Hard Candy

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Hard Candy
Εξώφυλλο
Στούντιο άλμπουμ - Μαντόνα
Κυκλοφόρησε 19 Απριλίου 2008
Ηχογραφήθηκε 2007 - 08
Μουσικό είδος Ποπ, R&B, Dance
Διάρκεια 56:24
Δισκογραφική Warner Bros.
Παραγωγός Madonna, Danja, Demo Castellon, Hannon Lane, The Neptunes, Timbaland, Justin Timberlake
Δισκογραφικό χρονολόγιο
(Μαντόνα)
The Confessions Tour '''Hard Candy''' Celebration
Singles από Hard Candy
  1. "4 Minutes"
    Κυκλοφόρησε: 17 Μαρτίου 2008
  2. "Give It 2 Me"
    Κυκλοφόρησε: 15 Ιουλίου 2008
  3. "Miles Away"
    Κυκλοφόρησε: 17 Οκτωβρίου 2008


Το Hard Candy είναι το 11ο στούντιο άλμπουμ της Μαντόνα, το οποίο κυκλοφόρησε στις 19 Απριλίου 2008, από την Warner Bros. Records. Ήταν το τελευταίο στούντιο άλμπουμ της με την δισκογραφική εταιρεία, σηματοδοτώντας το τέλος μιας 25χρονης συνεργασίας. Ξεκίνησε να δουλεύει το άλμπουμ το 2007, και συνεργάστηκε με τον Justin Timberlake, Timbaland, Pharrell Williams και Nate "Danja" Hills. Το άλμπουμ έχει μια συνολική urban pop ατμόσφαιρα ενώ παραμένει ένα dance-pop cd στον πυρήνα του. Οι Pet Shop Boys κλήθηκαν επίσης να συνεργαστούν με την Μαντόνα, αλλά η δισκογραφική εταιρεία αργότερα απέσυρε την πρόσκλησή της.

Η Μαντόνα άρχισε να ενδιαφέρεται για συνεργασία με τον Timberlake αφού άκουσε το άλμπουμ του FutureSex / LoveSounds το 2006. Μαζί ανάπτυξαν μια σειρά από τραγούδια για το άλμπουμ, αλλά η βάση της ανάπτυξης τους ήταν τα demo του William. Η Μαντόνα είχε μια σειρά από τραγούδια που έγραψε για το άλμπουμ, τα οποία κατέπληξαν τον Timberlake. Είχαν εντατικές συζητήσεις μεταξύ τους πριν από την ηχογράφηση ενός τραγουδιού.

Η Μαντόνα είχε αποφασίσει αρχικά να απεικονίσει τον εαυτό της ως τη Μαύρη Μαντόνα για το εξώφυλλο, και να το ονομάσει έτσι, αλλά αργότερα αισθάνθηκε ότι την ιδέα μπορεί να τη δουν ως αμφιλεγόμενη. Όταν κυκλοφόρησε το άλμπουμ πήγε νούμερο ένα σε 37 χώρες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Αυστραλίας, του Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο και έγινε το ενδέκατο άλμπουμ με τις καλύτερες πωλήσεις το 2008. Το άλμπουμ παγκοσμίως έχει πουλήσει πάνω από τέσσερα εκατομμύρια.

Τα singles που έβγαλε από το άλμπουμ ήταν τρία. Το πρώτο, 4 Minutes, ήταν μια παγκόσμια επιτυχία, πήγε νούμερο ένα σε 21 χώρες και έγινε το 37ο top-ten hit της Μαντόνα στο Billboard Hot 100. Τα άλλα δύο singles ήταν το Give It 2 Me και το Miles Away. Για την προώθηση του άλμπουμ της ξεκίνησε μια παγκόσμια περιοδεία κατά την περίοδο 2008 – 09, Sticky & Sweet Tour, η οποία έγινε η highest grossing περιοδεία όλων των εποχών από σόλο καλλιτέχνη.


