscellany, σ. 32
  115. ↑ Paul Pelliot, Notes on Marco Polo, σ. 85
  116. ↑ Anne Elizabeth McLaren, Chinese popular culture and Ming chantefables, σ. 244
  117. ↑ Mullie, E. P. J. De Mongoolse prins Nayan, σσ. 9–11
  118. ↑ Pelliot, P. (1963) Notes on Marco Polo, Τομ. 1, Imprimerie Nationale, Paris, σσ. 354–355
  119. ↑ Igor de Rachewiltz, In the service of the Khan: eminent personalities of the early Mongol-Yüan period, σ. 599
  120. ↑ Amitai-Preiss & Morgan 2000, σ. 33
  121. ↑ Amitai-Preiss & Morgan 2000, σ. 33

Πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Aymonier, Etienne (1893). The History of Tchampa (the Cyamba of Marco Polo, Now Annam Or Cochin-China). Oriental University Institute.
  • Baldanza, Kathlene (2016). Ming China and Vietnam: Negotiating Borders in Early Modern Asia. Cambridge University Press.
  • Bulliet, Richard; Crossley, Pamela; Headrick, Daniel; Hirsch, Steven; Johnson, Lyman (2014). The Earth and Its Peoples: A Global History. Cengage Learning.
  • Haw, Stephen G. (2013). "The deaths of two Khaghans: a comparison of events in 1242 and 1260". Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London. 76 (3): 361–371.
  • Hucker, Charles O. (1975). China's Imperial Past: An Introduction to Chinese History and Culture. Stanford University Press.
  • Amitai-Preiss, Reuven; Morgan, David O., eds. (2000). The Mongol Empire and Its Legacy. BRILL.
  • Atwood, Christopher Pratt (2004). Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire. Facts On File.
  • Chan, Hok-Lam. 1997. "A Recipe to Qubilai Qa'an on Governance: The Case of Chang Te-hui and Li Chih". Journal of the Royal Asiatic Society 7 (2). Cambridge University Press: 257–83. *Grousset, René (1970). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers University Press.
  • Man, John (2004). Genghis Khan: Life, Death and Resurrection. London; New York: Bantam Press.
  • Man, John (2007). Kublai Khan: The Mongol King Who Remade China. London; New York: Bantam Press.
  • Rossabi, Morris (1988). Khubilai Khan: His Life and Times. University of California Press.
  • Saunders, J. J. (2001) [1971]. The History of the Mongol Conquests. University of Pennsylvania Press.
  • Weatherford, Jack (1997). The History of Money. Crown Publishing Group.
  • Weatherford, Jack (2005). Genghis Khan and the Making of the Modern World. Three Rivers Press.


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Κουμπλάι_Χαν&oldid=11630289"