Αναρχοσυνδικαλισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πολιτικά λήμματα αναφερόμενα στην έννοια
Αναρχισμός
Anarchy-symbol.svg
Το Α σε κύκλο

Σχολές Σκέψης
Αναρχοατομικισμός
Αναρχομηδενισμός
Αναρχομουτουαλισμός
Αναρχοκολεκτιβισμός
Αναρχοκομμουνισμός
Αναρχοσυνδικαλισμός
Αναρχοχριστιανισμός
Ειρηνιστικός αναρχισμός
Αναρχοφεμινισμός
Οικοαναρχισμός
Αναρχοπρωτογονισμός
Πράσινος αναρχισμός
Μεταμοντέρνος αναρχισμός
Εξεγερσιακός αναρχισμός
Μετααριστερός αναρχισμός
Εθνικοαναρχισμός
Αναρχοκαπιταλισμός


Σχετικά θέματα
Έμπρακτη προπαγάνδα
Αυτοδιαχείριση
Αναρχική οικονομία
Σοσιαλισμός
Κομμουνισμός
Άμεση δημοκρατία
Συναινετική λήψη αποφάσεων
Μαύρο μπλοκ


·
Πρότυπο: προβ.  συζ.  επεξ.
Αναρχοσυνδικαλιστική σημαία

Ο αναρχοσυνδικαλισμός είναι ένας κλάδος του επαναστατικού συνδικαλισμού ο οποίος εστιάζει στην οικονομική ένωση των εργατών, με σκοπό αρχικά να υπερασπίσουν και να διευρύνουν τα δικαιώματά τους και στη συνέχεια να ανατρέψουν τον καπιταλισμό, το κράτος και την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής (π.χ. γαίες, εργοστάσια, μεγάλες επιχειρήσεις), με μία επαναστατική γενική απεργία. Τελικός στόχος είναι η εγκαθίδρυση του ελευθεριακού κομμουνισμού, μιας οριζόντια οργανωμένης, αυτοδιευθυνόμενης κοινωνίας με συνδικαλιστική δομή, που θα διαχειρίζεται την παραγωγή αγαθών και την παροχή υπηρεσιών εξασφαλίζοντας τη διανομή των προϊόντων στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του.

Ο αναρχοσυνδικαλισμός αρνείται τη συμμετοχή σε κόμματα αστικού τύπου, καθώς και σε κοινοβουλευτικές ή άλλες κρατικές και πολιτικές δομές. Επίσης όμως αρνείται την ιδεολογική πάλη έξω από οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, βλέποντας τα εργατικά σωματεία ως τη μόνη δύναμη ικανή για επαναστατική κοινωνική αλλαγή που θα επιφέρει την εξάλειψη των ταξικών διαιρέσεων. Παρόλο που συμμετέχει στη διεκδίκηση μεταρρυθμιστικών αιτημάτων εκ μέρους των εργαζομένων, με στόχο την άμεση βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους, διαφέρει από τον ρεφορμισμό καθώς τελικός σκοπός των αναρχοσυνδικαλιστών είναι η πλήρης ανατροπή της οικονομίας της αγοράς και η εγκαθίδρυση μίας κολλεκτιβιστικής ή κομμουνιστικής κοινωνικής οργάνωσης.

Βασικές αρχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι βασικές αρχές του αναρχοσυνδικαλισμού είναι:

1. Εργατική αλληλεγγύη
2. Άμεση δράση
3. Γενική επαναστατική απεργία
4. Εργατική αυτοδιαχείριση

Η αρχή της εργατικής αλληλεγγύης συνεπάγεται πως οι αναρχοσυνδικαλιστές πιστεύουν ότι όλοι οι εργάτες, ανεξαρτήτως του φύλου, της εθνικής τους καταγωγής ή των ιδεολογικών και θρησκευτικών τους πεποιθήσεων, βρίσκονται σε κοινή, μειονεκτική κοινωνική θέση σε σχέση με τους εργοδότες τους. Επιπλέον σημαίνει πως, εντός του καπιταλισμού, οποιαδήποτε κέρδη ή απώλειες κάποιων ομάδων εργαζομένων θα επηρεάσουν τελικά όλους τους εργάτες. Επομένως για να απελευθερωθούν όλοι οι εργάτες και να επέλθει η κοινωνική χειραφέτηση, πρέπει να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλο στην ταξική τους μάχη.