Σχετικά με τον δίσκο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Φεβρουάριο του 2007, ο Timbaland είπε ότι δουλεύει με τη Μαντόνα για το 11ο studio album της.[1] Ήταν το τελευταίο στούντιο άλμπουμ της Μαντόνα με την Warner Bros. Records. Τον Αύγουστο του 2007, ο Timbaland μίλησε για το άλμπουμ στο MTV News. Μαζί με τον Justin Timberlake επιβεβαίωσε ότι εργάστηκε για το άλμπουμ με την Μαντόνα και είπε ότι έγραψε δέκα τραγούδια γι’ αυτήν.[2] Είπε:

"Me and Justin did the records. [Madonna's] got a hot album. Her album is up there with Justin's album. [...] Ah, man, there's this one song, we taking it back to 'You must be my luck-eee starrrr!' ... Remember 'Ugly' by Bubba Sparxxx? I got a beat similar to that. The hook is no words. It's saying stuff named after coffee... The name of the song is 'La, La'. Pharrell did a hot one for her too called 'Candy Shop'."

Ηχογράφηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

A group of performers on stage. Central to them, a blond female rides on a white car. She is flanked by dancers in black bondage style costumes. Behind them a background full of lights, is displayed.
Κατά την εκτέλεση του "Beat Goes On" στην Sticky & Sweet Tour

Το άλμπουμ περιλαμβάνει εμφανίσεις φωνητικά από τους Justin Timberlake, Timbaland, Pharrell Williams και Kanye West. Την παραγωγή του άλμπουμ διαθέτουν η Μαντόνα, ο Timbaland, Timberlake, The Neptunes και Nate "Danja" Hills. Σε προηγούμενους δίσκους της η Μαντόνα είχε συνεργαστεί με σχετικά άγνωστους παραγωγούς όπως William Orbit, Mirwais Ahmadzaï και Stuart Price. Ωστόσο, για το Hard Candy η Μαντόνα αποφάσισε να συνεργαστεί με παραγωγούς και καλλιτέχνες οι οποίοι ήταν ήδη γνωστοί. Μιλώντας στο MTV, η Μαντόνα εξήγησε την απόφασή της να συνεργαστεί με γνωστούς παραγωγούς: «Επειδή είναι καλοί, μου αρέσουν οι “βλακείες” τους. [...]Θέλω να πω, δεν μου αρέσει να επαναλαμβάνομαι, και καθόμουν και σκεφτόμουν τι μουσική μου αρέσει τώρα; Και ήταν πράγματι το FutureSex / LoveSounds του Timberlake.». Το πρώτο κομμάτι που ηχογράφησαν η Μαντόνα με τον Timberlake ήταν το "Devil Wouldn't Recognize You". Ο Timberlake αισθάνθηκε ότι το τραγούδι έμοιαζε με το τραγούδι της Μαντόνα που είχε βγάλει πριν από χρόνια "Frozen" (1998).

Σύνθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

A blond woman standing on a stage, wearing a black coat over a black leotard and long black boots. She is flanked by two males in formal suits. The men are sitting on one leg and holds out their hats to the woman who sings into a microphone in her left hand. The backdrop displays tiny sparkling red lights.
Η Μαντόνα ξεκίνησε την Sticky & Sweet Tour με το τραγούδι "Candy Shop", το οποίο είναι και το πρώτο τραγούδι του άλμπουμ.

