Κάτων ο πρεσβύτερος
Ο Μάρκος Πόρκιος Κάτων (234 π.Χ, Τούσκουλουμ – 149 π.Χ) ήταν Ρωμαίος πολιτικός, ο επιλεγόμενος Major (Πρεσβύτερος) για να διακρίνεται από τον ομώνυμο δισέγγονό του, Κάτωνα τον Νεότερο.
Γεννήθηκε από πληβείους γονείς στο Τούσκλο του Λατίου. Υπό την προστασία του πατρίκιου Λεύκιου Βαλέριου Φλάκκου, ο Κάτων ανέλαβε διάφορα αξιώματα. Το 204 π.X. εξελέγη ταμίας των δημοσίων χρημάτων της Ρώμης (λατ. quaestor, Κιαίστωρ) και υπηρέτησε στη Σικελία και στην Αφρική. Το 199 π.X. έγινε αγορανόμος (aedilis), με αρμοδιότητα τη φροντίδα για τους ναούς, τους δρόμους, τα υδραγωγεία και τα δημόσια θεάματα. Το 198 π.X. εξελέγη πραίτωρ (praetor).
Προσηλωμένος στα αυστηρά ρωμαϊκά ήθη, ο Κάτων θεωρούσε τον ελληνιστικό τρόπο ζωής, που είχε επηρεάσει τους πατρίκιους της Ρώμης, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Ως ύπατος (consul) το 195 π.X. αλλά κυρίως ως τιμητής (censor) το 184, αξίωμα με το οποίο συνδέθηκε ολόκληρη η πολιτεία του, ο Κάτων έβαλε σκοπό της ζωής του να αναμορφώσει τα διεφθαρμένα από την ελληνιστική επιρροή ήθη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας.
[Επεξεργασία] Carthago delenda est
Το 153 π.X., λίγα χρόνια πριν από τον θάνατό του, ο Κάτων επισκέφθηκε την Καρχηδόνα. Εντυπωσιάστηκε και τρομοκρατήθηκε τόσο πολύ από τη νέα ανάπτυξη της αφρικανικής πόλης ώστε, αφότου επέστρεψε στη Ρώμη, η μόνιμη επωδός όλων των αγορεύσεών του στη Σύγκλητο ήταν: «Ceterum censeo Carthaginem esse delendam.» («Δοκεῖ δέ μοι καὶ Καρχηδόνα μὴ εἶναι.»). Έτσι κατάφερε να οδηγήσει τους Ρωμαίους στον Τρίτο Καρχηδονιακό Πόλεμο.
Εκτός από πολιτικός ο Κάτων υπήρξε ένας από τους πρώτους Ρωμαίους ιστορικούς που έγραψαν στα λατινικά. Τις απόψεις του για την αγροτική οικονομία παραθέτει στο "De Agricultura" ("Περί γεωργίας"), το πρώτο πεζό κείμενο γραμμένο σε λατινική γλώσσα.
Πέθανε σε ηλικία 85 ετών.
[Επεξεργασία] Πηγές
- Chassignet, M. (1986), Caton: Les Origines. Fragments, Collection Budé, Les Belles Lettres
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
