Άβατο Ξάνθης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°57′48″N 24°48′23″E / 40.96333°N 24.80639°E / 40.96333; 24.80639

Άβατο
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άβατο
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΑνατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Περιφερειακή ΕνότηταΞάνθης
ΔήμοςΤοπείρου
ΚοινότηταΑβάτου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΘράκη
ΝομόςΞάνθη
Έκταση11,666 (η κοινότητα) χλμ2
Υψόμετρο6
Πληθυσμός1.078 (μόνιμος) (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.67 200
Τηλ. κωδ.+2541

Το Άβατο (επίσημη ονομασία Άβατον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας του δήμου Τοπείρου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ξάνθης, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. [1] [2] Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία και νομό Ξάνθης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Θράκης. [3][4]

Ονομασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιότερα ονομαζόταν Μπέκιοϊ ή Μπέι-κιοϊ ή Μπέη-κιοϊ (τουρκ. Bej-kjoj). Επίσης καταγράφεται και με τις παλαιότερες ονομασίες Bέη Kιρζισί, Bέη Kιρζασί, Μπέι και Mπέκιοϊ-τσιφ. [5][6]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άβατο είναι μεγάλο πεδινό χωριό στο νότιο τμήμα του νομού Ξάνθης. Βρίσκεται 12 χλμ. περίπου βόρεια των εκβολών του Νέστου και 4 χλμ. από την ανατολική (αριστερή) όχθη του ποταμού, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 6. Απέχει 21 χλμ. περίπου Ν.ΝΔ. της Ξάνθης. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός, με έκταση 11,666 χμ², [7][3][4][1][8]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνιμος [9][10][11]
Έτος Πληθυσμός
1991 1.012
2001 1.218
2011 1.078
Πραγματικός (de facto) [12][13] [1]
Έτος Πληθυσμός
1961 1.080
1971 1.057
1981 1.048
1991 1.014
2001 1.258
2011 1.069

Διοικητικές μεταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1924 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ευλάλου του νομού Ροδόπης. Το 1958 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αβάτου και προσαρτήθηκε στον δήμο Τοπείρου. [2]

Διατελέσαντες πρόεδροι της Κοινότητας Αβάτου μετά το 1979[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Όλες οι εκλογές έγιναν σε έναν γύρο.[14]
Διάρκεια θητείας Όνομα Ποσοστό % του νικητή (έτος εκλογών/επανεκλογής) Σημειώσεις
1979-1982 Αργύριος Μαλάκης 52,70% (1978)
1983-1986 Καρ. Πασχαλίδης 54,45 (1982)
1987-1990 Ιωάννης Καραγκιόζης 52,52% (1986)
1991-1994 Δήμητρα Αντωνιάδου 50,11% (1990)
1995-1998 Γεώργιος Τσαμουρτζής 40,22% (1994) Τελευταίος πρόεδρος της Κοινότητας, προτού προσαρτηθεί στον Δήμο Τοπείρου.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άβατο απαρτιζόταν από δύο γειτονικούς συνοικισμούς, τον αρχικό μουσουλμανικό συνοικισμό (Παλαιό Άβατο) και τον προσφυγικό συνοικισμό που χτίστηκε μετά το 1922 (Νέο Άβατο). Ο οικισμός ανήκε από το 1878 ως το 1912 στο Βιλαέτι Αδριανούπολης, στο Σαντζάκι Γκιουμουλτζίνας (Κομοτηνής), και στον Καζά Ξάνθης. Στο χώρο εγκαταστάθηκαν περίπου 300 πρόσφυγες από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης. Υπαγόταν από το 1923 στην επαρχία Ξάνθης και από το 1944 στον ομώνυμο νομό. Αυτοδιοίκηση υπήρξε από το 1924 έως το 1997 οπότε συνενώθηκε με το δήμο Τοπείρου. Ανήκε στην κοινότητα Ευλάλου ως το 1958, οπότε αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή κοινότητα, για να επακολουθήσουν οι αλλαγές με τον "Καποδίστρια" και τον "Καλλικράτη". [5][15]

Αρχαιολογικά ευρήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή Καλές ή Καλέδες, στο λεγόμενο παλιό νεκροταφείο Κοτζά Μεζαρλόκ, βρέθηκαν λίθινο ιγδίο και πιθάρι, και κιονόκρανο ιωνικού ρυθμού, με διακόσμηση από κάθετες αυλακώσεις και σταυρό στο μέσο τους, με κεραίες διαπλατυσμένες στα άκρα. Στους πέριξ αγρούς είναι εμφανής η ύπαρξη κτισμάτων (πλήθος λαξευτών λίθων και πλίνθων από κατακρημνίσεις κτηρίων). Στην ίδια περιοχή υπάρχουν ίχνη ενός πιθανόν οχυρωμένου οικισμού, ο οποίος ανήκει μάλλον στη μεταβυζαντινή εποχή. Περίπου 500μ. BΑ από το χωριό, στην περιοχή Ντουτ Γιαννέ, εντοπίστηκε βυζαντινή και μεταβυζαντινή κεραμεική. [5]

Θρακιώτικος Γάμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον οικισμό Αβάτου στις 8 Σεπτεμβρίου γίνεται αναπαράσταση του Θρακιώτικου Γάμου. Συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι του οικισμού ντυμένοι με παραδοσιακές θρακιώτικες ενδυμασίες.[16]

  • Ορισμένοι κάτοικοι είναι αφρικανικής καταγωγής με ρίζες που χρονολογούνται από την οθωμανική εποχή, όταν οι πρόγονοί τους είχαν μεταφερθεί στο Άβατο ως σκλάβοι. [17]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Από το Άβατο κατάγεται ο παλαιός αθλητής του στίβου των 100μ., Άγγελος Παυλακάκης. [18]
  • Ο Αθλητικός Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Άρης Αβάτου ιδρύθηκε το 1958 και εκπροσωπεί το Άβατο στο τοπικό ποδόσφαιρο της Ε.Π.Σ. Ξάνθης.

Το 2014 αναδείχθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του πρωταθλητής Ε.Π.Σ. Ξάνθης και προκρίθηκε στο ειδικό ερασιτεχνικό πρωτάθλημα ανόδου, χάνοντας την άνοδο στην Γ΄ Εθνική, κάτι που επαναλήφθηκε και την επόμενη χρονιά. Ωστόσο όμως, 2 χρονιές αργότερα το 2017, αναδείχθηκε εκ νέου πρωταθλητής Ε.Π.Σ. Ξάνθης και κέρδισε την άνοδο στην Γ΄ Εθνική,[19] όπου και αγωνίζεται από τη σεζόν 2017-18.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963
  • Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
  • Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
  • Google Earth
  • Θρακικός Ηλεκτρονικός Θησαυρός (ΘΗΘ)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]