Στο περιοδικό Interview Magazine η Μαντόνα εξήγησε την έμπνευσή της για τα τραγούδια και τη μουσική του Hard Candy. Είπε, «Πιθανόν από πολλές απόψεις, τα περισσότερα τραγούδια να είναι αυτοβιογραφικά. Πραγματικά δεν σκέφτομαι προσωπικές ιστορίες όταν γράφω μουσική. Απλώς μου έρχεται. Το "Candy Shop" είναι το πρώτο τραγούδι του άλμπουμ. Παράγεται απ’ τον Williams, το τραγούδι χρησιμοποιεί τη λέξη καραμέλα (Candy) ως μια μεταφορά για το σεξ. Ο Williams δήλωσε, «Ήμασταν στο στούντιο,[…] και η Μαντόνα είπε 'Look, give me some hot shit'. Τη κοίταζα και είπα 'She's saying hot shit? OK’». Το πρώτο single, "4 Minutes" ήταν αρχικά γνωστό ως "4 Minutes to Save the World". Η ανάπτυξη του τραγουδιού είχε ως κίνητρο το να σώσουμε τον πλανήτη από την καταστροφή, και πως οι άνθρωποι μπορούν να διασκεδάσουν στην διαδικασία. Σύμφωνα με την Μαντόνα, το τραγούδι το εμπνεύστηκαν από την παραγωγή του ντοκιμαντέρ I Am Because We Are. Στο τραγούδι συμμετέχουν ο Timberlake και Timbaland. Είναι ένα uptempo dance κομμάτι με ένα αστικό, [hip-hop]] στυλ και επίσης περιλαμβάνει έναν bhangra ρυθμό του Timbaland. Τα όργανα που χρησιμοποιούνται στο κομμάτι είναι brass, foghorns και cow bells. Οι στίχοι του τραγουδιού μεταφέρουν το μήνυμα της κοινωνικής συνείδησης εμπνευσμένο από την επίσκεψη της Μαντόνα στην Αφρική. Στο "Give It 2 Me", το δεύτερο single συγχωνεύει bounce- παλμούς και funky bassline. "If it's against the law, arrest me" τραγουδά "If you can handle it, undress me." Το τραγούδι έχει μια σύντομη παρένθεση, όπου η Μαντόνα επαναλαμβάνει συνεχώς την φράση "Get stupid" και ο Williams τραγουδά "To the left, to the right". Το "Give It 2 Me" γράφτηκε από την Μαντόνα, το οποίο, αν και φαίνεται να είναι για τον χορό και το σεξ, είναι μια αναφορά στην καριέρα της Μαντόνα που εκτείνεται σε τρεις δεκαετίες στη μουσική βιομηχανία. Μουσικά είναι ένα αισιόδοξο dance τραγούδι, που χαρακτηρίζει τα όργανα της Δυτικής Αφρικής από κρουστά και cowbells. Στο τέταρτο κομμάτι, "Heartbeat", η Μαντόνα τραγουδάει λαχανιασμένη και επίσης διαθέτει ένα διάλειμμα, όπου αλλάζει η μουσική από το φυσιολογικό ρυθμό της και ακούμε μόνο τον ήχο των τυμπάνων.

Κριτικές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 Επαγγελματική βαθμολόγηση
Συνολικά αποτελέσματα
Πηγή Βαθμολόγηση
Metacritic (65/100)[3]
Επανεξετασμένα αποτελέσματα
Πηγή Βαθμολόγηση
Allmusic 2.5/5 stars
Blender 4/5 stars
Billboard Positive
Entertainment Weekly B+
The Guardian]] 4/5 stars
NME (5/10)
PopMatters (5/10)
Rolling Stone 4/5 stars
Slant Magazine 3.5/5 stars
The Times 3/5 stars

Το Hard Candy έλαβε γενικά ευνοϊκές κριτικές συγκεντρώνοντας βαθμολογία 65/100. Ο Mark Savage από το BBC σχολίασε την σύνθεση των κομματιών λέγοντας ότι "αν μερικά από τα κομμάτια τα είχαν επεξεργαστεί περισσότεροι παραγωγοί, το Hard Candy θα μπορούσε να είναι απ'τά καλύτερα άλμπουμ της Μαντόνα.[4]Ο Stephen Thomas είπε οτι υπάρχει μια αίσθηση αδιαφορίας απ'τήν Μαντόνα στο άλμπουμ, σαν να παρέδωσε τα ηνία στον Pharrell και τον Timbalake.[5]Η Kerri Mason από το Billboard επαίνεσε τον νεό ήχο και την μουσική κατεύθυνση που έλαβε η Μαντόνα, αλλά θεώρησε ότι είχε γίνει μαριονέτα των παραγωγών, οδηγώντας την να σχολιάσει ότι "Madonna makes producers, producers don't make Madonna".[6]

