Εύδης της Βρετάνης

Εύδης της Βρετάνης
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση	999
Θάνατος	7  Ιανουαρίου 1079 Σεσόν
Τόπος ταφής	Σαιν-Μπριέκ
Χώρα πολιτογράφησης	Βρετάνη
Θρησκεία	Χριστιανισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες	Γαλλικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	φεουδάρχης
Οικογένεια
Σύζυγος	Agnès de Cornouaille
Σύντροφος	NN
Τέκνα	Αλαίν ο Ερυθρός Στέφανος, κόμης του Τρεγκιέ Ζοφρουά Α΄ ντε Παντιέβρ Μπριέν της Βρετάνης Αλαίν ο Μελανός Ribald FitzOdo de Penthièvre, 1st Lord Middleham and Spennithorne Bardolph, Lord of Ravenswath
Γονείς	Γοδεφρείδος Α΄ της Βρετάνης και Αουίς της Νορμανδίας
Αδέλφια	Αλαίν Γ΄ της Βρετάνης
Οικογένεια	Οίκος της Ρεν
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχες	Κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς
Σχετικά πολυμέσα

Ο Εύδης της Βρετάνης (999 – 7 Ιανουαρίου 1079) από τον Οίκο της Ρεν, ήταν κόμης του Παντιέβρ, νεώτερος γιος του Γοδεφρείδου Α΄ δούκα της Βρετάνης και της Αουίς της Νορμανδίας, κόρης του Ριχάρδου Α΄ δούκα της Νορμανδίας. Ο Εύδης νυμφεύτηκε την Αγνή της Κορνουάλης, αδελφή του Οέλ Β΄ της Βρετάνης, ο οποίος είχε νυμφευτεί την ανιψιά του Αβουάζ της Βρετάνης. Μετά το τέλος τού αδελφού του Αλαίν Γ΄ δούκα της Βρετάνης, έγινε επίτροπος της Βρετάνης στο όνομα τού ανιψιού του Κόναν Β΄ (1040 – 1062) δούκα της Βρετάνης.

Όταν σπεβίωσε ο πατέρας τους (20 Νοεμβρίου 1008), ο Εύδης και ο μεγαλύτερος αδελφός του Αλαίν Γ΄ ήταν ακόμη ανήλικοι. Ο πατέρας του Γοδεφρείδος Α΄ είχε ρυθμίσει έναν διπλό δυναστικό γάμο: ο ίδιος παντρεύτηκε την Αουίς μία από τις αδελφές του Ριχάρδου Β΄ δούκα της Νορμανδίας (996)· η αδελφή του Ιουδήθ της Βρετάνης παντρεύτηκε τον ίδιο τον Ριχάρδο Β΄ (1000). Έτσι ο Αλαίν Γ΄ και ο Εύδης ήταν ανιψιοί του Ριχάρδου Β΄, πρώτα τους εξαδέλφια ήταν ο Ριχάρδος Γ΄ δούκας της Νορμανδίας και ο Ροβέρτος Α΄ δούκας της Νορμανδίας, πατέρας του Γουλιέλμου του Κατακτητή. Η Έμμα της Νορμανδίας, κόρη του Ριχάρδου Α΄, ήταν θεία τους· εξαδέλφια τους ήταν τα παιδιά της: Εδουάρδος ο Ομολογητής, Αρθακανούτος, Γκόντα της Αγγλίας, Γκουνχίλντα της Δανίας και Άλφρεντ Έθελινγκ.

Διακυβέρνηση της Βρετάνης

Ο Εύδης της Βρετάνης.

Με το τέλος του Γοδεφρείδου Α΄ οι δυο ανήλικοι γιοι του Αλαίν Γ΄ και Εύδης ανέλαβαν να κυβερνήσουν μαζί το Δουκάτο της Βρετάνης υπό την κηδεμονία τής μητέρας τους Αουίς της Νορμανδίας. Ο θείος τους Ριχάρδος Β΄ ανέλαβε τον τίτλο του "Φύλακα της Βρετάνης"· οι ρόλοι αντιστράφηκαν με το τέλος του Ροβέρτου του Μεγαλοπρεπούς (1035).

