Ράγα (βοτανική)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Καρπός ακτινίδιου (Actinidia deliciosa) σε τομή. Τυπική ράγα με λεπτό, υμενώδες εξωκάρπιο, παχύ σαρκώδες μεσοκάρπιο και πολλά μικρά σπέρματα.

Ράγα, στη βοτανική, είναι τύπος μικρού ή μεγάλου, φρέσκου, αδιάρρηκτου σαρκώδη καρπού, [1] ο οποίος παράγεται από ένα άνθος που περιέχει μία ωοθήκη. Η ράγα περιέχει ένα ή περισσότερα σπέρματα.[2] Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, καρποί τύπου ράγας είναι τα σταφύλια, τα ακτινίδια, οι μπανάνες, καθώς και οι ντομάτες, τα αγγούρια, οι μελιτζάνες κ.ά.

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάγραμμα τυπικής ράγας σταφυλιού: 1.Σπόρος 2.Περικάρπιο [2a.Εξωκάρπιο 2b.Μεσοκάρπιο 2c.Ενδοκάρπιο] 3.4.Αγγειώδεις δεσμίδες 5. Επιδερμίδα
Ο καρπός της αγγουριάς (Cucumis sativus) είναι αδιάρρηκτη ψευδής ράγα ή πέπων, κυλινδρικού σχήματος, με πολλούς σπόρους.
  • Η ράγα είναι κοινός τύπος σαρκώδους απλού καρπού, στον οποίον ολόκληρο το εξωτερικό στρώμα του τοιχώματος των ωοθηκών ωριμάζει σε ένα δυνητικά βρώσιμο περικάρπιο.
  • Το περικάρπιο αποτελείται συνήθως από ένα λεπτό, υμενώδες εξωκάρπιο, ένα παχύ, σαρκώδες μεσοκάρπιο και ένα λεπτό ενδοκάρπιο.[3]
  • Οι ράγες είναι καρποί αδιάρρηκτοι, μη διανοιγόμενοι. Δηλαδή, δεν διαρρηγνύονται για να ελευθερώσουν το σπέρμα ή τα σπέρματα, αλλά κατά την ωρίμανση πέφτουν ολόκληροι στη γη.[4]
  • Οι καρποί τύπου ράγας είναι συνήθως ζουμεροί, στρογγυλοί, με έντονο χρώμα, γλυκείς ή ξινοί. Δεν περιέχουν κουκούτσι υπό την έννοια της πυρηνόκαρπης δρύπης, αν και ενδέχεται να περιέχουν λίγους έως και πολλούς μικρούς σπόρους, [5] δηλαδή, είναι συνήθως πολύσπερμοι καρποί.[1]
  • Οι σπόροι συνήθως είναι ενσωματωμένοι στο σαρκώδες εσωτερικό της ωοθήκης. Υπάρχουν κάποιες «μη σαρκώδεις» εξαιρέσεις, όπως οι πιπεριές, στις οποίες υπάρχει αέρας και όχι πολτός γύρω από τους σπόρους.
  • Τα όρια ανάμεσα σε μια ράγα και μια δρύπη δεν είναι πάντα σαφή. Ένας ορισμός της ράγας απαιτεί το ενδοκάρπιο να έχει πάχος μικρότερο από 2 χιλιοστά, ενώ τα υπόλοιπα φρούτα με ξυλώδες ενδοκάρπιο να είναι δρύπες.
  • Ορισμένες πηγές περιγράφουν τον καρπό του αβοκάντο, του γένους Persea, ως ράγα, άλλες πηγές το περιγράφουν ως δρύπη.[6]

Ορολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αληθής ράγα χαρακτηρίζεται ο καρπός του οποίου ολόκληρο το τοίχωμα της ωοθήκης, όταν ωριμάσει, μετατρέπεται σε σαρκώδες, συνήθως χυμώδες και εδώδιμο, περικάρπιο.
  • Τροποποιημένες ράγες ή Εσπερίδια ονομάζονται οι καρποί των εσπεριδοειδών.[7] Είναι ράγες μετρίου έως μεγάλου μεγέθους και έχουν παχύ και ανθεκτικό [5] δερματώδη φλοιό, ο οποίος δεν θεωρείται βρώσιμος διότι είναι σκληρός και πικρός. Το εσωτερικό τους είναι χωρισμένο σε 8-15 τμήματα, τα οποία είναι συνήθως ασκόμορφες κύστες, πλήρεις χυμών, οι αποκαλούμενες στην καθομιλουμένη φέτες ή φελιά.[8]
  • Ψευδής ράγα ή Πέπων θεωρείται ο καρπός που προέρχεται από το ωοθηκικό τοίχωμα και τον ανθικό σωλήνα, ο οποίος αποτελείται από τα βασικά μέρη των σεπάλων, πετάλων και στημόνων.[9]

Παραδείγματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Βοτανική (29 Μαρτίου 2018). «Ορολογία / Ράγα». votaniki.gr. 
  2. Παπαδημητρίου, Τάσος (10 Ιουλίου 2018). «Γλωσσάριο Βοτανικών Όρων». Συστηματική Βοτανική. 
  3. Botany. «Βοτανική Ορολογία (από Κ–Ρ)». botany.gr. 
  4. Βοτανική (25 Μαρτίου 2018). «Αδιάρρηκτος καρπός». votaniki.gr. 
  5. 5,0 5,1 Koning, Ross E. (1994). «Fruit Classification». www1.biologie.uni-hamburg.de (στα Αγγλικά). Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. 
  6. Πανεπιστήμιο Πάτρας. «Οικογένεια Perseeae» (PDF). upatras.gr. eclass. σελ. 3. 
  7. 7,0 7,1 7,2 Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Σπέρματα–καρποί» (PDF). www.aua.gr. eclass. σελ. 24. 
  8. Καββαδάς, Δημήτρης (1 Ιανουαρίου 1990). Εικονογραφημένον Βοτανικόν Φυτολογικόν Λεξικόν (Τόμος Στ'). Αθήνα: Πελεκάνος. σελ. 2750. ISBN 9780004000077. Νεραντζοειδή. Εσπερίδια (φέτες–φελιά) πλήρη χυμωδών ασκομόρφων κύστεων. 
  9. 9,0 9,1 GAIApedia (3 Οκτωβρίου 2016). «Καρποί». gaiapedia.gr. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κίμων Χατζημπίρος | Πάνος Παναγιωτίδης | Ρένα Καρακατσάνη. (2007). "Λεξικό Οικολογικών & Περιβαλλοντικών Όρων". Εκδόσεις Σταφυλίδη. ISBN 9789607695307