Αγγελική Χατζημιχάλη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αγγελική Χατζημιχάλη
Γέννηση
Τόπος γέννησης Πλάκα
Θάνατος
Τόπος θανάτου Αθήνα
Υπηκοότητα Ελλάδα
Επάγγελμα/
ιδιότητες
ιστορικός

Η Αγγελική Χατζημιχάλη (1895-1965) ήταν σημαντική Ελληνίδα λαογράφος και συγγραφέας. Έμεινε γνωστή κυρίως για τις μελέτες της πάνω στην ελληνική λαϊκή τέχνη και παράδοση και για τις προσπάθειες της να διατηρηθεί η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά.[1]

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1895 στην Πλάκα και ήταν κόρη του Ζακυνθινού εκδότη και συλλέκτη Αλέξιου Κολυβά και της Σοφίας Μπουρνιά ( καταγόταν από τη Σκύρο και τη Χίο[2] ). Παντρεύτηκε πρώτα τον μηχανικό Γλήτσο με τον οποίο απέκτησε μια κόρη ονόματι Έρση και στη συνέχεια τον Πλάτωνα Χατζημιχάλη, με τον οποίο απέκτησε έναν γιο, τον μετέπειτα αρχιτέκτονα Νίκο Χατζημιχάλη. Στην αρχή καταπιάστηκε με τη ζωγραφική μελετώντας ταυτόχρονα τη βυζαντινή και τη νεότερη ελληνική λαϊκή τέχνη, η οποία αποτέλεσε το κύριο αντικείμενο του έργου και των ερευνών της. Στόχος της ήταν η συλλογή και η διάσωση όσο το δυνατόν περισσοτέρων στοιχείων του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού.[3] Αργότερα συνεργάστηκε με το Λύκειο Ελληνίδων, συμβάλλοντας μάλιστα καθοριστικά το 1920 στην ίδρυση παραρτήματος στην Σμύρνη[4] ενώ κατά την ίδια εποχή συγκαταλέγεται μαζί με την Καλλιρρόη Παρρέν και άλλες γυναίκες της περιόδου στις, κατά την Ιωάννα Παπαντωνίου, εμπνευσμένες Ελληνίδες που αγωνίστηκαν για τη διατήρηση της ελληνικής λαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και για τη σύνδεση της αρχαίας Ελλάδας με τη νεότερη.[5] Η Χατζημιχάλη πραγματοποίησε αμέτρητα ταξίδια σε διάφορα μέρη της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας συγκεντρώνοντας πολύτιμο λαογραφικό υλικό που αποτέλεσε βασική πηγή των έργων της.[1] Τόσο το 1927[6] όσο και το 1930[7] συμμετείχε στην οργάνωση των Δελφικών Εορτών του Άγγελου Σικελιανού και της Εύας Πάλμερ. Το 1928 οργάνωσε το περίπτερο λαϊκής τέχνης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης[8] και το 1937 ίδρυσε το Σύνδεσμο Ελληνικής Χειροτεχνίας ( από το 1957 Κρατικός Οργανισμός Χειροτεχνίας ).[3] Με αφετηρία το 1954, η Αγγελική Χατζημιχάλη αντιμετώπισε σοβαρό πρόβλημα υγείας που επηρέασε τη συγγραφική της δραστηριότητα[9] και τελικά απεβίωσε στις 4 Μαρτίου 1965 έπειτα από πολύχρονη ταλαιπωρία.[1]

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χατζημιχάλη τιμήθηκε με αρκετά βραβεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων το αργυρό μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών το 1956[10] και το βραβείο Πουρφίνα που τις αποδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1958 από την Ομάδα των Δώδεκα με αφορμή το βιβλίο της για τους Σαρακατσάνους[8].

Αναμνηστική πλάκα στο σπίτι της Αγγελικής Χατζημιχάλη στην Πλάκα.

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χατζημιχάλη δημοσίευσε αρκετά βιβλία και έρευνες σχετικές με την ελληνική λαογραφία. Από αυτά ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων η Ελληνική λαϊκή τέχνη-Σκύρος του 1925, τα Υποδείγματα ελληνικής διακοσμητικής του 1929, οι Σαρακατσάνοι του 1957 και κυρίως το δίτομο έργο Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατο της λαογράφου.

Κέντρο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην οικία της Αγγελικής Χατζημιχάλη, έργο του αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχου[11], στην Πλάκα, στεγάζεται από το 1980 το Κέντρο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης του Δήμου Αθηναίων. Η δρόμος που βρίσκεται η οικία, φέρει σήμερα το όνομα της Ελληνίδας λαογράφου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Απέθανε χτες η Αγγελική Χατζημιχάλη». Ελευθερία. 5/3/1965. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=40298&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARzASJAScASOASPASUASRASfASEASTASP&CropPDF=0. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  2. «Αγγελική Χατζημιχάλη: η μάνα της Eλληνικής λαογραφίας». Σύλλογος Σαρακατσάνων νομού Έβρου. http://www.sarakatsanos.net/index.php?option=com_content&view=article&id=246:-----e--&catid=17&Itemid=140. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  3. 3,0 3,1 «Χατζημιχάλη, Αγγελική, 1895-1965». BiblioNet. http://www.biblionet.gr/author/8501/%CE%91%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%A7%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CF%87%CE%AC%CE%BB%CE%B7. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  4. «H ιστορία του Λυκείου των Eλληνίδων». Λύκειο των Ελληνίδων. http://www.lykeionellinidon.gr/lyceumportal/%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%A1%CE%99%CE%9A%CE%91%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%99%CE%A7%CE%95%CE%99%CE%91/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1/tabid/82/language/el-GR/Default.aspx. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  5. Παπαντωνίου, Ιωάννα (2000). Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα. Αθήνα: Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, σελ. 284. ISBN 960-7059-10-7. 
  6. «Ήρχισαν από χθες αι εορταί των Δελφών». Σκριπ. 10/5/1927. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=123&pageid=-1&id=64237&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARzASJAScASOASPASUASRASfASEASTASP&CropPDF=0. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  7. Γιώργος Καρατσόλης, «Οι Δελφικές Εορτές 1927-1930». Μια συναρπαστική προσπάθεια του Αγγέλου Σικελιανού και της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, ομιλία στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός στις 20 Φεβρουαρίου 2013.
  8. 8,0 8,1 «Η επιβράβευσις του έργου της Αγγελικής Χατζημιχάλη». Ελευθερία. 11/1/1959. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=21129&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARzASJAScASOASPASUASRASfASEASTASP&CropPDF=0. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  9. Χατζημιχάλη, Αγγελική (1978). Η ελληνική λαϊκή φορεσιά. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη - Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, σελ. 9. 
  10. «Tιμητικό αφιέρωμα στη μεγάλη λαογράφο Αγγελική Χατζημιχάλη». Ταχυδρόμος. http://taxydromos.gr/article.php?id=76599&cat=88. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015. 
  11. «Αριστοτέλης Ζάχος». Εστία. 30/11/2013. https://www.dioptra.gr/Files/Posts/ESTIA3011DAXTYLIDI.pdf. Ανακτήθηκε στις 3/8/2015.