Αντίκυρα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αντίκυρα Βοιωτίας)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°23′52″N 22°37′32″E / 38.39778°N 22.62556°E / 38.39778; 22.62556

Αντίκυρα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αντίκυρα Βοιωτίας
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
Δήμος Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας
Έκταση 23.170,000 km2
Υψόμετρο 5 m
Πληθυσμός 1 448
Αντίκυρα Βοιωτίας

Η Αντίκυρα, είναι παραθαλάσσιο χωριό του Νομού Βοιωτίας και αποτελεί δημοτική ενότητα του Καλλικρατικού δήμου Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας με τρεις οικισμούς , τον οικισμό της Αντίκυρας, τον οικισμό του Αγίου Ισιδώρου[1] και τον οικισμό της Αγίας Σωτήρας.

Ο οικισμός της Αντίκυρας απέχει 16 χιλιόμετρα από τη Δεσφίνα και 170 περίπου χιλιόμετρα από την Αθήνα. Είναι γνωστή για τις ωραίες παραλίες της, καθώς και για το εργοστασιακό συγκρότημα της βιομηχανικής επιχείρησης Αλουμίνιο της Ελλάδος, το οποίο απέχει 10 λεπτά.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο φάρος της Αντίκυρας, στο λιμάνι της πόλης. Κατασκευή:2006

Η Αντίκυρα[2] κατοικείται από την πρώιμη ιστορική περίοδο. Ο περιηγητής Παυσανίας την ταυτίζει με την Φωκική πόλη Κυπάρισσο που αναφέρεται από τον Όμηρο στον κατάλογο των Νεών. Σύμφωνα με την παράδοση η πόλη ιδρύθηκε από τον ήρωα Αντικυρέα. Ακολούθησε την πορεία των υπόλοιπων Φωκικών πόλεων. Καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους το 210 π.Χ. αλλά συνέχισε να ακμάζει, όπως αναφέρει ο Παυσανίας που την επισκέφθηκε τέσσερις αιώνες μετά.

Η πόλη κατά τον μεσαίωνα παρήκμασε και εγκαταλείφθηκε τελικά. Αναφέρεται ως "Άσπρα Σπίτια" (συχνά με παρεφθαρμένη μορφή του ονόματος) σε χάρτες που χρονολογούνται από το 16ο αιώνα και μετά. Στον χάρτη της Ελλάδας του Αβραάμ Ορτέλιους, περί τα τέλη του 16ου αιώνα, ως "Apropiti". Στον χάρτη του Frederik de Wit (Άμστερνταμ, 1688) [3] ως "Apropiti". Σε χάρτη του V. Foglio, τυπωμένο στη Ρώμη το 1788, αναφέρονται ως Apre Spizia. Σε χάρτη του Keith Johnston, Λονδίνο, 1879, αναφέρεται ο Κόλπος των Άσπρων Σπιτιών (Aspra Spitia Bay). Το 1817 ο J. C. Hobhouse αναφέρει ότι "από το Δίστομο στα Άσπρα Σπίτια, που ονομάζονται έτσι από κάποια άσπρα οικήματα που στέκονταν κάποτε σ' αυτό το σημείο, είναι δυο ώρες δρόμος νότια ... Στο λιμάνι συχνάζουν μικρά σκάφη που μεταφέρουν καλαμπόκι."[4] Παρέμενε ως ψαροχώρι μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

Η Αντίκυρα ήλθε στο προσκήνιο από ένα τραγικό ατύχημα της πολεμικής αεροπορίας που συνέβη στις 18 Μαΐου του 2000, όταν ένα μαχητικό αεροπλάνο κατέπεσε πάνω σε σπίτι της περιοχής σκοτώνοντας δύο μαθήτριες που βρίσκονταν εκείνη την στιγμή μέσα.[5]

Ιστορικό διοικητικών μεταβολών Αντίκυρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αντίκυρα είχε, όπως και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, αξιόλογες διοικητικές μεταβολές, κατά τον 19ο, 20ο και 21ο αιώνα, που σε γενικές - συνοπτικές γραμμές έχουν ως εξής:

Δ. Δελφών (Καστρίου) Ν. Φωκίδος και Λοκρίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 20/04/1835[6]

Ο οικισμός Αντικύρα προσαρτάται στο δήμο Δελφών (Καστρίου)

Δ. Αντικύρας Ν. Φωκίδος και Λοκρίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 80Α - 28/12/1836[7]

Σύσταση του δήμου με την απόσπαση του οικισμού Δεσφίνα από το δήμο Δελφών (Καστρίου) και τον ορισμό του ως έδρα του δήμου

Ο οικισμός Αντικύρα αποσπάται από το δήμο Δελφών (Καστρίου) και προσαρτάται στο δήμο

Δ. Αντικύρας Φωκίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 136Α - 08/07/1899[8]

Ο δήμος αποσπάται από το νομό Φθιώτιδος και Φωκίδος και υπάγεται στο νομό Φωκίδος

Δ. Αντικύρας Ν. Φθιώτιδος και Φωκίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 282Α - 04/12/1909[9]

Ο δήμος αποσπάται από το νομό Φωκίδος και υπάγεται στο νομό Φθιώτιδος και Φωκίδος

Κ. Δεσφίνης Ν. Φθιώτιδος και Φωκίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912[10]

Ο οικισμός Αντίκυρα αποσπάται από το δήμο Αντίκυρας και προσαρτάται στην κοινότητα Δεσφίνης

Κ. Αντικύρας Ν. Φθιώτιδος και Φωκίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 221Α - 06/07/1929[11]

Ο οικισμός Αντίκυρα αποσπάται από την κοινότητα Δεσφίνης και ορίζεται έδρα της κοινότητας Αντίκυρας

Κ. Δεσφίνης Ν. Φθιώτιδος και Φωκίδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 486Α - 22/10/1935[12]

Ο οικισμός Αντίκυρα αποσπάται από την κοινότητα Αντίκυρας και προσαρτάται στην κοινότητα Δεσφίνης

Κ. Αντίκυρας Ν. Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 223Α - 26/07/1943[13]

Ο οικισμός Αντίκυρα αποσπάται από την κοινότητα Δεσφίνας της επαρχίας Παρνασσίδος του νομού Φωκίδος και ορίζεται έδρα της κοινότητας Αντίκυρας στην επαρχία Λιβαδειάς του νομού Βοιωτίας.

  • ΦΕΚ 05/04/1981[14]

Αναγνώριση του οικισμού Άγιος Ισίδωρος και προσάρτησή του στην κοινότητα Αντικύρας

  • ΦΕΚ 18/03/2001[15]

Αναγνώριση του οικισμού Αγία Σωτήρα και προσάρτησή του στην κοινότητα Αντικύρας

Δ. Διστόμου Αράχοβας Αντίκυρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010[16]

Ο οικισμός Αντικύρα αποσπάται από την κοινότητα και προσαρτάται στο δήμο Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας

Ο οικισμός Άγιος Ισίδωρος αποσπάται από την κοινότητα και προσαρτάται στο δήμο Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας

Ο οικισμός Αγία Σωτήρα αποσπάται από την κοινότητα και προσαρτάται στο δήμο Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας

Η κοινότητα καταργείται.

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονολογία Πληθυσμός Αντίκυρας Πληθυσμός Αγίου Ισιδώρου Πληθυσμός Αγίας Σωτήρας
1951 546[17]
1961 735
1971 2055
1981 2030 15
1991 2271 75
2001 2812[18], (α/α 03610000) 140 32
2011 1448[19], (α/α 8172) 89

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ένωση Άσπρα Σπίτια Αντίκυρα, ποδόσφαιρο
  • Α.Ο. Κυπαρισσός Αντίκυρας, ποδόσφαιρο
  • Γ.Σ. Αντίκυρας,πετοσφαίριση

