Αεροπορία Στρατού (Ελλάδα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ελληνική Αεροπορία Στρατού)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
AS Emblem.jpg
Σύνθημα Τοῖς Τολμῶσιν ἡ Τύχη
Προστάτης Ο Προφήτης Ηλίας
Χρώμα εμβλήματος Κόκκινο
Χρώμα μπερέ Βυσσινί
Σήμα το μυθικό φτερωτό αθάνατο άλογο τον Πήγασο
Σύντμηση ΑΣ

Η Αεροπορία Στρατού (ΑΣ) είναι ένα από τα έξι Όπλα του Ελληνικού Στρατού. Οργανικά ανήκει στη Διεύθυνση Αεροπορίας Στρατού η οποία υπάγεται στο Γενικό Επιτελείο Στρατού.

Η Αεροπορία Στρατού έγινε Όπλο του στρατού το 1996. Αρχικά δε λειτουργούσε ως ανεξάρτητος κλάδος των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά υπήρχε ως τμήμα του Στρατού Ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού.[1]

Ιστορία πριν την ίδρυση της Πολεμικής Αεροπορίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέχρι να σχηματιστεί η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία ως ενιαίο Όπλο οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις λειτούργησαν σε διάφορες σχολές εκπαίδευσης στο Στρατό και στο Πολεμικό Ναυτικό. Το 1912 συγκροτήθηκε ο πρώτος αεροπορικός στόλος και συμπεριλήφθηκε στον Ελληνικό Στρατό[2] ο Λόχος Αεροπορίας με υπαγωγή στο Τάγμα Συγκοινωνιών του Μηχανικού και έδρα τη Λάρισα.

Το 1913 ιδρύθηκε προσωρινά ο Λόχος Αεροπόρων, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Με εγκύκλιο του υπουργείου Στρατιωτικών κλήθηκαν 800 αξιωματικοί από τα Σώματα Στρατού αλλά μόνο 6 επιλέχθηκαν.

Τρία χρόνια αργότερα, το 1915, δημιουργήθηκε η Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού, η οποία περιλαμβάνει Έμπεδο Λόχο Αεροπόρων και Αεροπορική Μοίρα, με έδρα το Παλαιό Φάληρο. Μεταξύ 1915-1917 η Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού μετακινήθηκε από και προς τη Θεσσαλονίκη αρκετές φορές, για να φτάσει στο αεροδρόμιο Σέδες. Στις 19 Δεκεμβρίου 1929 ιδρύθηκε το Υπουργείο Αεροπορίας, που έθεσε υπό ενιαία διοίκηση τις αεροπορικές δυνάμεις με αποτέλεσμα μέχρι και το 1949 να μην συνεχιστεί η ανάπτυξη της αεροπορικής δύναμης ως μέλους του Στρατού Ξηράς ή του Πολεμικού Ναυτικού και να μην εκπαιδεύονται στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων αεροπόροι, μιας και το 1931 ιδρύθηκε η Σχολή Αεροπορίας, μετέπειτα Σχολή Ικάρων .

Ιστορία Αεροπορίας Στρατού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με σκοπό την σωστή παρατήρηση ώστε να μπορεί να είναι αποτελεσματικότερο το Πυροβολικό, αποφασίσθηκε να δημιουργηθεί Μονάδα Εναέριας Παρατήρησης ονομαζόμενη Εναέριας Παρατήρησης Πυροβολικού (Ε.ΠΑΡ Πυροβολικού)[3]η οποία θα χρησιμοποιούσε αεροσκάφη για την παρατήρηση.

Η Ε.ΠΑΡ στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε και για άλλες αποστολές όπως η συλλογή πληροφοριών, η λήψη αεροφωτογραφιών, η μεταφορά αξιωματικών και επιτελών, η αναγνώριση εδάφους και άλλες σημαντικές αποστολές για τον Στρατό.

