Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, ελαιογραφία του Σπυρίδωνος Προσαλέντη

Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης(1824-1879) ήταν επικός ποιητής του αρματολισμού και ένας από τους πιο διακεκριμένους Επτανήσιους ποιητές του 19ου αιώνα.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στη Λευκάδα την 1η Σεπτεμβρίου του 1824[1], γιός του ηπειρωτικής καταγωγής Ιωάννη Βαλαωρίτη από τη Βαλαώρα Ευρυτανίας-πολιτευτή των Επτανήσων- και της Αναστασίας Τυπάλδου-Φορέστη, από ευγενή οικογένεια της Κεφαλλονιάς[2]. Δείγμα της λατρείας προ την αρχαία Ελλάδα και τον κλασσικό πολιτισμό τους οποίους έτρεφε το οικογενειακό του περιβάλλον ήταν η ονοματοδοσία του ποιητή με το όνομα Αριστοτέλης. [3],Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στη Λευκάδα και στην Κέρκυρα[4]. Ύστερα πήγε στη Γενεύη στο Παρίσι, όπου γράφτηκε στη νομική σχολή, αλλά για λόγους υγείας μετέβη στην Πίζα στην Ιταλία και σπούδασε νομικά. Το 1848 αναγορεύθηκε διδάκτωρ του Δικαίου.Το επάγγελμα του δικηγόρου όμως δεν το εξάσκησε ποτέ. Αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στην ποίηση.[5] Μετά από συχνά ταξίδια που πραγματοποιούσε στη Βενετία, γνωρίστηκε με τον Αιμίλιο Τυπάλδο, την κόρη του οποίου, Ελοϊσία, παντρεύτηκε το 1852.

Η πολιτική του δράση στην Ιόνιο Βουλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από αρκετά νωρίς ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης εμπλέχθηκε στην πολιτική, και το 1857 εξελέγη στην Ιόνιο Βουλή, τασσόμενος με το κόμμα των Ριζοσπαστών, αγωνιζόμενος για την ένωση των Ιονίων νήσων με την Ελλάδα. Στα πλαίσια της ενωτικής κίνησης των Ιταλών και της ίδρυσης διαφόρων κομιτάτων τα οποία σαν αντανάκλαση των Ιταλικών ενεργειών θα προκαλούσαν ανάλογα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα στη Βαλκανική, ιδρύεται από τον Βαλαωρίτη στη Λευκάδα παρόμοιο κομιτάτο. Ο Βαλαωρίτης μετέβη στην Ήπειρο και τον Ιούνιο του 1862 στο Μαυροβούνιο ως εκπρόσωπος κομιτάτων,μεταφέροντας χρήματα υπέρ του αγώνος των Μαυροβουνίων.[6]

Η πολιτική του δράση μετά την Ένωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά δεν την ένωση,στάλθηκε ως αντιπρόσωπος των Επτανήσων στην Ελληνική Εθνοσυνέλευση.[7]Διακρίθηκε με τη δήλωση που έκανε ότι οι συντοπίτες του θα συνεργάζονταν χωρίς προτίμηση για το ένα ή το άλλο κόμμα με το καταλληλότερο ή ικανότερο πρωθυπουργό αλλά και το πιο ανιδιοτελή.[8]

Η μετά την απόσυρση του Βαλαωρίτη από την πολιτική δράση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έζησε στο νησί Μαδουρή, όπου ασχολήθηκε με την συγγραφή ποιημάτων και ιστορικών μελετών. Πέθανε στις 24 Ιουλίου του 1879 λόγω καρδιακής προσβολής.[9]

Πέθανε στη Λευκάδα το 1879 από καρδιακή πάθηση. Γιος του ήταν ο Ιωάννης Α. Βαλαωρίτης.