Οι αναρχοσυνδικαλιστές πιστεύουν πως μόνο η άμεση δράση – η πολιτική πράξη που επικεντρώνεται στην άμεση επίτευξη ενός στόχου, αντίθετα από την έμμεση δράση, όπως η εκλογή ενός εκπροσώπου σε κυβερνητική θέση – θα επιτρέψει στους εργαζόμενους να απελευθερωθούν.

Η ανατροπή του καπιταλισμού για τους αναρχοσυνδικαλιστές θα επέλθει μέσα από τη γενική επαναστατική απεργία, κατά τη διάρκεια της οποίας η παραγωγή θα σταματήσει και οι εργάτες θα καταλάβουν τους επαγγελματικούς τους χώρους και θα τους διαχειριστούν χωρίς την παρουσία των εργοδοτών.

Οι αναρχοσυνδικαλιστές πιστεύουν πως οι επαναστατικές εργατικές οργανώσεις – οι ενώσεις εργαζομένων που παλεύουν εναντίον της μισθωτής εργασίας και της διαίρεσης μεταξύ εργατών και εργοδοτών, οι οποίες στην αναρχοσυνδικαλιστική θεωρία θα σχηματίσουν τελικά τη βάση της νέας, μετεπαναστατικής κοινωνίας – θα πρέπει να είναι αυτοδιαχειριζόμενες. Δεν πρέπει να έχουν αφεντικά ή «επιχειρηματικούς αντιπροσώπους». Αντιθέτως, οι ίδιοι οι εργάτες πρέπει να λαμβάνουν όλες τις αποφάσεις που επηρεάζουν τους ίδιους.

Ο Ρούντολφ Ρόκερ ήταν μια από τις πιο δημοφιλείς φωνές στο αναρχοσυνδικαλιστικό κίνημα. Περιέγραψε μια θεωρία για την καταγωγή του κινήματος, τις επιδιώξεις του, και γιατί ήταν σημαντικό για το μέλλον του κινήματος στο φυλλάδιο του Αναρχοσυνδικαλισμός (Anarchosyndicalism) το 1938.

Ο Ρούντολφ Ρόκερ έγραψε στον Αναρχοσυνδικαλισμό:

"Τα πολιτικά δικαιώματα δεν πηγάζουν στα κοινοβούλια· μάλλον επιβάλλονται σ' αυτά απ' έξω. Και ακόμα και η νομοθετική ενεργοποίησή τους για πολύ καιρό δεν υπήρξε εγγύηση για την ασφάλειά τους. Δεν υπάρχουν επειδή γράφτηκαν νόμιμα σε ένα κομμάτι χαρτί, αλλά μόνο όταν έχουν γίνει η εκ των έσω αναπτυσσόμενη συνήθεια ενός λαού, και όταν κάθε προσπάθεια ζημίωσής τους θα συναντηθεί με την βίαιη αντίσταση του πληθυσμού"

Ο Χούμπερτ Λαγκαρντέλ έγραψε[εκκρεμεί παραπομπή] πως ο Πιερ Ζοζέφ Προυντόν έθεσε τις θεμελιώδεις θεωρίες του αναρχοσυνδικαλισμού, μέσω της αποκήρυξης του καπιταλισμού και του κράτους, του χλευασμού της πολιτικής κυβέρνησης, της ιδέας του για ελεύθερες, αυτόνομες οικονομικά ομάδες, και της θέασης της πάλης, και όχι του πασιφισμού, ως πυρήνα της ανθρωπότητας.

Σε οικονομικό επίπεδο, σημαντικότερος θεωρητικός του αναρχοσυνδικαλισμού είναι ο ισπανός Ντιέγκο Αμπάντ ντε Σαντιγιάν, που μεταξύ άλλων εξέδωσε τα βιβλία «Η οικονομική οργάνωση της Επανάστασης», «Μετά την επανάσταση» και «Τακτικές και στρατηγικές: χθες, σήμερα και αύριο», όπου περιγράφεται το κολλεκτιβιστικό και κομμουνιστικό πρόγραμμα του αναρχοσυνδικαλισμού.

