Κοιλάδα των Βασιλέων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση


Κοιλάδα των Βασιλέων
Luxor, Tal der Könige (1995, 860x605).jpg
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Κοιλάδα των Βασιλέων
25°44′25″N 32°36′8″E
ΧώραΑίγυπτος
Διοικητική υπαγωγήΚυβερνείο Λούξορ
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Κοιλάδα των Βασιλέων αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές της Αρχαίας Αιγύπτου καθώς φιλοξενεί πάνω από 60 τάφους φαραώ. Την γνωρίζουμε και ως Κοιλάδα των Τάφων και είναι εξίσου γνωστή και με τους δύο όρους.

•Αποτελεί στενό πέρασμα και βρίσκεται στις Δυτικές Θήβες της Αιγύπτου.

•Εκεί είναι οι τάφοι του Τουταγχαμών και πολλών άλλων.

Η Κοιλάδα των Βασιλέων (αραβικά: الملوك‎ وادي 'Wādī al Mulūk'; κοπτικά: ϫⲏⲙⲉ, ρομανικά: džēme),[1] γνωστή επίσης ως Κοιλάδα των Βασιλικών Πυλών (αραβικά: ‎المملوك‎ ابواب وادي 'Wādī Abwāb al Mulūk'),[2] είναι μία φυσική κοιλάδα στην Αίγυπτο, όπου για μία περίοδο σχεδόν 500 ετών, από τον 16ο αιώνα μέχρι τον 11ο αιώνα π.Χ., κατασκευάζονταν λαξευμένοι στους βράχους τάφοι για τους φαραώ και τους ισχυρούς ευγενείς του Νέου βασιλείου (18ης, 19ης και 20ης δυναστείας) της Αρχαίας Αιγύπτου.[3][4]

Η κοιλάδα αυτή βρίσκεται στην δυτική όχθη του Νείλου, απέναντι από τις Θήβες (σύγχρονο Λούξορ), στην καρδιά της Νεκρόπολης των Θηβών. Η ερημική κοιλάδα αποτελείται από δύο τμήματα, το ανατολικό (όπου βρίσκεται η πλειοψηφία των βασιλικών τάφων) και το δυτικό.[5]

Με την ανακάλυψη το 2005 ενός νέου θαλάμου και δύο ακόμη εισόδων τάφων το 2008,[6] η κοιλάδα είναι γνωστό ότι περιέχει 63 τάφους και θαλάμους που ποικίλουν σε μέγεθος από αυτό του τάφου KV54, ενός απλού λάκκου, μέχρι τον τάφο KV5 (του Ραμσή Β'), μία πολύπλοκη ταφική κατασκευή με πάνω από 120 τάφους στο εσωτερικό της.[7] Η κοιλάδα αυτή υπήρξε ο επίσημος χώρος που φιλοξενούσε τις ταφές των εμβληματικών βασιλικών μορφών του Νέου Βασιλείου της Αιγύπτου, καθώς επίσης και μίας σειράς ευνοημένων αξιωματούχων τους. Οι βασιλικοί τάφοι είναι διακοσμημένοι με σκηνές από την αρχαία αιγυπτιακή μυθολογία και προσφέρουν πληροφορίες γύρω από τις πεποιθήσεις και τις ταφικές τελετουργίες στην αρχαία Αίγυπτο. Σχεδόν όλοι οι τάφοι της κοιλάδας φαίνεται ότι είχαν συληθεί ήδη από την αρχαιότητα, αλλά παρά το γεγονός αυτό εξακολουθούν ακόμη μέχρι σήμερα να δίνουν μία εικόνα του πλούτου και της δύναμης των φαραώ.

Η θέση της κοιλάδας στους λόφους των Θηβών, δυτικά του Νείλου (το κόκκινο βέλος δείχνει το ακριβές σημείο). Οκτώβρης 1988.