Ο Caryn Ganz από το Rolling Stone εξήγησε ότι η ομάδα σύνθεσης των τραγουδιών βοηθά την Μαντόνα να επανεξετάσει τις ρίζες της ως μία αστική - ντίσκο βασίλισσα.[...]Για το Hard Candy, αφήνει τους παραγωγούς να την κάνουν το παιχνιδάκι τους".[7] Ο Thomas Hausner από το PopMatters είπε ότι ο δίσκος είναι overpopulated με ανακυκλωμένη ποπ που είναι δυσδιάκριτες και ότι κάτι χαλαρωτικά arpeggiating φωνητικά της Μαντόνα δεν μπορούν να μας ανακουφίσουν.[8] Ο Tom Ewing από το Pitchfork Media αναρωτήθηκε μετά την ακρόαση ότι κανείς από τους παραγωγούς του άλμπουμ δεν είναι κοντά στο δημιουργικό αποκορυφωμά του.[9] Ο Sal Cinquemani από το Slant Magazine απογοητεύτηκε με το άλμπουμ και είπε "Η Μαντόνα δεν έχει παραδώσει ποτέ τόσο ανούσια πράγματα σε έναν δίσκο της απ'τό ξεκίνημα της καριέρας της [...] Υπάρχουν λίγες ομολογίες εδώ - τίποτα πολιτικό, τίποτα πνευματικό, δεν μιλάει για την φήμη, τον πόλεμο ή τα μέσα μαζικής ενημέρωσης".[10]Ο Wilfred Young από τα NME θεώρησε ότι ήταν ένα αρκετά στερεό άλμπουμ αλλά πολύ μέτριο για την Μαντόνα.[11]

Track Listing[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

No. TίτλοςΣυνθέτες Διάρκεια
1. "Candy Shop"  Pharrell Williams, Madonna 4:16
2. "4 Minutes" (featuring Justin Timberlake και Timbaland)Madonna, Tim Mosley, Timberlake, Nate Hills 4:04
3. "Give It 2 Me"  Williams, Madonna 4:48
4. "Heartbeat"  Williams, Madonna 4:04
5. "Miles Away"  Madonna, Mosley, Timberlake, Hills 4:49
6. "She's Not Me"  Williams, Madonna 6:05
7. "Incredible"  Williams, Madonna 6:20
8. "Beat Goes On" (featuring Kanye West)Williams, Madonna, West 4:27
9. "Dance 2night"  Madonna, Mosley, Timberlake, Hannon Lane 5:03
10. "Spanish Lesson"  Williams, Madonna 3:38
11. "Devil Wouldn't Recognize You"  Madonna, Mosley, Timberlake, Hills, Joe Henry 5:09
12. "Voices"  Madonna, Mosley, Timberlake, Hills, Lane 3:39
Συνολική διάρκεια:
56:24


