Εθνική Οδός 8α (Ελλάδα)

Τμήμα της εθνικής οδού 8α στην διαδρομή Κόρινθος-Πάτρα το οποίο είναι οδός ταχείας κυκλοφορίας.

Η Εθνική Οδός 8α (κοινή ονομασία Νέα Εθνική Οδός Αθηνών-Πατρών), είναι μια εθνική οδός της Ελλάδας που ενώνει την Αθήνα με την Πάτρα περνώντας από πόλεις της Βόρειας Πελοποννήσου. Η κατασκευή της έγινε το διάστημα 1960-1969. Ο αριθμός της, 8α, καθορίστηκε από το Μητρώο Εθνικών Οδών της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (η σημερινή Ελληνική Στατιστική Αρχή). Έχει μήκος 215 km.

Η εθνική οδός ξεκινάει από το σημείο της Χαλυβουργικής στην Ελευσίνα. Το τμήμα Αθήνα-Κόρινθος είναι αυτοκινητόδρομος, αρχικά με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και μετέπειτα με δύο, συν μια Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ). Το μεγαλύτερο μέρος στο υπόλοιπο τμήμα Κόρινθος-Πάτρα είναι οδός ταχείας κυκλοφορίας με μια λωρίδα κυκλοφορίας και ένα έρεισμα με περιστασιακή αναβάθμιση σε αυτοκινητόδρομο με δύο λωρίδες συν μια ΛΕΑ. Το συνολικό μήκος της οδού είναι 215 χιλιόμετρα.

Η οδός παραχωρήθηκε στην κοινοπραξία Ολυμπία Οδός το 2008. Έργα αναβάθμισης εκτελούνται από το 2008 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα (2010). Μέσω της εθνικής οδού πριν την εκτέλεση έργων η διάρκεια του ταξιδιού από την Αθήνα προς την Κόρινθο ήταν περίπου μία ώρα και συνεχίζοντας, η Πάτρα απείχε μιάμιση με δύο ώρες. Στο τμήμα Κόρινθος-Πάτρα λόγω των έργων η ανώτατη ασφαλής ταχύτητα διέλευσης έχει μειωθεί σημαντικά, με κάποια τμήματα να επιτρέπουν 50 km/h.

Ασφάλεια

Η οδός είναι γνωστή για το υψηλό ποσοστό ατυχημάτων, πολλά από τα οποία είναι θανατηφόρα. Πολλά από αυτά προκαλούνται από πλαγιομετωπικές ή μετωπικές συγκρούσεις εξαιτίας παραβιάσεων της απαγόρευσης προσπέρασης με είσοδο στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, η οποία επιβάλλεται στο μεγαλύτερο μέρος της οδού από την Κόρινθο μέχρι την Πάτρα και αντίστροφα. Πολλοί οδηγοί για να αποφύγουν τέτοιες συγκρούσεις οδηγούν στο έρεισμα, παρόλο που ούτε αυτό θεωρείται ασφαλές. Σύμφωνα με την κοινοπραξία, το πρώτο έτος λειτουργίας υπό την δικαιοδοσία της, το 2008, στο τμήμα Κόρινθος-Πάτρα, τα θανατηφόρα ατυχήματα μειώθηκαν κατά 47%, με μείωση των νεκρών κατά 52%.

Ιστορία

Το τμήμα Αθηνών-Κορίνθου εγκαινιάστηκε το Νοέμβριο του 1962 (με εξαίρεση το τμήμα Μέγαρα - Κινέτα (περιοχή Κακιάς Σκάλας) που δόθηκε στην κυκλοφορία στα τέλη του 1964). Το τμήμα Κορίνθου - Πατρών εγκαινιάστηκε το Δεκέμβριο του 1969. Την άνοιξη του 1971 παρουσιάστηκαν εκτεταμένες κατολισθήσεις στην περιοχή Παναγοπούλα Αιγίου, με αποτέλεσμα να διακοπεί για μεγάλο χρονικό διάστημα η κυκλοφορία. Η παράκαμψη του Αιγίου δόθηκε στην κυκλοφορία το φθινόπωρο του 1973.

Από το 2008 η εθνική οδός παραχωρήθηκε στην κοινοπραξία Ολυμπία Οδός μαζί με άλλες εθνικές οδούς στην Πελοπόννησο. Η κοινοπραξία έχει αναλάβει με αυτοχρηματοδότηση του έργου την αναβάθμιση της οδού με προθεσμία το 2011.

