Εδουάρδος Δ' της Αγγλίας

Εδουάρδος Δ' της Αγγλίας

Εδουάρδος Δ' της Αγγλίας (Ρουέν 1442 - 1483), βασιλιάς της Αγγλίας (1461 - 1483) με διακοπή λίγων μηνών την περίοδο (1470 - 1471), δεύτερος γιος του Ριχάρδου Πλανταγενέτη, 3ου δούκα της Υόρκης, και της Σεσίλ Νέβιλ. Η διεκδίκηση των δικαιωμάτων του Οίκου της Υόρκης στο Αγγλικό στέμμα στάθηκε αφορμή να ξεσπάσει ο πόλεμος των Ρόδων ανάμεσα στους δύο Οίκους των Λάνκαστερ και της Υόρκης. Όταν ο πατέρας του σκοτώθηκε στην μάχη του Γουέικφιλντ, ο Εδουάρδος κληρονόμησε τα δικαιώματά του.

Άνοδος του στον θρόνο μετά την ανατροπή του Ερρίκου ΣΤ'

Με την υποστήριξη του Ριχάρδου Νέβιλ, 16ου κόμη του Γουόρικ, ο Εδουάρδος νίκησε τον στρατό του Λάνκαστερ, όταν εκμεταλλεύτηκε την απουσία του βασιλιά Ερρίκου ΣΤ' στα βόρεια της Αγγλίας. Εισήλθε στο Λονδίνο (1461) και ανακηρύχτηκε βασιλιάς, κέρδισε ολοκληρωτικά την εξουσία, όταν την ίδια χρονιά συνέτριψε τους αντιπάλους του στην μάχη του Τάουτον. Ο Γουόρικ πίστευε ότι θα είναι ουσιαστικά αυτός ο κυβερνήτης, ενώ ο νεαρός Εδουάρδος απλά όργανο του, σκοπεύοντας να τον παντρέψει με μεγάλη Ευρωπαία πριγκίπισσα και να κάνει ισχυρή ναυτική συμμαχία.

Αλλά ο Εδουάρδος, αντίθετα με τις θελήσεις του θείου του, παντρεύτηκε μυστικά την Ελισάβετ Γούντβιλ, που ήταν πολύ φτωχή, αλλά ταυτόχρονα φιλόδοξη. Αν και η θέση του κόμη του Γουόρικ δεν απειλήθηκε ποτέ, δυσαρεστήθηκε έντονα με τον γάμο του Εδουάρδου και με την βοήθεια του δυσαρεστημένου αδελφού του, Γεωργίου δούκα του Κλάρενς, οδηγήθηκε σε επανάσταση εναντίον του βασιλιά.

Ο βασιλικός στρατός ηττήθηκε και ο Εδουάρδος αιχμαλωτίστηκε ακολούθως στο Όλνεϊ, ενώ ο Γουόρικ επιχείρησε να αυτοανακηρυχθεί βασιλιάς της Αγγλίας στην θέση του Εδουάρδου. Η αριστοκρατία όμως δυσαρεστήθηκε έντονα μαζί του και από τον φόβο της προετοιμαζόμενης επανάστασης εναντίον του ελευθέρωσε τον Εδουάρδο και τον επανέφερε στον θρόνο.

Προσωρινή ανατροπή του από τον Οίκο του Λάνκαστερ

Το 1470, μαζί με τον Γεώργιο του Κλάρενς επαναστάτησαν για δεύτερη φορά, αλλά ηττήθηκαν και αναγκάστηκαν να καταφύγουν στην Γαλλία. Εκεί συναντήθηκαν με την Μαργαρίτα του Ανζού και αποφάσισαν να εκστρατεύσουν ομαδικά στην Αγγλία την ίδια χρονιά και να επαναφέρουν τον Ερρίκο ΣΤ'. Ο Εδουάρδος ανησύχησε έντονα όταν έμαθε ότι και ο αδελφός του Γουόρικ, Τζον Νέβιλ, μαρκήσιος του Μονταγκού, πήγε με το μέρος του Οίκου του Λάνκαστερ.

Ο Ερρίκος ΣΤ' για κάποιο σύντομο χρονικό διάστημα επανήλθε στον θρόνο και ο Εδουάρδος κατέφυγε στην Βουργουνδία, αφού συμμάχησε με τον μικρότερο αδελφό του, Ριχάρδο, δούκα του Γκλόστερ. Οι ηγεμόνες της Βουργουνδίας ήταν η αδελφή του, Μαργαρίτα της Υόρκης, και ο γαμπρός του, Κάρολος της Βουργουνδίας. Παρά το γεγονός ότι ο Κάρολος ήταν αρχικά απρόθυμος να βοηθήσει τον Εδουάρδο, όταν η Γαλλία κήρυξε τον πόλεμο στην Βουργουνδία άλλαξε γνώμη και αποφάσισε να δώσει στρατό στον Εδουάρδο προκειμένου να ανακτήσει το βασίλειο του.