Αργότερα (1035) ξεκίνησε μία διαφωνία ανάμεσα στον Εύδη και τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλαίν Γ΄, και ο θείος τους Ιουδικαέλ επίσκοπος της Βαν μεσολάβησε για να την επιλύσει σαν διαιτητής. Ο Εύδης πήρε τις επισκοπές του Σαιν-Μπριέκ, του Σαιν-Μαλό, του Ντολ-ντε-Μπρετάνι, τις κομητείες Παντιέβρ, Αβωγκούρ και Λαμπάλ, και εγκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα των εδαφών του Λαμπάλ, όπου έκοψε νομίσματα στο όνομά του. Με το τέλος τού μεγαλύτερου αδελφού του Αλαίν Γ΄ (1040), ο Εύδης κυβέρνησε τη Βρετάνη σαν επίτροπος, στο όνομα τού ανήλικου ανιψιού του Κόναν Β΄, τον οποίο κράτησε σαν όμηρο· αργότερα (1047) απελευθερώθηκε από τους οπαδούς του. Ο Εύδης ήταν υποχρεωμένος να παραιτηθεί από την επιτροπεία, όταν ενηλικιώθηκε ο Κόναν Β΄ (1054), αλλά αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη διακυβέρνηση του δουκάτου. Ο Γοδεφρείδος υποκόμης του Μαγιέν στο Μαιν βρέθηκε αντιμέτωπος με τις νέες οχυρώσεις του Γουλιέλμου της Νορμανδίας στο Αμπιέρ. Ο υποκόμης "έκανε έκκληση στον Γοδεφρείδο, κόμη του Ανζού" ο οποίος "ζήτησε τη βοήθεια του Γουλιέλμου-Γκυ της Ακουιτανίας και του Εύδη της Βρετάνης". Σε ένα διάταγμα (1056/1060) ο Κόναν Β΄ παραχωρούσε δωρεές γης στο αβαείο του Σαιντ-Ωμπίν στο Ανζέ: περιέχονται τα ονόματα τής συζύγου του Αγνής και των γιων του Γοδεφρείδου, Αλαίν Ρούφου, Γουλιέλμου, Ροβέρτου και Ριχάρδου. Ο Κόναν Β΄ πήρε τελικά το επάνω χέρι στη Βρετάνη (1056)· την επόμενη χρονιά (1057) έκλεισε τον θείο του αλυσοδεμένο στη φυλακή, αλλά ο μεγαλύτερος γιος του Γοδεφρείδος συνέχισε τον πόλεμο. Το 1062 ο Κόναν Β΄ και ο Γοδεφρείδος έκλεισαν ειρήνη: ο Εύδης ελευθερώθηκε, και μπορούσε να πολεμήσει για λογαριασμό του. Οι ιστορίες που είναι ευνοϊκές με τον Οίκο του Ρεν γράφουν ότι ο Εύδης ήταν ικανός κυβερνήτης της Βρετάνης την περίοδο 1040-1062· οι υπόλοιπες ιστορίες σταματάνε στην αιχμαλωσία του από τον ανιψιό του (1057). Ο Εύδης ήταν πάντα διεκδικητής του θρόνου της Βρετάνης, και ο σπουδαιότερος αντίπαλος του ανιψιού του.

Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας

Τη διετία 1064-1065 ξεκίνησε ο Βρετανο-Νορμανδικός πόλεμος: η Νορμανδία, το Ανζού, το Ντολ και ο Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας συνασπίστηκαν εναντίον του Κόναν Β΄, όπως φαίνεται σε τρεις πίνακες στην Ταπεστρί του Μπαγιέ.