Ο Νόαμ Τσόμσκι έχει δηλώσει υποστηρικτής του αναρχοσυνδικαλισμού[εκκρεμεί παραπομπή].

Ιστορικό και οργανώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αναρχοσυνδικαλισμός εμφανίστηκε ως διακριτή τάση του ελευθεριακού σοσιαλισμού κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ υπήρξε το επικρατέστερο αντικαπιταλιστικό ρεύμα του εργατικού κινήματος μέχρι να υπερκεραστεί από τον λενινισμό μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917. Μεγαλύτερες αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις ιστορικά υπήρξαν η γαλλική CGT («Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας») και η ισπανική CNT («Εθνική Συνομοσπονδία Εργασίας») με εκατοντάδες χιλιάδες μέλη. Η πρώτη πέρασε στα χέρια των σοσιαλδημοκρατών μετά το 1914, αντίθετα με τη CNT που έπαιξε πολύ ενεργό ρόλο στον αντιφασιστικό αγώνα κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο. Κατά την Ισπανική Επανάσταση του 1936-1937, το αναρχοσυνδικαλιστικό πρόγραμμα εφαρμόστηκε σε μεγάλο βαθμό στην βιομηχανική περιοχή της Καταλονίας (Βαρκελώνη) και στην αγροτική περιοχή της Αραγονίας, οι οποίες ελέγχονταν από την CNT, η οποία την περίοδο εκείνη έφτανε η ίσως και να ξεπερνούσε τα 2.000.000 μέλη.

Η ισπανική CNT εξακολουθεί να δραστηριοποιείται σήμερα αλλά με εξαιρετικά μειωμένη δύναμη σε σχέση με το παρελθόν (περίπου 10.000 μέλη). Άλλα μεγάλα αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα είναι η CGT στην Ισπανία (με 60.000 μέλη), η SAC στη Σουηδία (με 9.000 μέλη), η USI-AIT στην Ιταλία (3.000 μέλη) και η CNT-F στη Γαλλία (με 2.000 μέλη). Επίσης αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα με αξιοσημείωτη δύναμη είναι η γερμανική FAU, η αργεντίνικη FORA, η ισπανική Solidaridad Obrera, κ.α.

Στην Ελλάδα κατά τη μεταπολίτευση εμφανίστηκε η Ομάδα Αναρχοσυνδικαλιστών που παραμένει άγνωστο το πότε ακριβώς και πώς οργανώθηκε. Έκδωσε μια σειρά από κείμενα και προκηρύξεις που αργότερα ανατυπώθηκαν σε μορφή μπροσούρας. Η Ομάδα Αναρχοσυνδικαλιστών φέρεται να διαλύθηκε περί το 1982-1983. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχει η Eλευθεριακή Συνδικαλιστική Ένωση (ΕΣΕ) που ιδρύθηκε το 2003 στην Αθήνα και δραστηριοποιείται σε εργασιακούς χώρους και πρωτοβάθμια σωματεία (επισιτισμό, διανομείς, ανέργους, εμποροϋπαλλήλους, εκπαίδευση, κ.α) κατά κύριο λόγο στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τα Γιάννενα. Τη περίοδο 2004-2009 έκδιδε την αναρχοσυνδικαλιστική εφημερίδα "Επί τα πρόσω" και από το 2011 εκδίδει σε άτακτα χρονικά διαστήματα το αναρχοσυνδικαλιστικό περιοδικό "Ελευθεριακός Συνδικαλισμός" και την ομώνυμη εφημερίδα τοίχου. Υπάρχει επίσης η Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία - Ροσινάντε που δραστηριοποιείται σε ορισμένους εργασιακούς κλάδους (κατασκευές, ΜΜΕ, υγεία, εκπαίδευση, τράπεζες κ.ά), εκδίδει τη μηνιαία εφημερίδα "Ροσινάντε" και διατηρεί τις εκδόσεις "Καινά Δαιμόνια".