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [1]
  2. Βικιθήκη Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά.[36.5] τραπέντι δὲ ἐπὶ Ἀντίκυραν ἀνάντης τὰ πρῶτά ἐστιν ὁδός: ἀναβάντι δὲ ὅσον δύο στάδια ὁμαλές τε χωρίον καὶ ἐν δεξιᾷ τῆς ὁδοῦ Δικτυνναίας ἐπίκλησιν ἱερόν ἐστιν Ἀρτέμιδος. ταύτην οἱ Ἀμβροσσεῖς ἄγουσι μάλιστα ἐν τιμῇ: τῷ δὲ ἀγάλματι ἐργασία τέ ἐστιν Αἰγιναία καὶ μέλανος τοῦ λίθου πεποίηται. τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τῆς Δικτυνναίας κατάντης ὁδὸς ἐς Ἀντίκυραν πᾶσά ἐστι. τὰ δὲ ἀρχαιότερα ὄνομα εἶναι Κυπάρισσον τῇ πόλει φασί, καὶ Ὅμηρον ἐν Φωκέων καταλόγῳ τὸ ὄνομα θελῆσαι θέσθαι γε αὐτόν, ὅτι ἤδη τηνικαῦτα ἐκαλεῖτο Ἀντίκυρα: εἶναι γὰρ δὴ τὸν Ἀντικυρέα κατὰ Ἡρακλέα ἡλικίαν. [36.6] κεῖται μὲν δὴ ἡ πόλις κατὰ Μεδεῶνος τὰ ἐρείπια: ἐδήλωσα δὲ ἀρχομένης τῆς ἐς Φωκέας ἐς τὸ ἱερὸν ἀσεβῆσαι τὸ ἐν Δελφοῖς . Ἀντικυρέας δὲ ἐποίησε μὲν ἀναστάτους καὶ ὁ Ἀμύντου Φίλιππος, ἐποίησε δὲ καὶ δεύτερα Ὀτίλιος ὁ Ῥωμαῖος, ὅτι ἦσαν ὑπήκοοι καὶ οὗτοι Φιλίππου τοῦ Δημητρίου βασιλεύοντος Μακεδόνων: ὁ δὲ ἐπὶ τὸν Φίλιππον ἀμύνειν Ἀθηναίοις ὁ Ὀτίλιος ἀπέσταλτο ἐκ Ῥώμης. [36.7] τὰ δὲ ὄρη τὰ ὑπὲρ τὴν Ἀντίκυραν πετρώδη τε ἄγαν ἐστὶ καὶ ἐν αὐτοῖς φύεται μάλιστα ὁ ἐλλέβορος. ὁ μὲν αὐτοῦ μέλας χωρεῖ τε ἀνθρώποις καὶ ἔστι γαστρὶ καθάρσιον, ὁ δὲ ἕτερος λευκὸς δι' ἐμέτου καθαίρειν πέφυκε: τὸ δὲ φάρμακον τὸ ἐς τὴν κάθαρσιν ἡ τοῦ ἐλλεβόρου ῥίζα ἐστίν. [36.8] Ἀντικυρεῦσι δὲ εἰσὶ μὲν ἀνδριάντες ἐν τῇ ἀγορᾷ χαλκοῖ, ἔστι δέ σφισιν ἐπὶ τῷ λιμένι Ποσειδῶνος οὐ μέγα ἱερόν, λογάσιν ᾠκοδομημένον λίθοις: κεκονίαται δὲ τὰ ἐντός. τὸ δὲ ἄγαλμα ὀρθὸν χαλκοῦ πεποιημένον, βέβηκε δὲ ἐπὶ δελφῖνι τῷ ἑτέρῳ τῶν ποδῶν: κατὰ τοῦτο δὲ ἔχει καὶ τὴν χεῖρα ἐπὶ τῷ μηρῷ, ἐν δὲ τῇ ἑτέρᾳ χειρὶ τρίαινά ἐστιν αὐτῷ. [36.9] τοῦ γυμνασίου δὲ ἐν ᾧ καὶ τὰ λουτρά σφισι πεποίηται, τούτου πέραν ἄλλο γυμνάσιόν ἐστιν ἀρχαῖον: ἀνδριὰς δὲ ἕστηκεν ἐν αὐτῷ χαλκοῦς: φησὶ δ' ἐπ' αὐτῷ τὸ ἐπίγραμμα Ξενόδαμον παγκρατιαστὴν Ἀντικυρέα ἐν ἀνδράσιν Ὀλυμπικὴν ἀνῃρῆσθαι νίκην. εἰ δὲ ἀληθεύει τὸ ἐπίγραμμα, Ὀλυμπιάδι τῇ πρώτῃ μετὰ δέκα καὶ διακοσίας φαίνοιτο ἂν τὸν κότινον ὁ Ξενόδαμος εἰληφώς: αὕτη δὲ ἐν τοῖς Ἠλείων γράμμασι παρεῖται μόνη πασῶν ἡ Ὀλυμπιάς. [36.10] ἔστι δὲ ὑπὲρ τὴν ἀγορὰν ἐν φρέατι ὕδατος πηγή: σκέπη δὲ ἀπὸ ἡλίου τῷ φρέατι ὄροφός τε καὶ ἀνέχοντες τὸν ὄροφον κίονες. ἔστι δὲ οὐ πολὺ ἀνωτέρω τοῦ φρέατος λίθοις τοῖς ἐπιτυχοῦσιν ᾠκοδομημένον μνῆμα: ταφῆναι δέ φασιν ἐνταῦθα τοὺς Ἰφίτου παῖδας, τὸν μὲν ἀνασωθέντα ἐξ Ἰλίου καὶ ἀποθανόντα ἐν τῇ οἰκείᾳ, Σχεδίῳ δὲ ἐν μὲν γῇ τῇ Τρῳάδι τὴν τελευτὴν συμβῆναι λέγουσιν, ἀχθῆναι δὲ οἴκαδε καὶ τούτου τὰ ὀστᾶ.[37.1] τῆς πόλεως δὲ ἐν δεξιᾷ δύο μάλιστα προελθόντι ἀπ' αὐτῆς σταδίους, πέτρα τέ ἐστιν ὑψηλὴ--μοῖρα ὄρους ἡ πέτρα--καὶ ἱερὸν ἐπ' αὐτῆς πεποιημένον ἐστὶν Ἀρτέμιδος: ἔργων τῶν Πραξιτέλους, δᾷδα ἔχουσα τῇ δεξιᾷ καὶ ὑπὲρ τῶν ὤμων φαρέτραν, παρὰ δὲ αὐτὴν κύων ἐν ἀριστερᾷ: μέγεθος δὲ ὑπὲρ τὴν μεγίστην γυναῖκα τὸ ἄγαλμα.
  3. «Library of Congress Geography and Map Division Washington, D.C. 20540-4650 USA». Library of Congress. http://hdl.loc.gov/loc.gmd/g6812p.ct001460. 
  4. Hobhouse Broughton, John Cam (1817). A Journey Through Albania and Other Provinces of Turkey in Europe and Asia, to Constantinople, During the Years 1809 and 1810. 1. Philadelphia, σελ. 217. https://books.google.gr/books?id=QEgCAAAAYAAJ. 
  5. «Η τραγωδία της πτώσης του Phantom στην Αντίκυρα Βοιωτίας». www.in.gr. http://www.in.gr/news/2000/greece/g_may01.htm. Ανακτήθηκε στις 2017-12-26. 
  6. [2]
  7. [3]
  8. [4]
  9. [5]
  10. [6]
  11. [7]
  12. [8]
  13. [9]
  14. [10]
  15. [11]
  16. [12]
  17. Εθνικό ίδρυμα ερευνών, Εξέλιξη πληθυσμού επαρχίας Λιβαδειάς
  18. [13]
  19. [14]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]