Οι ιστορικές πηγές διαφέρουν· μερικοί ιστορικοί δεν αναγνωρίζουν ότι ο Κόναν Β΄ ήταν τελικά ο νικητής. Ο Εύδης συγκέντρωσε 5.000 Βρετόνους στρατιώτες στην υπηρεσία τού Γουλιέλμου του Κατακτητή: οι 4.000 από αυτούς ήταν επαγγελματίες τοξότες, ιππείς και ακοντιστές οι υπόλοιποι ερασιτέχνες. Ο στρατός προχώρησε να συναντήσει τους Νορμανδούς στο Μπαρφλέρ, στη συνέχεια ετοιμάστηκε να διασχίσει τη Μάγχη. Παρά το γεγονός ότι ήταν ηλικιωμένος ο Εύδης, συμμετείχε στην επανάσταση εναντίον του Οέλ Β΄ της Βρετάνης, που έγινε με πρωτοβουλία του Γοδεφρείδου της Ρεν και του Ραλφ ντι Γκαέλ. Ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής υποστήριξε τον Οέλ, κάτι που τον έφερε προσωρινά σε σύγκρουση με τον Εύδη· το πρόβλημα λύθηκε, όταν -με πίεση του Γουλιέλμου- ο Οέλ έκλεισε ειρήνη με τους επαναστάτες. Ο Εύδης της Βρετάνης απεβίωσε σε ηλικία 80 ετών (στις 7 Ιανουαρίου 1079), και τάφηκε στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Στεφάνου του Σαιν-Μπριέ.

Οικογένεια

Με τη σύζυγο του Αγνή της Κορνουάλης, αδελφή του Οέλ Β΄ της Βρετάνης απέκτησε:

• Αδέλα (1035 - μετά το 1057).
• Γοδεφρείδος Α΄ κόμης του Παντιέβρ (πέθανε στις 24 Αυγούστου 1093).
• Μπριέν της Βρετάνης, ίσως νόθος.
• Αλαίν ο Ερυθρός (απεβ. το 1093-98). Ανέπτυξε το εμπόριο με τη Βοστώνη στο Λινκολνσάιρ, οικοδόμησε το αβαείο της Παρθένου στη Γιορκ, το κάστρο του Ρίτσμοντ, το πρώτο κάστρο του Μίντλεχαμ και θεωρείται ο πρώτος κόμης του Ρίτσμοντ. Το Ρίτσμοντσαιρ στο βόρειο Γιόρκσιρ περιγράφεται στο Domesday Book σαν "η γη του κόμη Αλαίν" στο Γιόρκσιρ. Στην επανάσταση του 1088 ήταν ένας από τους μεγιστάνες που υποστήριξε τον Γουλιέλμο Ρούφο απέναντι στον Όντο όφ Μπαγιέ και τους συμμάχους του.
• Αλαίν ο Μέλας (απεβ. το 1094-98), τον κληρονόμησε ο Αλαίν ο Ερυθρός.
• Στέφανος, κόμης του Τρεγκιέ, με τη σύζυγο του Αουίς είχαν πολλά παιδιά, που έγιναν προπάτορες της σημερινής βασιλικής οικογένειας της Αγγλίας.
• Ροβέρτος (απεβ. μετά το 1083), ιερέας.
• Γουλιέλμος, πήγε στην Ελβετία, υπηρέτησε την Γερμανία και δέχτηκε ένα κάστρο προς τιμήν του.
• Ανώνυμη κόρη.

Οι δύο τουλάχιστον από τους γιους τού Εύδη συμμετείχαν στη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας. Οι απόγονοί του αποτελούσαν τον δευτερεύοντα κλάδο της βασιλικής οικογένειας της Βρετάνης, που ανέλαβαν τον έλεγχο του δουκάτου με τον Κόναν Δ΄ της Βρετάνης· είναι ο 28ος προπάτορας της Σίντι Κρόφορντ.

Πηγές

• David Charles Douglas (1967). William the Conqueror: The Norman Impact Upon England. University of California Press.
• Keats-Rohan, K. S. B. (1991). "The Bretons and Normans of England 1066-1154: the family, the fief and the feudal monarchy". Nottingham Medieval Studies. 36: 42–78.
• Sharpe, Richard (2007). "King Harold's Daughter". Haskins Society Journal: Studies in Medieval History. 19: 1–27.
• Stéphane Morin, Trégor, Goëlo, Penthièvre. Le pouvoir des Comtes de Bretagne du XIIe au XIIIe siècle, Presses Universitaires de Rennes, 2010