Ο Εδουάρδος ήρθε στην Αγγλία με μικρή στρατιωτική δύναμη και προσπάθησε να επανέλθει στον θρόνο χωρίς την χρήση στρατιωτικής βίας. Ο οίκος της Υόρκης δεν τον υποστήριζε πια και βάδισε νοτιότερα, προκειμένου να συλλέξει συμμάχους. Ο δούκας του Κλάρενς ενώθηκε ξανά μαζί του. Ο Εδουάρδος με τους αδελφούς του νίκησε τον Γουόρικ στην μάχη του Μπάρνετ και με τον Γουόρικ νεκρό εξουδετερώθηκε κάθε μορφή αντίστασης από τον Οίκο του Λάνκαστερ (1471). Ο Εδουάρδος Δ' επανήλθε στον Αγγλικό θρόνο και ο Ερρίκος ΣΤ' φυλακίστηκε και εκτελέστηκε, προκειμένου να εξουδετερωθεί κάθε μορφή αντίστασης εναντίον του, ο 18 γιός του Ερρίκου Εδουάρδος του Ουέστμινστερ σκοτώθηκε επίσης στην μάχη.

Τελευταία χρόνια μετά την επαναφορά του στον θρόνο

Οι δύο νεώτεροι αδελφοί του Εδουάρδου, Γεώργιος δούκας του Κλάρενς, και Ριχάρδος δούκας του Γκλόστερ (μετέπειτα βασιλιάς Ριχάρδος Γ' της Αγγλίας), παντρεύτηκαν τις αδελφές Ισαβέλλα και Άννα Νέβιλ, κόρες του Γουόρικ με την Άννα Μποσάμπ, και έγιναν διάδοχοι της περιουσίας της μητέρας τους. Ο Κλάρενς αιχμαλωτίστηκε ύστερα από συνωμοσία κατά του Εδουάρδου, αιχμαλωτίστηκε στον πύργο του Λονδίνου και εκτελέστηκε (1478).

Ο Εδουάρδος Δ' δεν δέχθηκε άλλες επαναστάσεις το υπόλοιπο διάστημα της βασιλείας του. Το 1475 ο Εδουάρδος κήρυξε πόλεμο κατά της Γαλλίας και κατέληξε στην συνθήκη του Πικινί, όπου λάμβανε άμεσα το ποσό των 75.000 κορονών και θα έπαιρνε ένα ετήσιο ποσό 50.000 κορονών. Υποστήριξε τον Αλέξανδρο Στιούαρτ, δούκα του Όλμπανι, αδελφό του Σκωτσέζου βασιλιά Ιακώβου Γ' (1482) στην προσπάθεια του να καταλάβει τον θρόνο. Αλλά όταν ο Γκλόστερ εκστράτευσε να τον υποστηρίξει στην προσπάθεια του να καταλάβει το Εδιμβούργο από τον Ιάκωβο Γ', ο Αλέξανδρος αθέτησε την συμφωνία του, οπότε και ο Γκλόστερ απέσυρε τα στρατεύματα του.

Αρρώστησε θανάσιμα στις αρχές του 1483, αλλά προσπάθησε να παρατείνει την ζωή του, προκειμένου να εξασφαλίσει τους κανόνες διαδοχής του, ορίζοντας διάδοχο τον γιο του Εδουάρδο Ε' υπό την επίβλεψη του αδελφού του Ριχάρδου του Γλούκεστερ. Πέθανε στις 9 Απριλίου 1483 και ενταφιάστηκε στο κάστρο του Γουίνδσορ. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, είχε πέσει θύμα της λαιμαργίας του και είχε παχύνει επικίνδυνα: αυτό ίσως μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους λόγους του πρόωρου θανάτου του.

Κληρονόμοι

Με την νόμιμη σύζυγο του, Ελισάβετ Γούντβιλ, απέκτησε 10 παιδιά, εκ των οποίων επέζησαν τα 7, μεταξύ των οποίων ήταν :

• Ελισάβετ της Υόρκης
• Μαρία της Υόρκης (1467-1482)
• Σεσίλ της Υόρκης (1469 - 1507), σύζυγος του βασιλιά της Σκωτίας Ιακώβου Δ'.
• Εδουάρδος Ε' της Αγγλίας
• Άννα της Υόρκης, κόμισσα του Σάρεϊ (1475 - 1511)
• Αικατερίνη της Υόρκης (1479 - 1527)
• Μπρίτζετ της Υόρκης (1480 - 1517)

Πηγές

• http://genealogics.org/getperson.php?personID=I00001712&tree=LEO
• Ashley, Mike (2002). British Kings & Queens. Carroll & Graf. ISBN 0-7867-1104-3. pgs 211-217
• Cokayne, G.E. (2000). The Complete Peerage of England, Scotland, Ireland, Great Britain and the United Kingdom, Extant, Extinct or Dormant. Alan Sutton. page 909

Προκάτοχος: Ερρίκος ΣΤ'

Βασιλιάς της Αγγλίας 1461–1483

Διάδοχος: Εδουάρδος Ε'