Γέλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°04′16″N 14°13′26″E / 37.07111°N 14.22389°E / 37.07111; 14.22389

Γέλα
Comune
Città di Gela
Διοικητικές πληροφορίες
Χώρα    Flag of Italy.svg Ιταλία
Περιφέρεια    Coat of arms of Sicily.svgΣικελία
Επαρχία    Καλτανισέττα
Δήμαρχος    Angelo Fasulo
Περιοχή
Υψόμετρο    46 μ.
Άλλες πληροφορίες
Ταχυδρομικός  
κώδικας
  
 93012
Ζώνη ώρας    UTC+1
Πολιούχος    Maria SS. dell'Alemanna
Τοποθεσία
Γέλα στον χάρτη: Ιταλία
Γέλα
Θέση του δήμου στην επαρχία της Καλτανισέττα
Επίσημη ιστοσελίδα

Η Γέλα (ιταλ: Gela) είναι Ιταλική πόλη, στην επαρχία της Καλτανισέττα της περιφέρειας της Σικελίας, με πληθυσμό 77.035 κατοίκων [1] και υπήρξε σημαντική αρχαία ελληνική αποικία.

Είναι η πολυπληθέστερη πόλη της επαρχίας και η έκτη [2] σε όλη τη Σικελία και ταυτόχρονα είναι από άποψη εκτάσεως, ο πεντηκοστός δήμος της Ιταλίας. Η πόλη πήρε την ονομασία της από τον ομώνυμο ποταμό, στις όχθες του οποίου χτίστηκε.[3] Η πόλη βρίσκεται σε μια τοποθεσία, γύρω από την οποία υπάρχουν απέραντες πεδιάδες και μπροστά από την πόλη ανοίγεται ο ομώνυμος κόλπος. Σήμερα η Γέλα αποτελεί σημαντικό γεωργικό και βιομηχανικό κέντρο της περιοχής αλλά και τουριστικό θέρετρο. Η πόλη είναι επίσης γνωστή για το συγκρότημα πετροχημικών προϊόντων της Eni, που βρίσκεται κοντά στην περιοχή.[4]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ίδρυση και πρώιμη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη, όπως μας αναφέρει ο Θουκυδίδης, ιδρύθηκε γύρω στο 688 π.Χ, κατά την διάρκεια του δεύτερου ελληνικού αποικισμού, από τον Αντίφημο και τον Έντιμο, αποίκους από την Ρόδο και την Κρήτη. Η πόλη αναπτύχθηκε γρήγορα και μετά από έναν αιώνα περίπου, το 580 π.Χ, ίδρυσε την αποικία του Ακράγαντα, η οποία όμως σύντομα αποσχίστηκε από τη Γέλα. [5]

Η περίοδος ακμής της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι αναφορές για την πόλη είναι ελάχιστες μέχρι τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. Την περίοδο αυτή αναφέρεται πως την Γέλα κυβερνούσε ο τύραννος Κλέανδρος ο οποίος διατηρήθηκε στην εξουσία μεταξύ του 505 και 498 π.Χ. Μετά τον θάνατό του τον διαδέχτηκε ο αδελφός του Ιπποκράτης ο οποίος επέκτεινε την κυριαρχία της πόλης καταλαμβάνονταν τους Λεοντίνους, την Ζάγκλη και την Νάξο. Μόνο οι Συρακούσες με την βοήθεια των συγγενικών τους πόλεων της Κορίνθου και της Κέρκυρας αντιστάθηκαν. Το 492 μετά την επανάσταση της πόλης Καμάρινας που ήταν αποικία των Συρακουσών ο Ιπποκράτης παρενέβη και εξαπέλυσε πόλεμο εναντίον των Συρακουσών. Έχοντας κερδίσει τους Συρακουσίους στον Έλωρο ποταμό πολιόρκησε τις Συρακούσες αλλά τελικά πείστηκε να αποσυρθεί διατηρώντας την κατοχή της Καμαρίνας. [6] Τον Ιπποκράτη διαδέχτηκε ο Γέλων ο οποίος κατέλαβε τις Συρακούσες το 484 π.Χ. και μετέφερε την έδρα της διακυβέρνησής του εκεί. [7] Ο Γέλων αντιμετώπισε επιτυχώς τους Καρχηδόνιους μαζί με τον τύραννο του Ακράγαντα Θήρωνα, στην μάχη της Ιμέρας το 480 π.Χ. [8]