Formats[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • CD — containing the 12-track album.
  • CD Japanese Edition — 13-track edition including the bonus track "Ring My Bell".
  • CD Limited Collectors Edition Candy Box — 14-track edition containing the album, two exclusive "4 Minutes" remixes in a hinged DVD-sized "Candy" box with a 16-page booklet and approximately 35 Starlite Mint candies packaged in clear cello bag.
  • LP Limited Edition — full length 12-track album on two pink-white and blue-white "candy swirled" vinyl discs, plus a DJ Remix 12" (on black vinyl) with two exclusive remixes of "4 Minutes" by Tracy Young and Peter Rauhofer, and a bonus CD of the album housed in a plain white CD sleeve, all housed in a three-pocket deluxe gatefold Stoughton jacket.
  • iTunes Deluxe Pre-order version — 16-track edition containing the album, two "4 Minutes" remixes, bonus track "Ring My Bell", digital booklet and a "Give It 2 Me" remix.
  • iTunes Pre-order version — 13-track edition containing the album, digital booklet and bonus track "Ring My Bell".
  • Deluxe Digital version — 15-track edition containing the album, two "4 Minutes" remixes, digital booklet and a "Give It 2 Me" remix.
  • Digital version — 12-track edition containing the album and digital booklet.
  • Vodafone Exclusive — from April 21, 2008, seven tracks from the album were released at a rate of one a day counting down the week before the album was available. Each track remained live for 24 hours for download before being replaced by the next one.[12]


Προσωπικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Charts και Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Year-end charts[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Chart (2008) Position
Australian Albums Chart[42] 47
Belgian Albums Chart (Flanders)[43] 25
Belgian Albums Chart (Wallonia)[43] 21
Danish Albums Chart[44] 16
German Albums Chart[45] 14
Greek Albums Chart[46] 12
Greek Foreign Albums Chart[47] 2
Hungarian Albums Chart[48] 5
Mexican Albums Chart[49] 6
Swiss Albums Chart[50] 8
US Billboard 200[51] 53

