Partitio Terrarum Imperii Romaniae

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Partitio Romaniae)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Διάδοχα κράτη Βυζαντίου (1204). Η Λατινική Αυτοκρατορία (κόκκινο), η Αυτοκρατορία της Νίκαιας (μπλε), η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (μωβ) ,και το Δεσποτάτο της Ηπείρου (πράσινο). Τα όρια είναι ασαφή.

Με τον λατινικό τίτλο Partitio Terrarum imperii Romaniae (= Διανομή Εδαφών της Αυτοκρατορίας της Ρωμανίας), και κατά σύντμηση Partitio Romaniae, αλλά και Regni Graeci αναφέρεται η ιστορική συνθήκη (συμφωνία) που συνομολογήθηκε και υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ των ηγετών της Δ΄ Σταυροφορίας, αμέσως μετά την Άλωση της Πόλης το 1204. Με τη συνθήκη αυτή δημιουργήθηκαν νέα διάδοχα του Βυζαντίου κράτη, (Αυτοκρατορίες, Βασίλεια, Δουκάτα και Δεσποτάτα) που κυριάρχησαν του χώρου από περίπου μισό μέχρι τρεις επόμενους αιώνες.
Σημαντικότερα εξ αυτών ήταν το Λατινικό (ή Λομβαρδικό) Βασίλειο της Θεσσαλονίκης, το Ενετικό Βασίλειο (ή Δουκάτο) της Κρήτης, η Αυτοκρατορία της Νίκαιας, η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το Δεσποτάτο της Ηπείρου, τα Δουκάτο του Αρχιπελάγους (ή Δουκάτα της Νάξου και της Άνδρου) κ.ά., ενώ στην Κωνσταντινούπολη συστάθηκε η Λατινική Αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης. Περισσότερο ευνοημένη της συνθήκης αυτής ήταν η τότε θαλασσοκράτειρα Βενετία.

Συνθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συνθήκη αυτή, που φέρεται να συντάχθηκε από 24μελή επιτροπή στην οποία συμμετείχαν 12 Ενετοί και 12 εκπρόσωποι άλλων Σταυροφόρων καθώς και Ελλήνων Ευγενών της Κωνσταντινούπολης επικυρώθηκε περί τα τέλη του Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου του 1204 μετά από δύο γύρους ευρύτατων διαβουλεύσεων που είχαν ξεκινήσει από τον Μάιο του ίδιου έτους αμέσως μετά την άλωση. Σύμφωνα μ΄ αυτή ο νέος Λατίνος αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης έλαβε υπό τον άμεσο έλεγχό του το ένα τέταρτο, (ή δύο όγδοα), της άλλοτε βυζαντινής επικράτειας, ενώ η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας τα τρία όγδοα αυτής, καθώς και τα τρία όγδοα της πόλης της Κωνσταντινούπολης, συμπεριλαμβανομένης της Αγίας Σοφίας. Τα δε υπόλοιπα τρία όγδοα της βυζαντινής επικράτειας κατανεμήθηκαν μεταξύ των άλλων αρχηγών των Σταυροφόρων και Ελλήνων Ευγενών.
Ουσιαστικά μέσω της διανομής αυτής, η Βενετία έγινε η κύρια εξουσία στη Λατινική Ρωμανία, και η ουσιωδέστερη δύναμη αυτής, λαμβάνοντας υπόψη τη συμπλήρωση των τίτλων του Δόγη : Dominator quartae et dimidiae partis totius Romaniae (« Άρχοντας του τετάρτου και ημίσεος του τετάρτου πάσης Ρωμανίας »).

Κύρια πρόσωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιπτώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τη συνθήκη - συμφωνία Partitio Romaniae ξεκινά και η περίοδος της λεγόμενης Ενετοκρατίας και κατά περιοχές Φραγκοκρατίας ή Λατινοκρατίας στην ιστορία της Ελλάδας, όπου Ευρωπαίοι ευγενείς της Καθολικής Δύσης, ανέλαβαν τη διοίκηση των ελλαδικών περιοχών όπου κατά πλειονότητα κυριαρχούσε το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα. Αξιοσημείωτο είναι ότι τελικά μεγάλες περιφέρειες της πρότινος Βυζαντινής Αυτοκρατορίας παρέμειναν στην κυριότητα Ελλήνων ευγενών και όχι Σταυροφόρων, γεγονός που πολύ σύντομα θα οδηγήσει στην επανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Παράλληλα δε, από τις διαμάχες που ενέσκηψαν στη συνέχεια μεταξύ των Σταυροφόρων γρήγορα τα νεοπαγή λατινικά κράτη που δημιουργήθηκαν γύρω από την Κωνσταντινούπολη θα διαλυθούν μετά από την καταστροφική σύγκρουσή τους με την αναδυόμενη Αυτοκρατορία της Βουλγαρίας.

Τα κείμενα της συμφωνίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συμφωνία διανομής των εδαφών έχει φτάσει σε εμάς μέσα από πληθώρα πηγών. Κυριότερες αναλύσεις και συλλογές των πηγών αυτών δίνονται στις εξής δημοσιεύσεις:

  • Gottlieb Tafel, Georg Thomas, Urkunden zur älteren Handels und Staatsgeschichte der Republik Venedig mit besonderer Beziehungen auf Byzanz und die Levante, τομ. 1, Βιέννη, aus der kaiserlich-königlichen hof und Staatsdruckerei, 1856 , σελ. 444-501 [1]
  • Antonio Carile, "Partitio terrarum imperii Romanie," Studi veneziani, VII (1965), 125-305

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Partitio terrarum imperii Romaniae της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).