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ποίησης του Βαλαωρίτη-επιρροές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γνωρίσματα του ποιητικού του έργου ήταν: ο πραγματισμός, η αφηγηματικότητα, η ιστορική, εθνοκεντρική, πατριδολατρική και λανθανόντως μεγαλοϊδεατική θεματική, η ρητορικότητα, η ροπή προς τον διδακτισμό, η εμποτισμένη από το δημοτικό τραγούδι της ηπειρωτικής Ελλάδας γλώσσα.[10] Ως προς τη χρήση της ιστορίας στην ποίηση του, «εξαντλείται στην ιστορική στιγμή: η ποίησή του πηγαίνει να συναντήσει τα ιστορικά πρόσωπα, τα οποία προέρχονται κυρίως από το μαρτυρολόγιο των ηρώων του 1821». Ο ίδιος δεν αυτοπροσδιοριζόταν ως ρομαντικός, αλλά ως ιστορικός. Όμως αυτή η προσέγγιση από τον ίδιο του έργου του δεν εμπόδισε «την κυριαρχία του ρομαντικού ιστορισμού στην ποίησή του».[11] Κυρίαρχο μέτρο στην ποίησή του είναι ο δημοτικός ομοιοκατάλληκτος δεκαπεντασύλλαβος, ο οποίος στα τελευταία του ποιήματα εγκαταλείπεται.[12]

Ο Βαλαωρίτης και η Επτανησιακή σχολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαλαωρίτης κρατάει φανερή απόσταση από το έργο και το πρότυπο του Σολωμού. Πλήρης είναι η ρήξη του με τις γλωσσικές αρχές του σολωμικού κύκλου, αφού στην πρώτη κιόλας ποιητική του συλλογή, Στιχουργήματα (1847) υιοθετεί τα γλωσσικά και αισθητικά πρότυπα του αθηναϊκού-φαναριώτικού ποιητικού προτύπου των δύο προηγούμενων δεκαετιών.[13] Απορριπτικές είναι οι κρίσεις του Βαλαωρίτη για το μεγαλύτερο μέρος της σολωμικής ποίησης[14], αν και έγραψε μάλιστα δύο ποιήματα στην μνήμη του.[15] Η αντισολωμική στάση του Βαλαωρίτη δεν αποσκοπούσε παρά στη διεκδίκηση της θέσης του εθνικού ποιητή που οι άλλοι επτανήσιοι προόριζαν για τον Σολωμό.[16]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποιήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Κυρά Φροσύνη (1859)
  • Αθανάσιος Διάκος (1867)
  • Θανάσης Βάγιας (1867)
  • Αστραπόγιαννος (1867)
  • Ο ανδριάς του αοιδίμου Γρηγορίου του Ε (1872)
  • Ο Φωτεινός (ημιτελές)

Συλλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Στιχουργήματα (1847)
  • Μνημόσυνα (1857)

