Άγιος Ιωάννης Χανίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°13′54″N 24°01′14″E / 35.23169°N 24.02045°E / 35.23169; 24.02045

Άγιος Ιωάννης
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Ιωάννης
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
ΔήμοςΣφακίων
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΧανίων
Υψόμετρο780
Πληθυσμός29 (2011)

Ο Άγιος Ιωάννης είναι χωριό της περιοχής των Σφακίων, στη νοτιοδυτική Κρήτη. Διοικητικά υπάγεται στο δήμο Σφακίων, της περιφερειακής ενότητας (πρώην νομός) Χανίων. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 29 κατοίκους. Βρίσκεται σε υψόμετρο 780 μέτρων, στις νότιες πλαγιές των Λευκών Ορέων. Πάνω από το χωριό βρίσκεται το οροπέδιο Κρούσια και η ψηλότερη κορυφή των Λευκών Ορέων, η Πάχνη.[1] Στην ίδια τοπική κοινότητα βρίσκεται και ο οικισμός Αράδενα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άγιος Ιωάννης αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως S. Zuanne, ενώ όπως και τα άλλα χωριά των Σφακίων δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές. Μετά την αποτυχημένη επανάσταση του 1770, ο Δασκαλογιάννης κατέφυγε στο οροπέδιο Κρούσια. Το 1823, κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1823, 32 επαναστάτες προσπάθησαν να αναχαιτήσουν τον Χουσεΐν Μπέη με τον αιγυπτιακό στρατό, ο οποίος καταδίωκε γυναίκες και παιδιά από τα Σφακιά που έτρεχαν προς το φαράγγι της Σαμαριάς για να σωθούν. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, ο Άγιος Ιωάννης κατοικούνταν από 40 χριστιανικές οικογένειες. Το 1881 είχε οριστεί έδρα ομώνυμου δήμου, στον οποίο υπάγονταν επίσης η Αράδενα, η Σαμαριά και η Αγία Ρουμέλη, και είχε 238 κατοίκους.[1]

Η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[1] 179 144 156 114 98 67 45 65 29

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ναός του Αγίου Παύλου

Στον Άγιο Ιωάννη σώζονται παλιές εκκλησίες. Η εκκλησία του Αγίου Ιωάννου, ο οποίος σύμφωνα με τον Στέργιο Σπανάκη έδωσε το όνομά της στο χωριό, και είναι αγιογραφημένος, με τις τοιχογραφίες να χρονολούνται από τον 14ο αιώνα. Η εκκλησία της Παναγίας είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες του 14ου αιώνα οι οποίες σώζονται σε καλή κατάσταση. Η εκκλησία του Αγίου Παύλου, η οποία βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, χτίστηκε από τον Άη Κυρ Γιάννη τον Ερημίτη το πρώτο μισό του 11ου αιώνα σε ανάμνηση της διέλευσης του αποστόλου Παύλου από το σημείο και είναι αγιογραφημένος.[1][2] Ο κοιμητηριακός ναός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο.[3]

Κοντά στον Άγιο Ιωάννη σώζεται σε ημιερειπομένη κατάσταση κούλες (οχυρωματικός τουρκικός πύργος), ο οποίος επόπτευε τα νότια παράλια της Κρήτης. Σώζονται οι δεξαμένες του.[4]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 68. 
  2. «Άγιος Ιωάννης». Καινοτόμες Υπηρεσίες για την Ανάδειξη και Προώθηση του Πολιτιστικού -Τουριστικού Αποθέματος σε Περιφερειακούς Δήμους της Κρήτης. Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2017. 
  3. Φραγκούλη, Αργίνη (1997). Επαρχία Σφακίων. Αθήνα. σελ. 177. 
  4. «Κουλές Αγίου Ιωάννη Σφακίων». cretanbeaches.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2017.