Τμήμα Αθηνών-Κορίνθου

Η Νέα εθνική οδός Αθηνών – Κορίνθου κατασκευάστηκε στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του οδικού δικτύου της χώρας τη δεκαετία του ΄60. Τα έργα για την κατασκευή της ξεκίνησαν το 1960. Τα εγκαίνιά της πραγματοποιήθηκαν στις 11 Νοεμβρίου 1962, σε τελετή στον κόμβο Ελευσίνας. Το μήκος της οδού είναι 80,5 χιλιόμετρα. Την ημέρα των εγκαινίων παραδόθηκε στην κυκλοφορία όλη η νέα οδός από Αθήνα έως Κόρινθο, με εξαίρεση το τμήμα Μέγαρα - Κινέτα, στο οποίο οι εργασίες κατασκευής άργησαν να τελειώσουν. Το τμήμα Μέγαρα - Κινέτα παραδόθηκε στην κυκλοφορία το φθινόπωρο του 1964.

Το πλάτος της οδού ήταν 14 μέτρα, δηλαδή ένας κλάδος διπλής κατεύθυνσης (τα δύο ρεύματα κυκλοφορίας σε επαφή). Εξαίρεση αποτέλεσε το τμήμα Δαφνί - Ελευσίνα, που κατασκευάστηκε με διατομή αυτοκινητοδρόμου (δύο ξεχωριστοί κλάδοι κυκλοφορίας με νησίδα στη μέση, συνολική διατομή 22 μέτρα), καθώς κι ένα μικρό τμήμα μήκους 5,2 χιλιομέτρων στην περιοχή της Κακιάς Σκάλας, που κατασκευάστηκε με διατομή αυτοκινητοδρόμου επίσης. Το κόστος του έργου έφτασε τα 450 εκατομμύρια δραχμές (σε τιμές της εποχής εκείνης), εκ των οποίων τα 50 για τις αποζημιώσεις των ιδιοκτησιών που απαλλοτριώθηκαν. Ταυτόχρονα με την παράδοσή του στην κυκλοφορία, ξεκίνησε και η είσπραξη διοδίων. Για το λόγο αυτό καθορίστηκαν δύο σημεία είσπραξης (σταθμοί διοδίων) στα εξής σημεία: 1) Ελευσίνα και 2) Ισθμός. Η είσπραξη διοδίων εξακολουθεί μέχρι και σήμερα. Η οδός αρχικά έλαβε τον χαρακτηριστικό αριθμό E92 (ως τμήμα της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής αρτηρίας), ενώ αργότερα (με την επαναρίθμηση του συστήματος ευρωπαϊκών αρτηριών) έλαβε τον χαρακτηριστικό αριθμό E94, που διατηρεί μέχρι και σήμερα. Κατά τη διάρκεια κατασκευής της οδού αντιμετωπίστηκαν σοβαρές δυσκολίες (τεχνικής φύσεως και μη). Ειδικά για τις απαλλοτριώσεις, απαιτήθηκε η έκδοση 180 δικαστικών αποφάσεων που αφορούσαν πάνω από δύο χιλιάδες ιδιοκτησίες και η καταβολή των ανάλογων αποζημιώσεων. Επίσης, χρειάστηκε να εκτελεστούν αντιπλημμυρικά έργα για την προστασία της οδού και των γύρω περιοχών, καθώς και να μετατοπιστεί κατά περίπτωση η σιδηροδρομική γραμμή Αθηνών - Κορίνθου. Η Νέα εθνική οδός Αθηνών – Κορίνθου αποτέλεσε έργο ευρύτερου προγράμματος οδοποιίας στην Ελλάδα. Είχε ήδη προηγηθεί η κατασκευή της εθνικής οδού Λάρισας - Κατερίνης (1959). Τα επόμενα χρόνια ολοκληρώθηκε η κατασκευή και άλλων οδών: Νέα εθνική οδός Λαμίας – Λάρισας (1967), Νέα εθνική οδός Κορίνθου – Πατρών (1969), Νέα εθνική οδός Κατερίνης – Θεσσαλονίκης (1973) και Νέα εθνική οδός Χαλάστρας – Ευζώνων (1973).

Η οδός κατασκευάστηκε με τα ακόλουθα γεωμετρικά χαρακτηριστικά:

• Ελάχιστη ακτίνα καμπύλης: 330 μέτρα
• Ελάχιστη ορατότητα: 200 μέτρα
• Μέγιστη κλίση (κατά μήκος): 4%

Η μελέτη και εκτέλεση/κατασκευή του έργου έγινε αποκλειστικά από Έλληνες τεχνικούς. Στη μελέτη συμμετείχαν αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Δημοσίων Έργων, το τεχνικό γραφείο (κοινοπραξία) Χατζηνικολή-Καρρά-Αμπαδογιάννη, το τεχνικό γραφείο Επαμ. Βαλτινού και το τεχνικό γραφείο των Αμπουσελάμ-Αναγνωστόπουλου. Στην κατασκευή του έργου συμμετείχαν οι ακόλουθες εργοληπτικές τεχνικές εταιρίες:

• ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ Α.Ε. (τμήμα μήκους 27,2 χιλιομέτρων)
• ΞΕΚΤΕ (τμήμα μήκους 20,9 χιλιομέτρων)
• ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (τμήμα μήκους 10,7 χιλιομέτρων)
• ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΑΤΕ (τμήμα μήκους 21,7 χιλιομέτρων)

Σύνολο: 80,5 χιλιόμετρα

Στα μέσα της δεκαετίας του '80 ξεκίνησαν σταδιακά τα έργα για τη μετατροπή της οδού σε αυτοκινητόδρομο. Από το 1990 τα έργα εντατικοποιήθηκαν. Το 1995 το μόνο τμήμα της οδού που εξακολουθούσε να μη διαθέτει διαχωριστική νησίδα, ήταν πλησίον των Μεγάρων (44ο - 48ο χιλιόμετρο).

Σημαντικά σημεία

Η οδός συναντιέται με τον ανισόπεδο κόμβο ο οποίος κατευθύνεται στα δεξιά για τα Μέγαρα και αριστερά για την Πάχη. Διασχίζει τη διώρυγα της Κορίνθου αφού προηγηθεί δρόμος ο οποίος παρέχει πρόσβαση προς το Λουτράκι. Κατόπιν το δίκτυο διακλαδίζεται για διάφορους προορισμούς όπως η Τρίπολη της οποίας είναι το τερματικό σημείο της εθνικής προς τα κεντρικά ενώ από κει και ύστερα αρχίζουν επαρχιακά οδικά δίκτυα για διάφορους προορισμούς όπως η Μεγαλούπολη και το Ναύπλιο. Στα δυτικά δε τερματίζει στην Πάτρα με συνέχεια εξίσου επαρχιακά δίκτυα προς άλλες πόλεις και χωριά του γεωγραφικού διαμερίσματος. Πριν την Πάτρα συναντάει κανείς το Κιάτο, το Ξυλόκαστρο,το Δερβένι και το Αίγιο.

Σταθμοί διοδίων

Πάνω στην οδό

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

• 24: Ελευσίνα
• 75: Ισθμός
• 94: Ζευγολάτι
• 205: Ρίο

Στις εισόδους

• Νέα Πέραμος
• Άγιοι Θεόδωροι

Έξοδοι

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

• 22: Ελευσίνα, εξοδος δεξιά προς Θήβα (49 χλμ.).
• 40: Μέγαρα
• 58: Κινέτα
• 62: Άγιοι Θεόδωροι
• 77: Ισθμός (Διώρυγα) της Κορίνθου. Δεξιά έξοδοι για Λουτράκι (6 χλμ.) και για Κόρινθο (6 χλμ.). Αριστερά έξοδος για Επίδαυρο (51 χλμ.) και για Κόστα Ερμιονίδας ( 108 χλμ.)
• 87: Αρχαία Κόρινθος (2 χλμ.) και Τρίπολη (75 χλμ.).
• 107: Κιάτο (2 χλμ.)και Στυμφαλία (38 χλμ.).
• 117: Ξυλόκαστρο (1 χλμ) και Τρίκαλα (28 χλμ.).
• 141: Δερβένι (1 χλμ.) και Φενεό (38 χλμ.)
• 148: Ακράτα (2 χλμ.) καιΖαρούχλα (40 χλμ.).
• 159: Διακοφτό (3 χλμ.)και Καλάβρυτα (32 Χλμ.).
• 172: Αίγιο (5 χλμ.).
• 182: Λόγγο (1 χλμ.).
• 205: Ρίο και Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου
• 206: Πάτρα, πρωτεύουσα του νομού Αχαΐας.

Σήραγγες στην Κακιά Σκάλα

Η σήραγγα «Αίθρα»

Κατεύθυνση Αθήνα-Κόρινθος

1. «Γεράνεια» (μήκος 930 m)
2. «Ευπαλίνος» (μήκος 1700 m)
3. «Αίθρα» (μήκος 1160 m)

Κατεύθυνση Κόρινθος-Αθήνα

1. «Σκίρων» (μήκος 360 m)
2. «Θησέας» (μήκος 319 m)

Άλλα

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

• 11: Βυζαντινή Μονή Δαφνίου με θαυμάσια μωσαϊκά.
• 15: Βιομηχανική ζώνη Σκαραμαγκά.
• 52: Κακιά Σκάλα ή Σκειρωνίδες πέτρες. Περιοχή που κατά την μυθολογία ο Θησέας σκότωσε το ληστή Σκείρωνα και σήμερα εκεί υπάρχουν τρεις οδικές σήραγγες.
• 60: Διοικητικά όρια Αττικής και Κορινθίας.

Πηγές

• Ενημερωτικό έντυπο του ΥΠΕΧΩΔΕ για το τμήμα Αθηνών – Κορίνθου