Η περιοχή αυτή έχει βρεθεί στο επίκεντρο της αρχαιολογικής και αιγυπτιολογικής έρευνας από το τέλος του 18ου αιώνα, ενώ οι ταφικές κατασκευές και οι ταφές με τις μούμιες και τα κτερίσματά τους συνεχίζουν ακόμη μέχρι σήμερα να προκαλούν το ενδιαφέρον των ερευνητών. Στη σύγχρονη εποχή η κοιλάδα έγινε διάσημη με την ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών (τάφος KV62) με την περίφημη "κατάρα των φαραώ" που τον συνόδευε,[8] ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια μετά την ανακάλυψή του το 1922. Ο τάφος αυτός αποτελεί ένα από τα διασημότερα αρχαιολογικά μνημεία του κόσμου. Το 1979, εντάχθηκε στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μαζί με την υπόλοιπη Νεκρόπολη των Θηβών.[9] Η εξερεύνηση, η ανασκαφή και η συντήρηση συνεχίζονται στην κοιλάδα των βασιλέων, ενώ ένα νέο τουριστικό κέντρο άνοιξε τις πύλες του πρόσφατα.

Γεωλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχεδιαστική απεικόνιση της στρωματογραφίας της Κοιλάδας των Βασιλέων.

Η Κοιλάδα των Βασιλέων βρίσκεται πάνω σε στρώμα ασβεστόλιθου που ξεπερνά σε ύψος τα 1,000 πόδια (305 μ.) περίπου, καθώς και άλλων ιζηματογενών πετρωμάτων[10] που διαμορφώνουν τους λόφους της κοιλάδας και το γειτονικό Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, διάσπαρτοι με μάργες. Ο ιζηματογενής βράχος εναποτέθηκε αρχικά πριν από 35-36 εκατομμύρια χρόνια στη διάρκεια της εποχής που η Μεσόγειος Θάλασσα εκτεινόταν αρκετά νοτιότερα, φθάνοντας μέχρι το Ασουάν.[10] Στη διάρκεια του Πλειστόκαινου η κοιλάδα σμιλεύτηκε στο οροπέδιο από την δύναμη των βαριών και συνεχών βροχοπτώσεων.[11] Η ετήσια βροχόπτωση στην συγκεκριμένη περιοχή είναι σήμερα γενικά μικρή, αλλά σπoραδικά η κοιλάδα πλήττεται από πλημμύρες, μεταφέροντας τόνους μπάζων στο εσωτερικό των ανοιχτών ταφικών ορυγμάτων.[12]

Η σύσταση του βράχου στην κοιλάδα δεν είναι σταθερή και ποικίλλει από λεπτόκοκκο έως χοντρόκοκκο πέτρωμα, το οποίο μπορεί να είναι σαθρό από κατασκευαστικής άποψης. Η κατά τόπους παρουσία σχιστολιθικών στρωμάτων προξένησε επίσης κατασκευαστικές δυσκολίες και στη σύγχρονη εποχή δυσχέρανε το έργο των συντηρητών, καθώς το είδος αυτού του βράχου διαστέλλεται όταν έρχεται σε επαφή με το νερό προκαλώντας κατολίσθηση. Θεωρείται πως οι κατασκευαστές των τάφων άλλαξαν σε ορισμένες περιπτώσεις το σχήμα και το μέγεθός τους εξαιτίας του είδους βράχου που συνάντησαν.[11]

Διάδρομος που οδηγεί κατωφερικά στον τάφο της Ταουζρέτ και του Setnakhte (KV14).

Οι κτίστες των τάφων εκμεταλλεύτηκαν την ιδιαίτερη γεωλογία της περιοχής. Μερικοί τάφοι λαξεύτηκαν στις υπάρχουσες σχισμές των βράχων, άλλοι στην πίσω πλευρά των πλαγιών των λόφων που σχηματίστηκαν από τη συσσώρευση χαλικιού, ενώ άλλοι κατασκευάστηκαν στην κορυφή των βραχώδων προεξοχών που σχηματίστηκαν από την αποσάθρωση που προκάλεσαν κατά την αρχαιότητα οι χείμαρροι.[11]