Α' Περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1947 θεωρείται ως χρονική αφετηρία.[4] της Αεροπορίας Στρατού[5] Τον Ιανουάριο του 1947 θα μεταβούν στην Αγγλία, στην Σχολή Αεροπορίας οι πρώτοι δύο αξιωματικοί Πυροβολικού ώστε να εκπαιδευτούν ώς χειριστές και στο Άντοβερ (RAF Andover) ως εναέριοι παρατηρητές. Η διάρκεια εκπαίδευσης ήταν ένας χρόνος.

Το 1948 δημιουργήθηκε ένα τμήμα Ε.ΠΑΡ.[6] με την επάνδρωση ενός αξιωματικού του Πυροβολικού ο οποίος είχε εκπαιδευτεί στην Αγγλία[7] και αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας. Διοικητής ήταν ο Υποσμηναγός Σταμάτιος Καραθανάσης. Τα αεροπλάνα της μονάδας ήταν AUSTER και Harvard.

  • Το Ε.ΠΑΡ. θα εκτελέσει τις πρώτες του αποστολές στις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά τον Εμφύλιο στις περιοχές της Ρούμελης, Κορωνίδας, Γράμμου και Βίτσι. Σκοπός της αποστολής ήταν η αναγνώριση και η επιτήρηση εδάφους.

Το 1949 με μέριμνα του ΓΕΑ θα δημιουργηθεί άλλο ένα τμήμα Ε.ΠΑΡ το οποίο με ενέργειες της Διεύθυνσης Πυροβολικού και το ΓΕΣ θα ονομαστείΣμήνος ΣυνεργασίαςΣμήνος Ε.ΠΑΡ με έδρα το Α/Δ Κοζάνης[8] και θα επανδρωθεί με προσωπικό του Πυροβολικού (7) και της Αεροπορίας (6).

  • Το 1949 το Σμήνος Ε.ΠΑΡ θα λάβει μέρος στην στρατιωτική επιχείρηση "Πυρσός" και αμέσως μετά θα διαλυθεί.

Στα Τέλη του 1949 μετά από προσπάθειες της Διεύθυνσης Πυροβολικού θα αποφασισθεί η δημιουργία Μοίρας Ε.ΠΑΡ στον Ελληνικό Στρατό ώς ανεξάρτητη μονάδα του Πυροβολικού βασισμένη στα πρότυπα στρατών ξένων χωρών και η οποία δεν θα έχει καμία εξάρτηση από την Πολεμική Αεροπορία . Τον Απρίλιο του 1950 θα κληθούν αξιωματικοί του Πυροβολικού να εκπαιδευτούν[9] στην Σχολή Αεροπορίας στο Τατόι ως χειριστές αεροσκαφών.

Β' Περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Αύγουστο του 1950 θα συγκροτηθεί η πρώτη Μονάδα Εναέριας Παρατήρησης 190 Μ.Ε.ΠΑΡ και θα ανήκει στο Πυροβολικό, με έδρα το βοηθητικό αεροδρόμιο Μεγάρων . Σ’ αυτήν θα χορηγηθούν τα πρώτα οκτώ αεροσκάφη τύπου Piper L-18B και θα επανδρωθεί με χειριστές (Ε.ΠΑΡ) αξιωματικούς Πυροβολικού[10]και χειριστές της Πολεμικής Αεροπορίας . Μέχρι τα τέλη του 1951 η Μοίρα θα διαθέτει 22 χειριστές και 15 αεροσκάφη.

Η εκπαίδευση των χειριστών γινόταν στην Σχολή Αεροπορίας και των τεχνικών σε διάφορες άλλες μονάδες της Πολεμικής Αεροπορίας. Αποφασίσθηκε λοιπόν να σταλούν χειριστές στη σχολή Αεροπορίας οι οποίοι θα έπαιρναν το πτυχίο[11] του εκπαιδευτή πτήσεων και αργότερα θα αναλάμβαναν την εκπαίδευση των υπολοίπων Αξιωματικών Πυροβολικού. Με αυτό τον τρόπο θα άρχιζε σιγά-σιγά να ανεξαρτητοποιείται ο Στρατός από την Αεροπορία. To 1952 ιδρύεται στα Μέγαρα η Σχολή Εναέριας Παρατήρησης, με αποστολή την εκπαίδευση χειριστών Ε.ΠΑΡ Πυροβολικού[12].

