90377 Σέντνα

Η Σέντνα έχει διάμετρο περίπου 1.700 χιλιόμετρα. Απέχει 13 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο. Η απόσταση αυτή ισοδυναμεί με σχεδόν 12 ώρες φωτός ή 90 αστρονομικές μονάδες (90 φορές δηλαδή την απόσταση Γης - Ήλιου). Λόγω της μακρινής απόστασης από τον Ήλιο η θερμοκρασία στην επιφάνειά της πρέπει να κυμαίνεται στους 30 K (-243 °C). Αφότου ανακαλύφθηκε, εντοπίσθηκε και σε πολλές παλαιότερες φωτογραφίες του 2001-2003.

Η τροχιά της Σέντνα είναι ελλειπτική. Το περιήλιο βρίσκεται περίπου στις 900 AU (0,014 έτη φωτός), ενώ το αφήλιο περίπου στις 76 AU. Το φως του ήλιου κάνει δηλαδή 5 μέρες για να την φτάσει όταν βρίσκεται στο απόμακρο σημείο της τροχιάς της και 10 ώρες για το πιο κοντινό σημείο. Μια πλήρης περιφορά της Σέντνα γύρω από τον Ήλιο διαρκεί 10.720 έτη.

Η επιφάνεια της Σέντνα είναι κοκκινωπή, σχεδόν σαν αυτή του πλανήτη Άρη. Το χρώμα αυτό οφείλεται στη διάσπαση λόγω ραδιενέργειας των υλικών που βρίσκονται στην επιφάνειά της, και εκτιμάται ότι απαντάται συχνά στα σώματα που βρίσκονται σε αυτές τις περιοχές του ηλιακού συστήματος.

Η Σέντνα είναι έξω από τη Ζώνη του Κάιπερ και γι'αυτό τυπικά δεν συγκαταλέγεται στα ουράνια σώματα αυτής της Ζώνης. Η απόστασή της από τον Ήλιο είναι το ένα δέκατο αυτής του Νέφους του Ooρτ. Ανήκει στα λεγόμενα αντικείμενα διεσκορπισμένης Ζώνης (eng.:Scattered-disc objects), τα οποία βρίσκονται ανάμεσα στο Νέφος του Όορτ και στη ζώνη του Κάιπερ.

Αυτές οι τρεις φωτογραφίες δείχνουν την ανακάλυψη της Σέντνα. Είναι από τις 14 Νοεμβρίου 2003 και ώρα 6:32 έως 9:38 UTC.

[Επεξεργασία] Ανακάλυψη

Τη Σέντνα παρατήρησαν για πρώτη φορά στις 14 Νoεμβρίου 2003 ο Μάϊκ Μπράουν (Mike Brown) στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, Τσαντ Τρουχίγιο (Chad Trujillo) (Gemini-Observatory) και ο Ντέιβιντ Ραμπίνοβιτς (David Lincoln Rabinowitz, Yale University) χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο Schmidt των 1,2 m στο Παρατηρητήριο του Μάουντ Πάλομαρ. Επιπλέον επεξεργασία έγινε με το Διαστημικό τηλεσκόπιο Σπίτζερ και το Διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ. Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε στις 15 Μαρτίου 2004.

[Επεξεργασία] Ετυμολογία

Λόγω της παγερής επιφάνειάς της, διάλεξαν για όνομα το «Σέντνα», που στη μυθολογία Ινουίτ των Εσκιμώων, είναι η θεά της θάλασσας και μένει στα βαθιά παγωμένα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού.

[Επεξεργασία] Είναι η Σέντνα πλανήτης;

Η Γη, η Σέντνα και άλλα επτά μεταποσειδώνια ουράνια σώματα σε σύγκριση μεγέθους.

Αρχικά υποστηρίχθηκε ότι η Σέντνα θα έπρεπε να θεωρείται ο δέκατος πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Κατόπιν επιστημονικών συζητήσεων όμως και σύμφωνα με τον ορισμό για τους πλανήτες που ψήφισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση στις 24 Αυγούστου 2006, η πρόταση απορρίφθηκε. Είναι όμως υποψήφιος πλανήτης νάνος.

[Επεξεργασία] Ανεξήγητα

Καθώς είναι το πιο απομακρυσμένο μέχρι σήμερα γνωστό σώμα του ηλιακού μας συστήματος, η Σέντνα εγείρει ερωτήματα πολύ περισσότερο από άλλους αστεροειδείς. Η μεγάλη αυτή απόσταση από τον ήλιο, για παράδειγμα, δεν εξηγείται από τις σύγχρονες θεωρίες για το σχηματισμό του ηλιακού συστήματος. Ενώ οι πλανήτες υποτίθεται ότι σχηματίστηκαν από τη συνένωση και τις συγκρούσεις πλανητοειδών, αυτό δεν μπορεί να ισχύει στη Ζώνη του Κάιπερ. Επειδή εκεί το πρωτοπλανητικό υλικό ήταν πολύ πιο αραιό απ' ότι στις εσωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος, θα χρειάζονταν εκατοντάδες δισεκατομμύρια χρόνια για δημιουργία σωμάτων, την στιγμή που η διάρκεια ζωής του πρωτοπλανητικού δίσκου ειναι μικρότερη από δέκα εκατομμύρια χρόνια.