Μπορεί κανείς να καταλάβει τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι κατασκευαστές των τάφων, για παράδειγμα, στους τάφους του Ραμσή Γ' και του πατέρα του, Setnakhte. Ο Setnakhte ξεκίνησε να ανασκάπτει το όρυγμα του τάφου του (KV11), αλλά σκάβοντας συνάντησε τον (πρωιμότερο) τάφο του  Αmenemesse (Amenmose), και έτσι η κατασκευή εγκαταλείφθηκε, ενώ ο Setnakhte σφετερίστηκε τον τάφο της Ταουζρέτ (ΚV14). Όταν ο Ραμσής Γ' αναζητούσε τον χώρο ταφής του, επέκτεινε τον τάφο που είχε ξεκινήσει να ανασκάπτει ο πατέρας του για τον ίδιο.[13] Ο τάφος του Ραμσή Β' κατασκευάστηκε σύμφωνα με ένα πρώιμο στυλ, έχοντας κεκαμμένο άξονα, πιθανώς εξαιτίας της ποιότητας του βράχου (σχιστόλιθος Esna).[14]

Την περίοδο μεταξύ 1998 - 2002, το ερευνητικό πρόγραμμα των βασιλικών τάφων της Αμάρνα (Amarna Royal Tombs Project) εξερεύνησε τον πυθμένα της κοιλάδας με γεωραντάρ ανίχνευσης υπεδάφους και ανακάλυψε ότι, κάτω από την σύγχρονη επιφάνεια, οι λόφοι της Κοιλάδας  κατεβαίνουν κάτω από την ορατή βάση που είναι καλυμμένη με χαλίκια, σχηματίζοντας μια ακολουθία απόκρημνων, φυσικών "ραφιών", το ένα κάτω από τον άλλο, κατεβαίνοντας αρκετά μέτρα παρακάτω μέχρι τον βραχώδη πυθμένα κάτω από το έδαφος της κοιλάδας.[15]

Πανοραμική άποψη της Κοιλάδας των Βασιλέων, βλέποντας προς βορρά.

Υδρολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H περιοχή των λόφων των Θηβών είναι εκτεθειμένη σε σπάνιας έντασης καταιγίδες οι οποίες προκαλούν πλημμύρες στην κοιλάδα. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι υπάρχουν τουλάχιστον επτά ενεργές κοίτες χειμάρρων που καταλήγουν στο κέντρο της κοιλάδας.[16] Η κεντρική αυτή περιοχή φαίνεται ότι είχε πλημμυρίσει στο τέλος της 18ης δυναστείας και αρκετοί τάφοι χάθηκαν τότε κάτω από μέτρα μπάζων. Οι τάφοι KV63, KV62 και KV55 είναι στην πραγματικότητα λαξευμένοι στο βραχώδες υπόστρωμα της κοιλάδας, και όχι στο στρώμα φερτών υλών, πράγμα που φανερώνει ότι το επίπεδο της κοιλάδας βρισκόταν 5 μ. κάτω από το σύγχρονο επίπεδο.[17] Μετά το γεγονός αυτό, οι κατοπινές δυναστείες επιπεδοποίησαν το έδαφος της κοιλάδας έτσι ώστε τα φερτά μπαζώματα των πλημμυρών να καταλήγουν παρακάτω στην κοιλάδα, ενώ οι θαμμένοι τάφοι λησμονήθηκαν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, οπότε με τις αρχαιολογικές ανασκαφές ξαναήρθαν στην επιφάνεια.[18] Η περιοχή αυτή ήταν το αντικείμενο του Προγράμματος των Βασιλικών Τάφων της Αμάρνα (Amarna Royal Tombs Project) το οποίο διερεύνησε το υπεδάφος με γεωραντάρ, αποκαλύπτοντας διάφορες γεω-ανωμαλίες, εκ των οποίων μία αποδείχθηκε ότι ήταν τελικά ο τάφος KV63.[19]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Αλ Κορν κυριαρχεί στην περιοχή της Κοιλάδας των Βασιλέων.

Στους θηβαϊκούς λόφους κυριαρχεί η πυραμιδοειδής κορυφή Αλ Κορν, γνωστή στους αρχαίους Αιγύπτιους ως ta dehent (η κορυφή).[20] Η ομοιότητά της με πυραμίδα παραπέμπει στις πυραμίδες του Παλαιού Βασιλείου, οι οποίες προηγήθηκαν χρονικά κατά μία χιλιετία τουλάχιστον από τους πρώτους φαραωνικούς τάφους που λαξεύτηκαν εδώ.[21][22] Η ερημική θέση της νεκρόπολης την προστάτευε από την ανεξέλεγκτη πρόσβαση και την τυμβωρυχία, ενώ ειδικό σώμα αστυνόμευσης (Medjay) είχε αναλάβει την φύλαξή της.[23]

Η βασιλική νεκρόπολη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξερεύνηση της Κοιλάδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάταξη των τάφων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διακόσμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ταφικός εξοπλισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρίθμηση των τάφων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δέκατη όγδοη δυναστεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περίοδος Αμάρνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δέκατη ένατη δυναστεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εικοστή δυναστεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εικοστή πρώτη δυναστεία και παρακμή της νεκρόπολης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι "δευτερεύοντες" τάφοι της Κοιλάδας των Βασιλέων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τυμβωρύχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τουρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Επιπλέον μελέτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Atiya, Farid S. Valley of the Kings. Cairo, Egypt: F. Atiya Press, 2006.
  • Bongioanni, Alessandro. Luxor and the Valley of the Kings. Vercelli, Italy: White Star Publishers, 2004.
  • Dodson, Aidan. After the Pyramids: The Valley of the Kings and Beyond. London: Rubicon Press, 2000.
  • Hornung, Erik. The Valley of the Kings: Horizon of Eternity. 1st U.S. ed. New York: Timken, 1990.
  • Reeves, C. N. Valley of the Kings: The Decline of a Royal Necropolis. London: K. Paul International, 1990.
  • Reeves, Nicolas, and Richard H. Wilkinson. The Complete Valley of the Kings. London: Thames & Hudson, 2008.
  • Weeks, Kent R. Atlas of the Valley of the Kings. Cairo: American University in Cairo Press, 2000.
  • Wilkinson, Richard H., and Kent R. Weeks. The Oxford Handbook of the Valley of the Kings. New York: Oxford University Press, 2016.



Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Trismegistos. www.trismegistos.org
  2. Reeves and Wilkinson (1996), p.6
  3. Maspero (1913), p.182
  4. The Theban Mapping Project
  5. Siliotti (1997), p.13
  6. Zahi Hawass. "Spotlight interview: 2008". The Plateau: Official Website for Dr. Zahi Hawass.
  7. The Theban Mapping Project
  8. Egypt's "King Tut Curse": Caused by Tomb Toxins?. National Geographic
  9. Centre, UNESCO World Heritage. «Ancient Thebes with its Necropolis». UNESCO World Heritage Centre (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2019. 
  10. 10,0 10,1 Reeves and Wilkinson (1996), p.20
  11. 11,0 11,1 11,2 Geography and Geology of the Valley. Theban Mapping Project
  12. Sampsell (2003), p.78
  13. Weigall (1910), p.194
  14. KV7. Theban Mapping Project
  15. Ancient Egypt Resource. NicholasReeves.com. Archived from the original.
  16. Cross (2008) p.303
  17. Cross (2008) p.307
  18. Cross (2008) p.310
  19. Hirokatsu Watanabe, Masanori Ito and Nicholas Reeves (2000). "ARTP Radar Survey of the Valley of the Kings". Nicholas Reeves.
  20. "Historical development of the Valley of the Kings in the New Kingdom". Theban Mapping Project.
  21. Dodson (1991), pp.5-7
  22. Reeves and Wilkinson (1996), p.17
  23. Bierbrier (1993) p.39