To 1953 θα συγκροτηθούν Σμήνη Ε.ΠΑΡ. σε κάθε Διοίκηση Πυροβολικού Σώματος Στρατού και Μεραρχίας . Το 1954 η 190 Μοίρα Ε.ΠΑΡ θα πάψει να είναι ανεξάρτητη και θα υπαχθεί στη Σχολή Πυροβολικού στο Μεγάλο Πεύκο , ως Πτέρυγα Ε.ΠΑΡ της Σχολής Πυροβολικού .

Την ίδια χρονιά θα συγκροτηθεί η 200 Μοίρα Ε.ΠΑΡ.[13] με έδρα το Α/Δ Βόλου , με σκοπό την συντήρηση των αεροσκαφών. To 1956 θα συγκροτηθούν οι 197, 198 και 199 Μοίρες Ε.ΠΑΡ και οι οποίες θα τοποθετηθούν στην Α' Β' και Γ' Στρατιά.

Αποστολή των Ε.ΠΑΡ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

    • Παρατήρηση Βολών Πυροβολικού
    • Συλλογή Πληροφοριών
      • Παρατηρήσεις δραστηριότητας
      • Αναγνώριση εδάφους
      • Αναγνώριση περιοχών μελλοντικής ανάπτυξης
    • Πτήσεις διοικητών και επιτελείου
    • Πτήσεις Επαφής
      • Για καθορισμό θέσεων στρατιωτικών τμημάτων
      • Υποβοήθηση τμημάτων τεθωρακισμένων
    • Λήψη αεροφωτογραφιών
    • Έλεγχο μονάδων και παραλλαγής
    • Εκτύλιξη τηλεφωνικών γραμμών
    • Βελτίωση δικτύου ασύρματων επικοινωνίας με την χρήση αεροσκαφών ως σταθμών αναμετάδοσης
    • Ρίψη εφοδίων και μεταφορά Υλικού

Γ΄ Περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δεκαετία του ΄60 θα αποτελέσει σταθμό για την Αεροπορία Στρατού, τα Ε.ΠΑΡ θα μετονομαστούν σε Αεροπορία Στρατού καθιερώνοντας το όνομα μέχρι και σήμερα, ενώ την ίδια χρονιά θα αποφασισθεί στην Σχολή χειριστών Μοίρας Ε.ΠΑΡ. να εκπαιδεύονται χειριστές όλων των Όπλων Σωμάτων. Έτσι, οι Μοίρες Ε.ΠΑΡ. θα διαλυθούν και θα ανασυγκροτηθούν[14] με την ονομασία Λόχοι Αεροπορίας Στρατού (Λ.Α.Σ.).[15] Αποτέλεσμα της ανασυγκρότησης αυτής είναι η Πτέρυγα Ε.ΠΑΡ να μετονομαστεί το 1961 σε Σχολή Αεροπορίας Στρατού (Σ.Α.Σ). Το 1968 θα συγκροτηθεί στο ΓΕΣ η Διεύθυνση Αεροπορίας Στρατού, στην οποία και θα ανατεθεί ο έλεγχος και η παρακολούθηση των Μονάδων .

Ελικόπτερο OH-13 στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

Το 1969 θα συγκροτηθεί ο πρώτος Λόχος Ελικοπτέρων Λ.Ε/Π με έδρα το Στρατιωτικό Αεροδρόμιο Βόλου στην περιοχή του Στεφανοβίκειου με την απόκτηση ελικοπτέρων τύπου Bell OH-13 την ίδια χρονιά θα έρθουν και τα πρώτα ελικόπτερα του Αμερικανικού Στρατού τύπου UH-1H ή όπως παγκοσμίως ειναι γνωστά ως "ΧΙΟΥΙ".

Αναδιοργάνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την δεκαετία του '70 του ΄80 και του ΄90 θα γίνουν πολλές αλλαγές στην Αεροπορία Στρατού . Το 1971 θα συγχωνευθεί ο Λόχος Ελικοπτέρων με το 24ο Λ.ΑΣ και θα συγκροτήσουν το 1ο Τ.Ε.Α.Σ. Το 1974 θα συγκροτηθεί το 307 Τάγμα Συντήρησης Αεροπορικού Υλικού (Τ.ΣΥ.Α.Υ.) Το 1975 θα καταργηθούν οι Λ.Α.Σ των Μεραρχιών και το 1977 θα συγκροτηθεί το 2ο Τ.Ε.Α.Σ με την συγχώνευση του 25ου Λ.Α.Σ.

Το 1982 θα συγκροτηθεί η Διμοιρία Μέσης Μεταφορικής Ικανότητας με την απόκτηση 5 Boeing CH-47 Chinook . Την ίδια χρονιά οι Λ.Α.Σ. των Σωμάτων Στρατού θα καταργηθούν .

Μεταφορικό ελικόπτερο CH-47D Chinook της Ελληνικής Αεροπορίας Στρατού

Το 1995 εκπαιδεύονται στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής οι πρώτοι χειριστές Ε/Π AH-64 Apache[16] και θα συγκροτηθεί το 1ο Τάγμα Επιθετικών Ελικοπτέρων.

Το 1996 είναι η σημαντικότερη στιγμή της Αεροπορίας Στρατού γιατί οι συνθήκες πλέον επιβάλουν η Αεροπορία Στρατού να γίνει ξεχωριστό Όπλο , έτσι στα πλαίσια Ανασυγκροτήσεως του Ελληνικού Στρατού η Αεροπορία Στρατού γίνεται το 6ο Όπλο ως όπλο υποστηρίξεως Μάχης . Το 1998 συγκροτείται η 1η Ταξιαρχία Αεροπορίας Στρατού η οποία υπάγεται στο Β' Σώμα Στρατού και είναι ο πρώτος επιχειρησιακός σχηματισμός της Αεροπορίας Στρατού έχει ως αποστολή την οργάνωση , τον συντονισμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων της Αεροπορίας Στρατού. Σε αυτήν ανήκουν όλες οι Μονάδες Αεροπορίας Στρατού (Μ.Α.Σ.) και φροντίζει για την διοίκηση των έλεγχο και την εκπαίδευση αυτών . Την ίδια χρονιά συγκροτείται και το Τάγμα Υποστήριξης Τ. ΥΠ/1ης ΤΑΞ.Α.Σ. το οποίο το 2006 θα μετονομασθεί σε 1ο Τάγμα Υποστήριξης. Το 2006 συγκροτείται το 2ο Τ.Ε.Ε/Π με έδρα τα Μέγαρα και την απόκτηση 12 νέων AH-64D Apache.

Ελικόπτερο τύπου AH-64Α

Αποστολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποστολή της Αεροπορίας Στρατού είναι η εκτέλεση αποστολών Μάχης , η διεξαγωγή επιχειρήσεων σε συνεργασία με τα άλλα όπλα του Στρατού Ξηράς η υποστήριξης Μάχης και Διοικητικής Μέριμνας.

Mετακινήσεις υψηλών προσώπων και μετακινήσεις της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

Σημαντική είναι και η προσφορά της στο κοινωνικό σύνολο συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις μεταφοράς ασθενών από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Σε επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης, δασοπροστασίας και σε περιπτώσεις όπου πληγείσες από θεομηνίες περιοχές χρειάζονται άμεσης βοήθειας παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια.

Οργάνωση και Μονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διεύθυνση Αεροπορίας Στρατού (ΔΑΣ) - Έδρα: Γενικό Επιτελείο Στρατού
  • Σχολή Αεροπορίας Στρατού (ΣΑΣ) - Έδρα: Αλεξάνδρεια Ημαθίας
  • 1η Ταξιαρχία Αεροπορίας Στρατού (1η ΤΑΞΑΣ) - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 1o Tάγμα Ελικοπτέρων Αεροπορίας Στρατού (1o ΤΕΑΣ) - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 2o Tάγμα Ελικοπτέρων Αεροπορίας Στρατού (2o ΤΕΑΣ) - Εδρα: Μέγαρα Αττικής
    • 3o Tάγμα Ελικοπτέρων Αεροπορίας Στρατού (3o ΤΕΑΣ) - Εδρα: Αλεξάνδρεια Ημαθίας
    • 4o Tάγμα Ελικοπτέρων Αεροπορίας Στρατού (4o ΤΕΑΣ) - Εδρα: Μέγαρα Αττικής
    • 1o Tάγμα Επιθετικών Ελικοπτέρων (1o ΤΕΕΠ) - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 2o Tάγμα Επιθετικών Ελικοπτέρων (2o ΤΕΕΠ) - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 1ο Τάγμα Υποστήριξης Αεροδρομίου (1ο ΤΥΑΔ) - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 2ο Τάγμα Υποστήριξης Αεροδρομίου (2ο ΤΥΑΔ) - Εδρα: Μέγαρα Αττικής
    • 17ος Λόχος Διαβιβάσεων - Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας
    • 307 Τεχνικό Συγκρότημα Υποστηρίξεως Αεροπορικού Υλικού (307 ΤΣΥΑΥ)- Εδρα: Στεφανοβίκειο Μαγνησίας

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κατά την περίοδο 1910-1930 υπήρχαν δύο αεροπορίες, η Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού (ΑΥΣ) και το Ναυτικό Αεροπορικό Σώμα (ΝΑΣ)
  2. (Ν 3995/7.1.12)
  3. Η ΗΧΩ ΤΟΥ ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΥ, έτος Α’ τεύχος 2, Αθήναι εκ του Στρατιωτικού τυπογραφείου Τγχη(ΠΒ) Προφίλη Δ. , Ιστορία ΕΠΑΡ
  4. αναφορά ίδρυσης
  5. περιοδικό ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΤΗΣΕΩΝ, τεύχος 1ο , Ιανουάριος 1971, της Διεύθυνσης Αεροπορίας Στρατού
  6. στις 20-2-1948 έγινε από τη Σχολή Πυροβολικού, στους μαθητές της Ανωτέρας επίδειξη των Ε.ΠΑΡ, με αεροσκάφη AUSTER και στη συνέχεια εκτελέσθηκε βολή πυροβολικού με Ε.ΠΑΡ
  7. O Ανδρέας Δημουλίτσας Τ/χης (ΠΒ)
  8. Ένα απόσπασμα του Σμήνους αυτού ενεργεί από από το αεροδρόμιο του ΑΡΓΟΥΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ επ’ωφελεία του Β’ ΣΣ και ένα άλλο από το αεροδρόμιο ΣΕΔΕΣ επ’ ωφελεία του Γ’ ΣΣ
  9. Τον Σεπτέμβριο του 1950, εκπαιδεύονται για 6 μήνες στη Σχολή Αεροπορίας άλλοι 13 Αξιωματικοί του ΠΒ και παίρνουν πτυχίο χειριστού στις 4 Μαΐου 1951, σε επίσημο τελετή
  10. το 1950, το ΠΒ διαθέτει 9 χειριστές Ε.ΠΑΡ (1 χειριστής με πτυχίο από την Αγγλία και 8 από τη σχολή αεροπορίας της Ελλάδας)
  11. Στις αρχές του 1952, το όπλο του ΠΒ απέκτησε τους 3 πρώτους χειριστές-εκπαιδευτές πτήσεων
  12. Τον Ιούλιο του 1952, καλούνται για εκπαίδευση Αξιωματικοί του ΠΒ, και μετά από φοίτηση 5 μηνών (13-12-1952), πέρνουν πτυχίο χειριστού Ε.ΠΑΡ 8 Αξιωματικοί
  13. το σημερινό 307 Τεχνικό Συγκρότημα Υποστηρίξεις Αεροπορικού Υλικού
  14. συγκροτείται από ένας Λόχος Αεροπορίας Στρατού (ΛΑΣ), σε κάθε Μεγάλη Μονάδα (Μεραρχία).
  15. με την ίδια διαταγή συγκροτήθηκαν άλλοι 8 ΛΑΣ (2,6 8, 9, 10, 11, 15 και 20 ΛΑΣ)
  16. η Αεροπορία Στρατού θα αποκτήσει 20 ελικόπτερα αυτού του τύπου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]