Δερβένι Κορινθίας
Το Δερβένι είναι παράλιο χωριό του νομού Κορινθίας με 1514 κατοίκους, στα σύνορα με την Αχαΐα. Κατά την περίοδο 1999 - 2010 ήταν η έδρα του Δήμου Ευρωστίνης. Σήμερα αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του καλλικρατικού Δήμου Ξυλοκάστρου - Ευρωστίνης. Βρίσκεται 56 χιλιόμετρα δυτικά της Κορίνθου και 75 χιλιόμετρα ανατολικά των Πατρών, ενώ απέχει 141 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Αποτελεί το επίνειο για τα μεσόγεια και ορεινά χωριά της Ευρωστίνης και του Φενεού.
Το όνομά του το πήρε από τη στενότητα της θέσεως ανάμεσα στο βουνό και την θάλασσα. Η λέξη (derven= στενό πέρασμα) είναι τούρκικη, αλλά έχει πολιτογραφηθεί και προσαρμοστεί στο τυπικό της νεοελληνικής. Το Δερβένι ιδρύθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από Ζαχολίτες που ασχολούνταν με το εμπόριο σταφίδας. Στην εμπορική ακμή του Δερβενίου στα χρόνια του μεσοπολέμου (1923 - 1940), εκατοντάδες εργάτες δούλευαν στα συσκευαστήρια της κορινθιακής σταφίδας, που φορτωνόταν από το λιμάνι του Δερβενίου σε μεγάλα εμπορικά πλοία και πουλιόταν στις αγορές της Ευρώπης. Σήμερα το Δερβένι αποτελεί κέντρο παραγωγής λεμονιών. Τα περισσότερα σπίτια είναι διατεταγμένα εκατέρωθεν της παλαίας Εθνικής οδού Κορίνθου - Πατρών, παράλληλα προς τον οποίο βαίνει επίσης η σιδηροδρομική γραμμή, αλλά και η νέα Εθνική οδός Αθηνών - Πατρών, αγγίζοντας σε πολλά σημεία τους καταπράσινους από φυσική βλάστηση και καλλιέργειες λόφους. Ο επισκέπτης εύκολα διακρίνει τα πολλά διώροφα παραδοσιακά οικήματα, με κύριο υλικό την πέτρα, το ξύλο και το κεραμίδι.
Το Δερβένι είναι πατρίδα του Υπουργού Κωνσταντίνου Αδαμόπουλου, του Ακδημαϊκού νομοθέτη Γεωργίου Μπαλή, του ποιητή Ρώμου Φιλύρα, του στρατηγού Σπυρίδωνα Βυζά κ.λ.π.
Το Δερβένι είναι το Διοικητικό και Εμπορικό κέντρο της περιοχής, με όλα τα αναγκαία για τη σύγχρονη ζωή καταστήματα, υπηρεσίες, σχολεία. Αξιόλογα σύγχρονα κτίσματα είναι: το Δημοτικό Μέγαρο, ο ναός του Αγ. Ιωάννη και το παρακείμενο πνευματικό του κέντρο, το Πανταζοπούλειο πολιτιστικό κέντρο, η μεγάλη πλατεία με τα έναντι αυτής σχολεία, το Ειρηνοδικείο και το Τουριστικό Περίπτερο, ο Σταθμός του ΟΣΕ, η μικρότερη πλατεία Κωνσταντίνου Αδαμόπουλου και τέλος η θαυμάσια μαρίνα, στα Μαύρα Λιθάρια, δίπλα στο αρχαίο Λιμάνι.
Στο Δερβένι εδρεύουν και δεν λειτουργούν πλέον αρκετες Δημόσιες Υπηρεσίες,και έχουν απομείνει οι εξής: Ειρηνοδικείο, Δασονομείο, Αγροτικό Ιατρείο, ΕΛΤΑ, τράπεζα (ΑΤΕ). Εδώ έχει έδρα και η ποδοσφαιρική ομάδα του Αστέρα Δερβενίου που είναι η μοναδική ομάδα της Κορινθίας που διαθέτει ιδιόκτητο γήπεδο.