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ποιήματα (δίτομο) (1891)
  • Εργα (1893)
  • Βίος και έργα (τρίτομο) (1907)
  • Ποιήματα ανέκδοτα (1937)
  • Τα άπαντα (δίτομο) (1968)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, τ.Α' ,(επιμ. Γ.Π.Σαββίδης, Νίκη Λυκούργου), εκδ.Ίκαρος, Αθήνα, 1980,σελ.21
  2. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, τ.Α' ,(επιμ. Γ.Π.Σαββίδης, Νίκη Λυκούργου), εκδ.Ίκαρος, Αθήνα, 1980,σελ.21
  3. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, τ.Α' ,(επιμ. Γ.Π.Σαββίδης, Νίκη Λυκούργου), εκδ.Ίκαρος, Αθήνα, 1980,σελ.22
  4. Γεώργιος Ζώρας, Επτανησιακά Μελετήματα, Α', Αθήναι, 1960, σελ.178
  5. Γεώργιος Ζώρας, Επτανησιακά Μελετήματα, Α', Αθήναι, 1960, σελ.178
  6. Γιώργος Αλισανδράτος, «Ο Επτανησιακός Ριζοσπαστισμός (1848-1864) και η σχέση του με τις Γαλλικές επαναστάσεις του 1789 και 1848 και το Ιταλικό Risorgimento», στο:Κείμενα για τον Επτανησιακό Ριζοσπαστισμό, εκδ.Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη, Αθηνα, 2008, σελ.198-199
  7. Λύντια Τριχά, «Βουλευτικές εκλογές και πολιτικοί στα Επτάνησα μετά την Ένωση(1865-1895)», στο:Επιστημονικό Συνέδριο, Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004-Πρακτικά τομ Β' Ιδεολογία/πολιτισμός, Αθήνα, 2006, σελ.216
  8. Gunnar Herring, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1821-1936, μτφρ.Θόδωρος Παρασκευόπουλος, εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ.,Αθήνα, 2012, σελ. 409
  9. Γεώργιος Ζώρας, Επτανησιακά Μελετήματα, Α', Αθήναι, 1960, σελ.178-179 Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, τ.Α' ,(επιμ. Γ.Π.Σαββίδης, Νίκη Λυκούργου), εκδ.Ίκαρος, Αθήνα, 1980, σελ. 237
  10. Ευριπίδης Γαραντούδης, «Η Επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα», στο:Επιστημονικό Συνέδριο, Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004-Πρακτικά τομ Β' Ιδεολογία/πολιτισμός, Αθήνα, 2006, σελ139
  11. Παναγιώτης Μαστροδημήτρης, «Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824-1879 Ο ιστορικός-εθνικός ποιητής και οι θέσεις της κριτικής», στο:Η Νεοελληνική σύνθεση. Θέματα και κατευθύνσεις της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ.Νεφέλη, Αθήνα, 1999, σελ.119-120
  12. Γεώργιος Ζώρας, Επτανησιακά Μελετήματα, Α', Αθήναι, 1960, σελ.179
  13. Ευριπίδης Γαραντούδης, «Ο Σολωμός και οι Επτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», στο:Διεθνές Συμπόσιο Διονύσιου Σολωμού (1798-1857).Διακόσια χρόνια από τη γέννησή και εκατόν πενήντα από τον θάνατό του (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 7-10 Οκτωβρίου 1998)-Πρακτικά, εκδ. Σύλλογος Οι φίλοι του μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακύνθιων, Αθήνα, 2003, σελ.94
  14. ο Σολωμός έπρεπε να μας είχε αφήσει κάτι περισσότερο από ένα μόνον ύμνον και ολίγας ασυναρτήτους στροφάςΛίνος Πολίτης, «Ο Σολωμός και οι σύγχρονοί του. Πριν από εκατό χρόνια», στο:Γύρω στον Σολωμό. Μελέτες και άρθρα (1938-1982), εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1995, σελ.291
  15. Πρόκειται για τα Η δάφνη και το αηδόνι. Ύμνος εις τον θάνατο του Έλληνος ποιητού Διονυσίου Κόμητος Σολωμού και το Εις μνήμην Διονυσίου Κόμητος Σολωμού Ευριπίδης Γαραντούδης, «Ο Σολωμός και οι Επτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», στο:Διεθνές Συμπόσιο Διονύσιου Σολωμού (1798-1857).Διακόσια χρόνια από τη γέννησή και εκατόν πενήντα από τον θάνατό του (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 7-10 Οκτωβρίου 1998)-Πρακτικά, εκδ. Σύλλογος Οι φίλοι του μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακύνθιων, Αθήνα, 2003, σελ.96
  16. Ευριπίδης Γαραντούδης, «Ο Σολωμός και οι Επτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», στο:Διεθνές Συμπόσιο Διονύσιου Σολωμού (1798-1857).Διακόσια χρόνια από τη γέννησή και εκατόν πενήντα από τον θάνατό του (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 7-10 Οκτωβρίου 1998)-Πρακτικά, εκδ. Σύλλογος Οι φίλοι του μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακύνθιων, Αθήνα, 2003, σελ.97

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γεώργιος Ζώρας, Επτανησιακά Μελετήματα, Α', Αθήναι, 1960, σελ.178-181
  • Λίνος Πολίτης, «Ο Σολωμός και οι σύγχρονοί του. Πριν από εκατό χρόνια», στο:Γύρω στον Σολωμό. Μελέτες και άρθρα (1938-1982), εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1995, σελ.272-295
  • Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, τ.Α' ,(επιμ. Γ.Π.Σαββίδης, Νίκη Λυκούργου), εκδ.Ίκαρος, Αθήνα, 1980
  • Ευριπίδης Γαραντούδης, «Η λογοτεχνία 1830-1880. Η Ρομαντική αντίληψη της πραγματικότητας», Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, τομ. 4ος, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2003, σελ.195-210
  • Ευριπίδης Γαραντούδης, «Ο Σολωμός και οι Επτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», στο:Διεθνές Συμπόσιο Διονύσιου Σολωμού (1798-1857).Διακόσια χρόνια από τη γέννησή και εκατόν πενήντα από τον θάνατό του (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 7-10 Οκτωβρίου 1998)-Πρακτικά, εκδ. Σύλλογος Οι φίλοι του μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακύνθιων, Αθήνα, 2003, σελ.89-100
  • Παναγιώτης Μαστροδημήτρης, «Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824-1879 Ο ιστορικός-εθνικός ποιητής και οι θέσεις της κριτικής», στο:Η Νεοελληνική σύνθεση. Θέματα και κατευθύνσεις της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ.Νεφέλη, Αθήνα, 1999, σελ.117-144
  • Παναγιώτης Μαστροδημήτρης, «Η ρόδι φάγ' ή βρίζα. Σχόλιο στον Φωτεινό του Βαλαωρίτη», στο:Η Νεοελληνική σύνθεση. Θέματα και κατευθύνσεις της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ.Νεφέλη, Αθήνα, 1999, σελ.145-146
  • Gunnar Herring, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1821-1936, μτφρ.Θόδωρος Παρασκευόπουλος, εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ.,Αθήνα, 2012
  • Ευριπίδης Γαραντούδης, «Η Επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα», στο:Επιστημονικό Συνέδριο, Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004-Πρακτικά τομ Β' Ιδεολογία/πολιτισμός, Αθήνα, 2006, σελ.133-141
  • Γιώργος Αλισανδράτος, «Ο Επτανησιακός Ριζοσπαστισμός (1848-1864) και η σχέση του με τις Γαλλικές επαναστάσεις του 1789 και 1848 και το Ιταλικό Risorgimento», στο:Κείμενα για τον Επτανησιακό Ριζοσπαστισμό, εκδ.Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη, Αθηνα, 2008, σελ.169-206
  • Ρίτσα Φράγκου-Κικιλία, «Ο Βαλαωρίτης του Σικελιανού. Ένα ποίημα και μια πράξη αντίστασης», στο:Επιστημονικό Συνέδριο, Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004-Πρακτικά τομ Β' Ιδεολογία/πολιτισμός, Αθήνα, 2006, σελ.185-196
  • Λύντια Τριχά, «Βουλευτικές εκλογές και πολιτικοί στα Επτάνησα μετά την Ένωση(1865-1895)», στο:Επιστημονικό Συνέδριο, Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004-Πρακτικά τομ Β' Ιδεολογία/πολιτισμός, Αθήνα, 2006, σελ.215-225

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
 LP  Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το αντίστοιχο λήμμα της Live-Pedia. (ιστορικό).

Η εισαγωγή του κειμένου της Livepedia στη Βικιπαίδεια έγινε πριν την 1η Νοεμβρίου 2008, συνεπώς ισχύει η διπλή αδειοδότηση υπό την άδεια CC-BY-SA 3.0 και την GFDL.