Singles[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Year Single Peak chart positions Certifications
US
[52]
U.S. Club
[53]
AUS
[54]
AUT
[55]
CAN
[52]
FRA
[56]
GER
[57]
ITA
[58]
SWI
[59]
UK
[60]
2008 "4 Minutes" (featuring Justin Timberlake) 3 1 1 2 1 2 1 1 1 1
  • US: 2× Πλατινένιο[61]
  • AUS: Πλατινένιο[62]
"Give It 2 Me" 57 1 23 10 8 5 8 3 4 7
"Miles Away" 2 21 23 54 11 26 32 39
"—" denotes releases that did not chart or was not released.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Rodriguez, Jayson (2007-02-09). «Timbaland Still In Shock Over Jay-Z, Madonna, Elton Collaborations». MTV (MTV Networks). http://www.mtv.com/news/articles/1552023/20070209/timbaland.jhtml. Ανακτήθηκε στις 2010-02-26. 
  2. Reid, Shaheem (2008-08-08). «Timbaland Talks About His And Justin Timberlake's 'Hot' Collabo With Madonna». MTV (MTV Networks). http://www.mtv.com/news/articles/1566579/20070807/timbaland.jhtml. Ανακτήθηκε στις 2010-04-26. 
  3. «Hard Candy». MetaCritic. CBS Interactive. Ανακτήθηκε στις 2011-07-08. 
  4. Savage, Mark (2008-04-08). «Review: Madonna's Hard Candy». BBC. BBC Online. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  5. Erlewine, Stephen Thomas (2008-04-25). «allmusic ((( Hard Candy > Overview )))». Allmusic. Rovi Corporation. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  6. Mason, Kerri (2008-05-03). «Hard Candy: Music Review». Billboard. Nielsen Business Media, Inc. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  7. Ganz, Caryn (2008-04). «Music Reviews: Hard Candy». Rolling Stone (Jann Wenner) 1082 (21). ISSN 0035-791X. http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/7910/38429. Ανακτήθηκε στις 2008-04-26. 
  8. Hauser, Thomas (2008-06-10). «Madonna: Hard Candy < Reviews». PopMatters. Ανακτήθηκε στις 2008-07-08. 
  9. Ewing, Tom (2008-04-28). «Pitchfork: Album Reviews: Madonna: Hard Candy». Pitchfork Media. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  10. Cinquemani, Sal (2008-04-23). «Madonna: Hard Candy | Music Review». Slant Magazine. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  11. Young, Wilfred (2008-04-28). «Madonna "Hard Candy" Review». NME. IPC Media. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  12. Hastings, Chris (2008-03-30). «Madonna's millions from Hard Candy ads». The Daily Telegraph. Telegraph Media LLC. Ανακτήθηκε στις 2010-05-04. 
  13. «Madonna – Hard Candy (album)». Ultratop 50. Hung Median. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  14. «TOP50 Prodejní – Madonna – Hard Candy». International Federation of the Phonographic Industry. 2008-05-09. Ανακτήθηκε στις 2010-05-04. 
  15. «Greek Albums Chart». IFPI Greece. 2006-01-26. Ανακτήθηκε στις 2010-07-08. 
  16. «Top 40 album- és válogatáslemez- lista» (στα Hungarian). Mahasz. Magyar Hanglemezkiadók Szövetsége. 2008-04-28. Ανακτήθηκε στις 2010-04-27. 
  17. «Oficjalna Lista Sprzedažy» (στα Polish). OLiS. 2008-05-04. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  18. «Discos de Oro y Platino». Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers. 2008-04-22. Ανακτήθηκε στις 2008-08-02. 
  19. «ARIA Charts – Accreditations – 2008 Albums». Australian Recording Industry Association. Ανακτήθηκε στις 2008-08-02. 
  20. «IFPI Austria – Certification database». International Federation of the Phonographic Industry. Ανακτήθηκε στις 2008-12-14. 
  21. «Gold And Platinum Certifications – Albums – 2008». Ultratop. 2008-08-15. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  22. «ABPD : Associação Brasileira de Produtores de Disco». Associação Brasileira dos Produtores de Discos. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  23. «Gold & Platinum Certification for CRIA, June 2008». Canadian Recording Industry Association. 2008-06-16. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  24. «Guld og platin 2008». International Federation of the Phonographic Industry. 2008-05-16. Ανακτήθηκε στις 2008-08-02. 
  25. «IFPI Platinum Certifications Europe 2008». International Federation of the Phonographic Industry. Ανακτήθηκε στις 2009-08-21. 
  26. «Tilastot – Madonna – Kultalevy». International Federation of the Phonographic Industry. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  27. «InfoDisc : Les Certifications (Albums) du SNEP (Bilan par Artiste)» (στα French). Syndicat National de l'Édition Phonographique. 2008-09-09. Ανακτήθηκε στις 2010-05-04. 
  28. [[[:Πρότυπο:Certification Cite/URL]] «Gold-/Platin-Datenbank ('Hard Candy')»] Check |url= value (βοήθεια) (στα Γερμανικά). Bundesverband Musikindustrie. Ανακτήθηκε στις 2011-11-06. 
  29. http://web.archive.org/web/20081227040940/http://www.ifpi.gr/chart01.htm
  30. «Keresés album címe szerint» (στα Hungarian). Mahasz. Magyar Hanglemezkiadók Szövetsége. 2009-01-24. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  31. «The Irish Charts – All there is to know». Irish Recorded Music Association. 2008-12-01. Ανακτήθηκε στις 2009-12-31. 
  32. «May 2008 Gold List and certification work». Recording Industry Association of Japan. Ανακτήθηκε στις 2010-07-01. 
  33. «Certificaciones Encontradas, Madonna». Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas. 2008-06-05. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  34. «Oficjalna Lista Sprzedažy». OLiS. 2009-09-21. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  35. «Discos de Ouro e Platina – Ano 2008» (στα Portuguese). Associação Fonográfica Portuguesa. 2008-09-09. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  36. «"2M" - Чарт продаж. Россия 39-2009». 2m-online.ru. Ανακτήθηκε στις 2009-12-31. 
  37. «Top 50 Albumes 2008» (PDF) (στα Spanish). Productores de Música de España. Ανακτήθηκε στις 2010-11-14. 
  38. «Guld & Platina - År 2008» (PDF). International Federation of the Phonographic Industry. 2008-07-18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2012-02-13. Ανακτήθηκε στις 2008-08-02. 
  39. «Swiss Music Charts – Certifications». The Official Swiss Charts and Music Community. Ανακτήθηκε στις 2008-08-02. 
  40. http://www.mu-yap.org/news.asp?NID=279
  41. «BPI Certifications Searchable database». British Phonographic Industry. Ανακτήθηκε στις 2010-03-18. 
  42. «ARIA Charts - End Of Year Charts - Top 100 Albums 2008». Australian Recording Industry Association. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  43. 43,0 43,1 «Rapports Annuel 2008». Ultratop. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  44. «Bagom Hitlisten Top 2008». Tracklisten. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  45. «Album Jahrescharts 2008». MTV (στα German). MTV Networks. 2008-12-16. Ανακτήθηκε στις 2010-07-30. 
  46. «Annual Chart - Year 2008 Top 50 Ελληνικών και Ξένων Aλμπουμ» (στα Greek). IFPI Greece. Ανακτήθηκε στις 2010-07-01. 
  47. «Annual Chart - Year 2008 Top 50 Ξένων Aλμπουμ» (στα Greek). IFPI Greece. Ανακτήθηκε στις 2010-07-01. 
  48. «Összesített album- és válogatáslemez-lista». Mahasz. Ανακτήθηκε στις 2010-05-19. 
  49. «Top 100 Musica – Albums» (PDF). Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas. 2008. Ανακτήθηκε στις 2010-04-03. 
  50. «Swiss End of Year Charts 2008». Swiss Music Charts. Hung Medien. Ανακτήθηκε στις 2010-05-03. 
  51. «2008 Year-End Billboard 200 Albums». Billboard. Nielsen Business Media. Ανακτήθηκε στις 2010-10-05. 
  52. 52,0 52,1 «allmusic ((( Madonna > Charts & Awards > Billboard Singles )))». Allmusic. Rovi Corporation. 1983–2009. Ανακτήθηκε στις 2009-05-26. 
  53. Trust, Gary (2009-09-15). «'Celebration': Madonna's 40 Most Impressive Instants». Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/column/chartbeat/celebration-madonna-s-40-most-impressive-1004012156.story. Ανακτήθηκε στις 2009-10-08. 
  54. Ryan, Gavin (2009). ARIA Singles Chart Book 1988-2008. Moonlight Publishing, σελ. 91–92. 
  55. «Madonna singles discography». Ö3 Austria Top 40. austriancharts.at. Ανακτήθηκε στις 2010-01-06. 
  56. «Madonna Singles Discography». Syndicat National de l'Édition Phonographique. Lescharts.com at Hung Medien. 1984–2009. Ανακτήθηκε στις 2009-06-02. 
  57. «Madonna Singles Discography». Media Control Charts. Musicline.de. 1984–2009. Ανακτήθηκε στις 2009-05-26. 
  58. «Madonna Singles Discography». Federation of the Italian Music Industry. Italiancharts.com at Hung Medien. 1999–2009. Ανακτήθηκε στις 2009-12-02. 
  59. «Madonna Singles Discography». Swiss Music Charts. Hitparade.ch at Hung Medien. 1984–2009. Ανακτήθηκε στις 2009-06-02. 
  60. «Madonna Singles Discography». The Official Charts Company. Ανακτήθηκε στις 2009-05-25. 
  61. «Madonna – 4 Minutes ft. Justin Timerlake». Recording Industry Association of America. 2008-08-09. Ανακτήθηκε στις 2009-08-25. 
  62. «ARIA Charts – Accreditations – 2008 Singles». Australian Recording Industry Association. Ανακτήθηκε στις 2009-12-14. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Hard Candy (Madonna album) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).