Σε επίπεδο Διεθνoύς αναρχοσυνδικαλιστικής οργάνωσης υπάρχει η ΑΙΤ (Διεθνής Ένωση Εργατών), που ιδρύθηκε το 1922 και σήμερα έχει δύναμη κυρίως στην Ισπανία και τη Γερμανία με κάποιες μικρότερες οργανώσεις στην Ευρώπη και τη νότια Αμερική να είναι επίσης ενταγμένες στην ΑΙΤ (ZSP, ASI, Solidarity Federation, NSF, COB, κ.α). Υπάρχουν επίσης οι IWW (Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου), που υποστηρίζουν μια μορφή οργάνωσης πολύ κοντινή στον αναρχοσυνδικαλισμό και δραστηριοποιούνται κυρίως στις Η.Π.Α (με 5.000 μέλη το 2005) και τη Μ. Βρετανία, με μικρότερους πυρήνες σε Γερμανία και Αυστρία. Κάποια αναρχοσυνδικαλιστικά συνδικάτα που δεν ανήκουν σε καμία Διεθνή (SAC, CGT, IP, CNT-F, κ.α) ίδρυσαν τον Μάιο του 2007 τον R.B.C (Κόκκινος και Μαύρος Συντονισμός), που αποτελεί ένα δίκτυο αλληλεγγύης.

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αναρχοσυνδικαλισμός έχει δεχθεί κατά καιρούς ποικιλόμορφη κριτική. Κάποιοι[εκκρεμεί παραπομπή]αναρχοκομμουνιστές ασκούν κριτική[εκκρεμεί παραπομπή] στον αναρχοσυνδικαλισμό ως ασυνεπή απέναντι στον αναρχισμό, καθώς θεωρούν πως τα εργατικά σωματεία αποτελούν θεσμό του καπιταλισμού και είναι ιεραρχικά οργανωμένα. Ορισμένοι[εκκρεμεί παραπομπή] μετααριστεροί συγγραφείς, κυρίως lifestyle όπως ο Μπομπ Μπλακ, υποστηρίζουν[εκκρεμεί παραπομπή] πως μια αναρχοσυνδικαλιστική επανάσταση θα αφήσει πίσω της καταπιεστικά κοινωνικά συστήματα (π.χ. την υποχρεωτική ατομική εργασία στο όνομα του κοινωνικού συμφέροντος) και ότι τα εργατικά συνδικάτα, στα οποία υποτίθεται πως θα βασιστεί η μετεπαναστατική δόμηση της κοινωνίας, ουσιαστικά θα καταλήξουν να αναπαράγουν τις κρατικές λειτουργίες. Επίσης κάποιοι χρεώνουν στον αναρχοσυνδικαλισμό τη συμμετοχή της CNT στη ρεπουμπλικανική κυβέρνηση της Μαδρίτης κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, ενώ κριτική ασκείται και στη συμμετοχή αναρχοσυνδικαλιστών σε διαπραγματεύσεις των συνδικάτων με το κράτος και τους εργοδότες.

Ο Φέραλ Φων (Feral Faun) υποστηρίζει στις Αστικές ρίζες του αναρχοσυνδικαλισμού πως ο αναρχοσυνδικαλισμός είναι στην πραγματικότητα απλή προέκταση του φιλελευθερισμού στηριζόμενη σε καπιταλιστικές αρχές, όπως η ηθική της εργασίας και η πίστη στην ορθολογική «πρόοδο» ως αυτομάτως ωφέλιμη για το άτομο και την κοινωνία. Ο κοινωνικός οικολόγος Μάρεϊ Μπούκτσιν έχει επίσης ασκήσει κριτική στον αναρχοσυνδικαλισμό, θεωρώντας τον παρωχημένο και βασισμένο σε μία ξεπερασμένη, οικονομιστική αντίληψη η οποία θεωρεί τη βιομηχανική εργατική τάξη ως μοναδική ριζοσπαστική κοινωνική δύναμη.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αναρχοσυνδικαλισμός (Anarchosyndicalism), Ρούντολφ Ρόκερ.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]