Τα τελευταία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα επόμενα χρόνια η ιστορία της Γέλας συνδέεται με την ιστορία των Συρακουσών αφού οι δύο πόλεις έχουν κοινή διοίκηση. Κέντρο όμως γίνονται οι Συρακούσες και η Γέλα εξασθενεί για να αποκτήσει και πάλι την ανεξαρτησία της το 466 π.Χ. [9] Η Γέλα συμμετείχε το 424 π.Χ. στην συμμαχία των Σικελικών πόλεων εναντίον των Αθηναίων που εκστράτευσαν στην Σικελία. Η Γέλα δέχθηκε επίθεση το 405 π.Χ. από τους Καρχηδόνιους που είχαν εισβάλει στην Σικελία, με αρχικό σκοπό να υπερασπιστούν την πόλη Έγεστα και παρά την επέμβαση του Διονυσίου του Πρεσβύτερου, τυράννου των Συρακουσών, εκείνοι κατέστρεψαν τα τείχη και την πόλη. [10] Όσοι επιβίωσαν κατέφυγαν στις Συρακούσες και επέστρεψαν στην Γέλα το 397 π.Χ. Την περίοδο του Αγαθοκλή μεταξύ 317 και 289 π.Χ. η Γέλα συνταράχτηκε από συγκρούσεις μεταξύ λαού και της αριστοκρατίας. Το 282 π.Χ, οι Μαμερτίνοι κατέστρεψαν την πόλη και ο Φιντίας, τύραννος του Ακράγαντος μετέφερε το 280 π.Χ όλους τους κατοίκους σε μια νέα πόλη, την Φιντιάδα, στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται η πόλη Licata. Η περιοχή της Γέλας παρέμεινε έρημη μέχρι το 12ο αιώνα. Το 1230 μ.Χ, ο αυτοκράτωρ Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν ίδρυσε τη σημερινή πόλη υπό την ονομασία Terranova (Τερρανόβα)".[11]

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Censimento ISTAT 2012
  2. Comuni siciliani per popolazione
  3. Θουκυδίδης βιβλίο ΣΤ. Γέλαν δὲ Ἀντίφημος ἐκ Ῥόδου καὶ Ἔντιμος ἐκ Κρήτης ἐποίκους ἀγαγόντες κοινῇ ἔκτισαν, ἔτει πέμπτῳ καὶ τεσσαρακοστῷ μετὰ Συρακουσῶν οἴκισιν. καὶ τῇ μὲν πόλει ἀπὸ τοῦ Γέλα ποταμοῦ τοὔνομα ἐγένετο
  4. Raffineria di Gela.[1]
  5. Ιταλική Εγκυκλοπαίδεια Τreccani: "Secondo la tradizione, G. fu fondata da coloni di Rodi e di Creta nel 688 a.C.; combattendo contro i Siculi e i Sicani, i Geloi estesero la loro occupazione nella zona circostante. Questa vasta penetrazione ebbe il suo coronamento (580), nella fondazione di Agrigento, che presto però si staccò dalla madrepatria."
  6. Ιταλική Εγκυκλοπαίδεια Τreccani: "Ippòcrate di Gela,Tiranno di Gela dal 498 al 491 a. C.; estese il dominio di Gela su Callipoli, Nasso, Zancle, Leontini. Quando i profughi Samî, venuti in Sicilia, occuparono Zancle, Ippòcrate si accordò con essi contro gli Zanclei che gli erano sottoposti. Poi si volse contro Siracusa e l'assediò finché non ottenne la concessione di Camarina".
  7. Ιταλική Εγκυκλοπαίδεια Τreccani: "Primo signore di G. fu Cleandro (dal 505 circa), cui successe il fratello Ippocrate e più tardi (491, secondo altri 486) Gelone che, impadronitosi di Siracusa, vi trasferì la capitale del suo Stato e più della metà della cittadinanza di G., che riacquistò l’indipendenza nel 466".
  8. Διόδωρος Σικελιώτης,Η μάχη της Ιμέρας, xi. 20-23 (μετάφραση).
  9. Ιταλική Εγκυκλοπαίδεια Τreccani: "Gelone che, impadronitosi di Siracusa, vi trasferì la capitale del suo Stato e più della metà della cittadinanza di G., che riacquistò l’indipendenza nel 466".
  10. Gela,Storia.[2]
  11. Ιταλική Εγκυκλοπαίδεια Τreccani: "Nel 282 i Mamertini la distrussero e Finzia, tiranno di Agrigento, trasferì gli abitanti nella nuova città di Finziade (280), oggi Licata. Il sito di G. rimase deserto fino al 12° sec.; nel 1230 fu fondata, da Federico II, la città attuale con il nome di Terranova".

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα