Άλκη Ζέη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Άλκη (Αγγελική) Ζέη είναι Ελληνίδα συγγραφέας και πεζογράφος. Έχει βραβευθεί για το έργο της από την Ακαδημία Αθηνών, ενώ βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε 20 γλώσες

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925,κόρη ενός τραπεζικού υπαλλήλου από την Κρήτη και μιας σαμιώτισσας μητερας. Έζησε τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο μαζί με τη μεγαλύτερη της αδελφή ενώ η μητέρα της ανάρρωνε από φυματίωση σε σανατόριο στην Πάρνηθα.[1] Επιστρέφοντας στην Αθήνα φοίτησε αρχικά στην ιδιωτική Ιόνιο Σχολή, όπου γνώρισε τη φίλη της και μετέπειτα συγγραφέα Ζωρζ Σαρρή, αλλά τα τελευταία τρία χρόνια του γυμνασίου πήγε στην επίσης ιδιωτική Σχολή Αηδονοπούλου.[2] Εκεινη την περίοδο ο θείος της Πλάτων παντρεύτηκε τη γνωστή συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου, η οποία βοήθησε τη Ζέη να ασχοληθεί με τη συγγραφή.[2] Ενώ ήταν μαθήτρια στη Σχολή Αηδονοπούλου συμμετείχε στον όμιλο κουκλοθεάτρου της σχολής της που διεύθηνε η καθηγήτρια τέχνης Ελένη Περράκη-Θεοχάρη. Τότε ξεκίνησε να γράφει έργα για κουκλοθέατρο και ένας από τους χαρακτήρες που δημιούργησε, ο Κλούβιος, έγινε μετέπειτα ένας από τους κυριότερους ήρωες του κουκλοθεάτρου Αθηνών "Μπάρμπα Μυτούσης" που ίδρυσε η Περράκη-Θεοχάρη.

Κατοχή και εξορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την περίοδο της κατοχής έχει δηλώσει πως είχε ενταχθεί στην ΕΠΟΝ, παρακινούμενη από τη Σωτηρίου. Παράλληλα σπούδασε φιλοσοφία του θεάτρου στην Φιλοσοφική του πανεπιστημίου των Αθηνών και υποκριτική στη δραματικής σχολής του Εθνικού Ωδείου Αθηνών. Ενώ φοιτούσε στη δραματική σχολή το 1943 γνώρισε τον μελλοντικό της σύζυγο, το θεατρικό συγγραφέα Γιώργο Σεβαστίκογλου, με τον οποίο παντρεύτηκε το 1945.[3] Το 1948, ύστερα από την ήττα του ΔΣΕ στον εμφύλιο ο αριστερός σύζυγος της διέφυγε στην Τασκένδη.

Η Ζέη προσπάθησε να τον ακολουθήσει αλλά την συνέλαβαν και την εξόρισαν στη Χίο λόγω των πολιτικών της πεποιθήσεων.[2] Ύστερα από προσπάθειες έξι ετών το 1954 επανασυνδέθηκε με τον σύζυγο της στην Τασκενδη. Το 1957 μετακόμισαν στη Μόσχα, όπου σπούδασε και στο τμήμα σεναριογραφίας του Ινστιτούτου Κινηματογράφου της Μόσχας. Το 1964 επέστρεψε στην Ελλάδα για να ξαναφύγει πάλι το 1967, με τον ερχομό της Χούντας - αυτή τη φορά για το Παρίσι και να επιστρέψει οριστικά όταν πέσει ή απριλιανή δικτατορία.

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην ΕΣΣΔ συνέχισε το γράψιμο και μια σειρά παιδικών διηγημάτων της δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό για τους νέους "Νεανική Φωνή", που είχε ως συντακτική επιτροπή τον Μάριο Πλωρίτη, τον Τάσο Λιγνάδη και τον Κωστή Σκαλιώρα. Το πρώτο της μυθιστόρημα, το αυτοβιογραφικό ''Το καπλάνι της βιτρίνας'', γράφτηκε το 1963 ενώ ήταν στη Μόσχα. Αποτελεί έργο σταθμό στην ελληνική παιδική λογοτεχνία, όντας το πρώτο ίσως παιδικό βιβλίο με πολιτικές αναφορές, πιο συγκεκριμένα στη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά.

Το 1971 ενώ ήταν εξόριστη στο Παρίσι έγραψε τον Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου, αυτή τη φορά με θέμα την Κατοχή και την απελευθέρωση. Το σημαντικό στα ιστορικά της μυθιστορήματα είναι ότι δεν αποτελούν μια απλή καταγραφή ιστορικών γεγονότων αλλά είναι ζυμωμένα με τα αυτοβιογραφικά βιώματα των ηρώων της.

Μαζί με τη Ζωρζ Σαρή, με την οποία γνωρίζονταν από τα σχολικά τους χρόνια, καθιέρωσε ένα νέο στυλ στο νεανικό μυθιστόρημα, τόσο από την άποψη του ζωντανού, αυτοβιογραφικού ύφους όσο και της εισαγωγής του πολιτικού, κοινωνικού και ιστορικού στοιχείου στο είδος. Το εφηβικό μυθιστόρημα Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της κέρδισε το 2003 το βραβείο εφηβικού μυθιστορήματος του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (ελληνικό τμήμα της IBBY), ενώ το 2004 η Ζέη ήταν υποψήφια για το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και το βραβείο Άστριντ Λίντγκρεν λογοτεχνίας. Το Βραβείο Mildred L. Batchelder της απονεμήθηκε για τις εκδόσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες των έργων της Το καπλάνι της βιτρίνας. Ο Μεγάλος Περίπατος του Πέτρου και ''Κοντά στις ράγιες''. Συνολικά τα έργα της Ζέη έχουν μεταφραστεί σε 20 γλώσσες.

Το 2010 τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της και το 2014 αναγορεύτηκε σε επίτιμη διδάκτορα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, για να τιμηθεί με τον τρόπο αυτό η προσφορά και το έργο της στην παιδική λογοτεχνία.

Ενδεικτική βιβλιογραφίαία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άλλα βιβλία της συγγραφέως είναι:

  • Το καπλάνι της βιτρίνας διήγημα (1963)
  • Κοντά στις ράγιες παιδικό μυθιστόρημα (1966)
  • Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου μυθιστόρημα (1971)
  • Αρβυλάκια και γόβες παιδικό μυθιστόρημα(1975)
  • Ο θείος Πλάτων μυθιστόρημα(1975)
  • Κοντά στις ράγες διήγημα (1977)
  • Μια Κυριακή του Απρίλη διήγημα (1978)
  • Τα παπούτσια του Αννίβα μυθιστόρημα (1979)
  • Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα (για ενηλίκους) διήγημα (1987)
  • Η μωβ ομπρέλα μυθιστόρημα (1989)
  • Η Αλίκη στη χώρα των μαρμάρων παιδικό μυθιστόρημα (1990)
  • Ό Ψεύτης Παππούς παιδικό διήγημα (1992)
  • Ματίας παιδικό διήγημα [Ά Κρατικό βραβείο παιδικής λογοτεχνίας το 2001](1993)
  • Σπανιόλικα Παπούτσια διήγημα (1994)
  • Γατοκουβέντες παιδικό μυθιστόρημα (1996)
  • Η δωδέκατη γιαγιά και άλλα.. παιδικό μυθιστόρημα (1998)
  • Νεανική Φωνή Ο τιμωρός μυθιστόρημα (1999)
  • Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της παιδικό μυθιστόρημα (2002)
  • Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο (2013)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παπασπύρου, Σταυρούλα (21 Σεπτεμβρίου 2013). «Η Αλκη Ζέη με μολύβι φάμπερ». Ελευθεροτυπία. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=387320. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Η Άλκη Ζέη μάς εξομολογείται». philenews.com. 19 Δεκεμβρίου 2012. http://like.philenews.com/el-gr/people-sunantisis/1478/3334/i-alki-zei-mas-exomologeitai. 
  3. Γκιώνης, Δημήτρης (11 Δεκεμβρίου 2010). [Ο Σεβαστίκογλου του θεάτρου και του αγώνα «http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=232173»]. Ελευθεροτυπία. Ο Σεβαστίκογλου του θεάτρου και του αγώνα. 

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]