Ποτέ την Κυριακή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ποτέ την Κυριακή
Ποτέ την Κυριακή.jpg
Σκηνοθεσία Ζυλ Ντασέν
Παραγωγή Βασίλης Λαμπίρης
Σενάριο Ζυλ Ντασέν
Πρωταγωνιστές Μελίνα Μερκούρη
Ζυλ Ντασέν
Γιώργος Φούντας
Τίτος Βανδής
Μήτσος Λυγίζος
Δέσπω Διαμαντίδου
Δήμος Σταρένιος
Δημήτρης Παπαμιχαήλ
Αλέξης Σολωμός
Μουσική Μάνος Χατζιδάκις
Φωτογραφία Ζακ Νατιέ
Μοντάζ Ρότζερ Ντουάιρ
Σκηνογραφία Αλέκος Ζώνης
Εταιρεία παραγωγής Μελίνα Φιλμ
Lopert Pictures Corporation
Διανομή Lopert Pictures Corporation (ΗΠΑ, κινηματογραφικός)
Πρώτη προβολή 1 Οκτωβρίου 1960 (ΗΠΑ)
Κυκλοφορία 27 Ιουλίου 2005 (DVD)
Διάρκεια 91΄
Προέλευση Ελλάδα
ΗΠΑ
Γλώσσα Ελληνική
Αγγλική
Ρωσική
Προϋπολογισμός $150,000[1]
Ακαθάριστα έσοδα $4 εκατομμύρια [2]
Σελίδα IMDb d

Το Ποτέ την Κυριακή είναι ελληνική ρομαντική κωμική ταινία του 1960, σε σκηνοθεσία και σενάριο Ζυλ Ντασέν. Πρωταγωνιστούν οι Μελίνα Μερκούρη, Ζυλ Ντασέν και Γιώργος Φούντας.

Η ταινία ήταν η δεύτερη ταινία του Ζυλ Ντασσέν, με σενάριο δικό του και πρωταγωνίστρια την Μελίνα Μερκούρη (η πρώτη ταινία ήταν "Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται", κινηματογραφική διασκευή του ομώνυμου έργου του Νίκου Καζαντζάκη[3]). Γυρίστηκε το 1960 εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα και είναι μία από τις διασημότερες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου κυρίως λόγω της βραβευμένης με Όσκαρ μουσικής που έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη συγκεκριμένη ταινία πρωταγωνιστεί η Ίλια, μία πόρνη στο λιμάνι του Πειραιά. Κοινωνική, ευαίσθητη και συναισθηματική, η Ίλια δεν ανήκει σε κάποιον μαστροπό, διαλέγει τους πελάτες της, δεν εργάζεται τις Κυριακές κι ούτε όταν έχει παραστάσεις το Ελληνικό Φεστιβάλ Θεάτρου. Αποτελεί πρότυπο για τις εκδιδόμενες γυναίκες της περιοχής.

Τον ίδιο καιρό έρχεται στον Πειραιά ο Αμερικανός Όμερ, ερασιτέχνης φιλόσοφος, επηρεασμένος από τον προτεσταντισμό, τον Αριστοτέλη και τον Φρόυντ. Ηρθε στην Ελλάδα για να βρει το μυστικό της ευτυχίας, αναζητώντας το πώς χάθηκε το μεγαλείο της κλασικής εποχής. Στο πρόσωπο της Ίλια βλέπει την εικόνα της ξεπεσμένης Ελλάδας.

Υπάρχουν τρεις άνθρωποι που, παράλληλα, θέλουν να σταματήσουν την Ίλια από την πορνεία. Ένας άντρας που την αγαπά, ο Όμερ και ο μαστροπός του λιμανιού ο οποίος εξαιτίας της χάνει κέρδη. Τελικά, ο μαστροπός χρηματοδοτεί τον Όμερ στον σκοπό του να την κάνει "καθώς πρέπει". Έτσι, ο Όμερ της μαθαίνει έναν "πνευματικό" τρόπο ζωής, πέρα από τις φυσικές απολαύσεις και της διδάσκει φιλοσοφία, μουσική, γεωγραφία. Με τις αρχές της λογικής της διορθώνει της λάθος ερμηνείες που δίνει στην πλοκή των αρχαίων τραγωδιών, στις οποίες η Ίλια αλλάζει την εξέλιξη και τους δίνει ευχάριστο τέλος.

Η Ίλια θεωρεί ότι ξαναγεννήθηκε και χαίρεται με τη νέα της ζωή, μέχρι που μαθαίνει ποιος δίνει τα χρήματα για την εκπαίδευσή της. Εξαγριώνεται και μαζί με τις πόρνες-θύματα του μαστροπού κάνει μια "επανάσταση" ενάντια του. Απορρίπτει και τον Όμερ από τη ζωή της. Παρόλα αυτά, ξεφεύγει από την πορνεία και ξεκινά μόνιμη σχέση (ίσως γάμο -δεν αναφέρεται στην ταινία-) με τον άντρα που την αγαπά, δείχνοντας ότι μόνο η αγάπη μπορεί να αλλάξει έναν άνθρωπο.

Διανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αλληγορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζυλ Ντασσέν είναι σκηνοθέτης που είχε εκδιωχθεί από τον Μακαρθισμό λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων. Σαν μαθητής του Χίτσκοκ δεν παραλείπει ποτέ να φτιάχνει μία ενδιαφέρουσα με ανατροπές πλοκή αλλά και σαν αριστερός δεν παραλείπει ποτέ να περνά τα πολιτικά του μηνύματα μέσα από τις ταινίες του. Η συγκεκριμένη ταινία όσο εύπεπτη και αν φαίνεται ουσιαστικά παρουσιάζει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, την οποία συμβολίζει η χαρούμενη πόρνη Ίλια, να την θέλουν πάντα μνηστήρες φαινομενικά αγαθοί και καλοπροαίρετοι ώστε να την διαμορφώσουν όπως αυτοί επιθυμούν κρύβοντας πάντα άλλα πιο "ανεξιχνίαστα" κριτήρια.

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο προϋπολογισμός της ταινίας ήταν 151.000 δολάρια.[4] Συνολικά απέφερε 8.000.000 δολάρια παγκοσμίως.[4] Στην Ελλάδα έκοψε 184.524 εισιτήρια.[5]

Η διασκευή στο Μπρόντγουεϊ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιτυχία της ταινίας στις ΗΠΑ ήταν αρκετά μεγάλη, γεγονός που οδήγησε τον Ζυλ Ντασσέν και την Μελίνα Μερκούρη στην απόφαση να παρουσιάσουν μια θεατρική διασκευή - μιούζικαλ του "Ποτέ την Κυριακή" στο Μπρόντγουεϊ, στο θέατρο Μαρκ Χέλιντζερ, την περίοδο 1967-1968. Η σκηνοθεσία και διασκευή της παράστασης είναι του Ζυλ Ντασσέν. Η μουσική είναι του Μάνου Χατζιδάκι. Το μιούζικαλ ήταν υποψήφιο για 6 βραβεία Τόνι[6].

Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Φεστιβάλ των Καννών το 1960, το Ποτέ την Κυριακή ήταν υποψήφιο για τον Χρυσό Φοίνικα αλλά τελικά κέρδισε μόνο το βραβείο πρώτου Γυναικείου Ρόλου που απονεμήθηκε στην Μελίνα Μερκούρη, η οποία μοιράστηκε το βραβείο με τη Ζαν Μορό του Μοντεράτο Καντάμπιλε. Περισσότερο και από το βραβείο ερμηνείας της Μελίνας Μερκούρη για την Ίλια, εκείνο που πέρασε στην ιστορία του 13ου Φεστιβάλ των Καννών ήταν το γλέντι που ακολούθησε. Πολλά θρυλούνται για εκείνη τη βραδιά και άλλα τόσα μετέφεραν οι δημοσιογράφοι της εποχής: τον Ντασέν να χορεύει χασάπικο πάνω σε τραπέζι, τον Γιώργο Φούντα να μαθαίνει ζεϊμπέκικο στη Χάγια Χαραρίτ, τη Μπέτσι Μπλερ να ακολουθεί στο τσα-τσα το Μάνο Χατζιδάκι και τον Ζορζ Σιμενόν να βγάζει την πίπα και να φωνάζει "κούκλα να ζήσεις" στη Μελίνα Μερκούρη[7].

Το 1961, η ταινία ήταν υποψήφια για 5 Όσκαρ, μεταξύ των οποίων για τον Πρώτο Γυναικείο Ρόλο για τη Μελίνα Μερκούρη (βραβείο το οποίο έχασε από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ που κέρδισε για την ταινία Ζήσαμε στην Αμαρτία (BUtterfield 8, 1960)), για τα ενδύματα για την Ντένη Βαχλιώτη αλλά και σεναρίου και σκηνοθεσίας για τον Ζυλ Ντασέν. Κέρδισε Όσκαρ όμως μόνο για την μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για το τραγούδι "Τα Παιδιά του Πειραιά"[8] , τραγούδι με τις περισσότερες διασκευές σε όλο τον κόσμο και ένα από τα πιο διάσημα τραγούδια από τον παγκόσμιο κινηματογράφο. "Τα Παιδιά του Πειραιά" ήταν το πρώτο τραγούδι σε άλλη γλώσσα πλην της αγγλικής που έλαβε τη συγκεκριμένη διάκριση.[9]

Οργάνωση Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα
Όσκαρ Σκηνοθεσία Ζυλ Ντασέν υποψηφιότητα
Α' Γυναικείου Ρόλου Μελίνα Μερκούρη υποψηφιότητα
Πρωτότυπο Σενάριο Ζυλ Ντασέν υποψηφιότητα
Κοστούμια Ντένη Βαχλιώτη υποψηφιότητα
Τραγούδι (Ποτέ την Κυριακή) Μάνος Χατζιδάκις νίκη
Χρυσές Σφαίρες Βραβείο Samuel Goldwyn Ελλάδα υποψηφιότητα
BAFTA Καλύτερη Ταινία υποψηφιότητα
Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο Μελίνα Μερκούρη υποψηφιότητα
Φεστιβάλ Καννών Χρυσός Φοίνικας Ζυλ Ντασέν υποψηφιότητα
Βραβείο Γυναικείου Ρόλου Μελίνα Μερκούρη νίκη

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Tino Balio, United Artists: The Company That Changed the Film Industry, University of Wisconsin Press, 1987 p. 127
  2. "All-Time Top Grossers", Variety, 8 January 1964 p 69
  3. ««Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» του Ζυλ Ντασέν». http://tvxs.gr/news/sinema/%C2%ABo-xristos-ksanastayronetai%C2%BB-toy-zyl-ntasen. 
  4. 4,0 4,1 «Box office / business for Ποτέ την Κυριακή». IMDb. http://www.imdb.com/title/tt0054198/business. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2011. 
  5. «Ποτέ Την Κυριακή [1960»]. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-10-28. http://web.archive.org/20071028091602/homepage.mac.com/anthonysigalas/greekcinema/tainies/1956/neversunday/neversunday.html. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2011. 
  6. «Ilya Darling - IBDB». http://www.ibdb.com/production.php?id=3075. 
  7. Κάννες-Μελίνα Μερκούρη, Ιστορικό Λεύκωμα 1960, Καθημερινή (1997)
  8. «Awards for Ποτέ την Κυριακή». IMDb. http://www.imdb.com/title/tt0054198/awards. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2011. 
  9. Δώρα Παπαδοπούλου (25 Φεβρουαρίου 2011). «And the Oscar goes to…». e-orfeas.gr. http://www.e-orfeas.gr/singing/musichistory/3109-and-the-oscar-goes-to.html. Ανακτήθηκε στις 10 Ioυνίου 2011. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]