Καλλικράτης Χανίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αυτό το λήμμα αφορά το κρητικό χωριό. Για τον αρχιτέκτονα των κλασικών χρόνων, δείτε: Καλλικράτης.
Καλλικράτης Χανίων
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Καλλικράτης Χανίων
35°14′32″N 24°15′27″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Σφακίων
Γεωγραφική υπαγωγήΚρήτη
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Το καμπαναριό της εκκλησίας της Παναγίας στη συνοικία Πάνω Ρούγα, χτισμένης στα τέλη του 19ου αι.
Μνημείο γιά τις εκτελέσεις του 1943.

Ο Καλλικράτης είναι ένα μικρό ορεινό χωριό χτισμένο στο ομώνυμο οροπέδιο των Λευκών Ορέων στην επαρχία Σφακίων της Κρήτης με μέσο υψόμετρο 750 μέτρα. Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Σφακίων του νομού Χανίων.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Καλλικράτης πήρε το όνομά του από τον Δρουγγάριο Μανούσο Καλλικράτη, ο οποίος το 1453 με 1500 άντρες και 5 πλοία ηγήθηκε μιας εκστρατείας για την υπεράσπιση της Πόλης από τους Οθωμανούς.[1] Το χωριό είναι προσβάσιμο είτε μέσω των γειτονικών χωριών Ασφένδου από τα δυτικά, Ασή Γωνιάς από τα ανατολικά, είτε από έναν ασφαλτοστρωμένο ελικοειδή δρόμο που ξεκινά βόρεια του χωριού Καψοδάσος και καταλήγει στο οροπέδιο του Καλλικράτη. Νοτιοδυτικά του οροπεδίου βρίσκεται το φαράγγι του Καλλικράτη, το οποίο καταλήγει στο χωριό Πατσιανός. Το φαράγγι διασχίζεται από ένα μονοπάτι μήκους 4 χλμ. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο Καλλικράτης είναι σχεδόν ακατοίκητος, μια και οι βοσκοί κάτοικοι του κατεβαίνουν με τα κοπάδια τους στα χειμαδιά κοντά στα παράλια του Νότιου Κρητικού Πελάγους.


Ο Καλλικράτης έχει μακρά παράδοση συμμετοχής σε απελευθερωτικούς αγώνες. Κατά τη μεγάλη κρητική επανάσταση του 1867, τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχηγία του Ομέρ Πασά προσπάθησαν ανεπιτυχώς να εισβάλουν στα Σφακιά από τον Καλλικράτη.[2] Στις αρχές του 20ου αιώνα, αρκετοί Καλλικρατιανοί εθελοντές (Γ. Δικώνυμος-Μακρής, Ε. Καούδης, Ε. Μπενής, Λ. Βρανάς) πήραν μέρος στον Μακεδονικό αγώνα (1904-1908) επιδεικνύοντας πλούσια δράση. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, αντιστασιακές δυνάμεις είχαν εγκαταστήσει έναν ασύρματο στο σπήλαιο Ανεμόσπηλιος κοντά στον Καλλικράτη. Ο αντιστασιακός Γεώργιος Ψυχουντάκης στο βιβλίο του Ο κρητικός δρομέας αναφέρει ότι είχε διαμείνει κρυμμένος στο σπήλαιο αυτό την άνοιξη του 1942, βοηθούμενος από τους ντόπιους. Το 1943, η παραστρατιωτική ομάδα του Φριτς Σούμπερτ[3] λεηλάτησε και έκαψε το χωριό αφού εκτέλεσε πάνω από 30 κατοίκους, συνολικά 31 κατοίκους[4] ως αντίποινα για την συμμετοχή των ντόπιων στην Αντίσταση κατά των Ναζί.[5][6][7][8]Στις 3 Οκτωβρίου 2018, ο Καλλικράτης εντάχθηκε από την Πολιτεία στον κατάλογο με τα Μαρτυρικά χωριά και πόλεις της Ελλάδας (Π.Δ. 29/2019, ΦΕΚ Α 54/2.4.2019).[9] Δυστυχώς, οι μόνιμοι κάτοικοι του Καλλικράτη πλέον είναι κάτω από δέκα, ωστόσο κατά το καλοκαίρι, πολλοί άνθρωποι που κατάγονται από εκεί τον επισκέπτονται.

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον Καλλικράτη γεννήθηκαν ο επίσκοπος Ιεροσητείας Γρηγόριος Παπαδοπετράκης (1828 - 1889)[10] και οι μακεδονομάχοι Ευθύμιος Καούδης[11], Γεώργιος Δικώνυμος-Μακρής[12], Ανδρέας Δικώνυμος, και Λαμπρινός Βρανάς[13]. Είναι επίσης ο τόπος καταγωγής του αγωνιστή των Κρητικών Επαναστάσεων Μανώλη Μπουγιούκαλου και της οικογένειας του γνωστού μουσικού Κώστα Μουντάκη. Καλλικρατιανή καταγωγή από την πλευρά της μητέρας του είχε και ο οπλαρχηγός Ρούσος Κούνδουρος.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Από τις παραλειπόμενες άγνωστες επετειακές σελίδες Κρήτης - Κωνσταντινούπολης, Πατρίς onLine, 29 Μαΐου 2006
  2. Yule, A.F. A Little Light on Cretan Insurrection, Murray, 1879, pp.72-78
  3. Φωτίου, Θανάσης. Η Ναζιστική Τρομοκρατία στην Ελλάδα – Η αιματηρή πορεία του Φριτς Σούμπερτ και του ελληνικού "σώματος κυνηγών" στην κατοχική Κρήτη και Μακεδονία, εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2011, σελ. 175.
  4. Καζαντζάκης, Ν., Καλιτσουνάκης, Ι. και Κακριδής, Ι.Θ. Έκθεσις της Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη. Σύνταξις 29/6 - 6/8/1945. Έκδοση Δήμου Ηρακλείου, 1983.
  5. Μπήβορ, Άντονυ. Κρήτη: Η Μάχη και η Αντίσταση, εκδ. Γκοβόστη, 2004. ISBN 960-270-927-8.
  6. Γερωνυμάκης, Κανάκης: Το ολοκαύτωμα του Καλλικράτη το 1943, Χανιώτικα Νέα, 13 Οκτωβρίου 2014.
  7. Καλλικράτης Σφακίων, 8 - 11 Οκτωβρίου 1943, 72 χρόνια μετά (αντίγραφο)
  8. «Σας αρέσει ο κ. Σούμπερτ; Αλεξ. Ασωνίτης, Ελευθεροτυπία onLine, 28 Οκτωβρίου 2001». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2013. 
  9. Καλλικράτης Σφακίων μαρτυρικό χωριό
  10. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήναι 1965, τόμος 4ος, σελ. 806.
  11. Γούναρης, Β. Φθινόπωρο του 1904 στη Μακεδονία. Το ανέκδοτο ημερολόγιο του Μακεδονομάχου Ευθύμιου Καούδη. Θεσσαλονίκη 1992, Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, σελ. 10.
  12. «Δικώνυμος-Μακρής Γεώργιος». pandektis.ekt.gr. Πανδέκτης. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2017. 
  13. «Λαμπρινός Βρανάς». pandektis.ekt.gr. Πανδέκτης. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2017. 
Η θέα από τον δρόμο από Καψοδάσος προς Καλλικράτη.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]