[Επεξεργασία] Θεωρίες για την καταγωγή και την προέλευση

H τροχιά της Σέντνα

Οι επιστήμονες αρχικά υπέθεσαν οτι η Σέντνα ανήκει σε κάποιο «εσωτερικό τμήμα» του Νέφους του Oort, πιθανώς λόγω κάποιας απόκλισης της τροχιάς. Αιτία θα μπορούσε να ήταν η διασταύρωση της τροχιάς του ηλιακού συστήματος με αυτή κάποιου ουράνιου σώματος. Η πολύ ελλειπτική τροχιά της θα μπορούσε κατά μιαν άλλη εκδοχή να ήταν το αποτέλεσμα της επιρροής ενός άλλου σώματος στο εξώτερο ηλιακό σύστημα αν αυτό είχε το μέγεθος περίπου του πλανήτη Άρη. Για να ισχύει όμως η εικασία αυτή, το σώμα αυτό θα έπρεπε σύμφωνα με υπολογισμούς να απέχει περίπου 200 AU από τον ήλιο, πράγμα που με τις σημερινές θεωρίες είναι λιγότερο πιθανό ακόμα και από την ύπαρξη της ίδιας της Σέντνα.

[Επεξεργασία] Έχει φεγγάρι η Σέντνα;

Η Σέντνα. Σε αυτή την εικόνα δεν φαίνεται να έχει φεγγάρι.

Η περίοδος περιστροφής γύρω από τον άξονά της της προσδιορίστηκε αρχικά στις σαράντα ημέρες. Επειδή αυτή η περίοδος θα σήμαινε πολύ μικρή γωνιακή ταχύτητα υπεθέτη οτι η Σέντνα έχει ένα φεγγάρι που την επιβραδύνει λόγω παλιρροϊκής έλξης.

Στις 14 Απριλίου 2004 η NASA δημοσίευσε καινούργιες φωτογραφίες που είχε πάρει το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ στις οποίες δεν φαινόταν να υπάρχει κανένα συνοδεύον σώμα. Τελικά μια ομάδα επιστημόνων του Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics με αρχηγό τον Scott Gaudi έκανε προσεκτικές παρατηρήσεις μεταξύ Οκτωβρίου του 2004 και Ιανουαρίου 2005 και απέρριψε τις προηγούμενες μελέτες. Η Σέντνα περιστρέφεται με περίοδο δέκα με δεκαοχτώ ωρών, πράγμα που αποκλείει και κάθε συζήτηση περί φεγγαριού.

[Επεξεργασία] Δείτε επίσης

[Επεξεργασία] Παραπομπές

↑ JPL Small-Body Database Browser, ανακτήθηκε 14 Νοεμβρίου 2009

[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

B. Scott Gaudi, Krzysztof Z. Stanek, Joel D. Hartman, Matthew J. Holman, Brian A. McLeod: On the Rotation Period of (90377) Sedna, in The Astrophysical Journal, Vol. 629, Issue 1, pp.L49-L52 (08/2005); Preprint-Veröffentlichung auf Arxiv: http://arxiv.org/abs/astro-ph/0503673
M. E. Brown, C. A. Trujillo, D. Rabinowitz, J. Stansberry, F. Bertoldi, C. D. Koresko: A Sedna update: source, size, spectrum, surface, spin, satellite, in American Astronomical Society, DPS meeting #36 (11/2004) [1]

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

90377 Σέντνα

Στο άρθρο αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το άρθρο Sedna (Asteroid) της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).

[0] JPL Small-Body Database Browser, ανακτήθηκε 14 Νοεμβρίου 2009

[1]

90377 Σέντνα

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Δομή και τροχιά

[Επεξεργασία] Ανακάλυψη

[Επεξεργασία] Ετυμολογία

[Επεξεργασία] Είναι η Σέντνα πλανήτης;

[Επεξεργασία] Ανεξήγητα

[Επεξεργασία] Θεωρίες για την καταγωγή και την προέλευση

[Επεξεργασία] Έχει φεγγάρι η Σέντνα;

[Επεξεργασία] Δείτε επίσης

[Επεξεργασία] Παραπομπές

[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Προσωπικά εργαλεία

Περιοχές ονομάτων

Παραλλαγές

Εμφανίσεις

Ενέργειες

Αναζήτηση

Πλοήγηση

Συμμετοχή

Εκτύπωση/εξαγωγή

Εργαλειοθήκη

Άλλες γλώσσες