Πολ Σορβίνο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πολ Σορβίνο
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Paul Sorvino (Αγγλικά)
Γέννηση13  Απριλίου 1939[1][2][3]
Μπρούκλιν
Θάνατος25  Ιουλίου 2022[4][5]
Τζάκσονβιλ[5]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΣπουδέςWilliam Esper Studio[6], Lafayette High School[7] και American Musical and Dramatic Academy
Ιδιότηταηθοποιός ταινιών, σκηνοθέτης κινηματογράφου, ηθοποιός τηλεόρασης, ηθοποιός θεάτρου, θεατρικός σκηνοθέτης, ηθοποιός φωνής και ηθοποιός[8]
ΤέκναΜίρα Σορβίνο και Μάικλ Σορβίνο
ΒραβεύσειςEllis Island Medal of Honor
Commons page Σχετικά πολυμέσα

O Πολ Άντονι Σορβίνο (Ιταλικά: Paul Anthony Sorvino, 13 Απριλίου 1939 – 25 Ιουλίου 2022) ήταν Αμερικανός ηθοποιός. [9] Συχνά έπαιζε ρόλους τόσο παρανόμων όσο και ανθρώπων που επέβαλλαν τον νόμο.

Ο Σορβίνο έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τον ρόλου του ως κάπο της οικογένειας του εγκλήματος Λουκέζε Πόλι Τσίτσερο (βασισμένο στον πραγματικό γκάνγκστερ Πολ Βάριο) στην γκανγκστερική ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε Τα καλά παιδιά (1990) και ως στέλεχος της αστυνομικής υπηρεσίας της Νέας Υόρκης στον δεύτερο κύκλο της τηλεοπτικής σειράς Νόμος και τάξη. Έπαιξε επίσης τον πατέρας της πρωταγωνίστριας στην ταινία του Μπαζ Λούρμαν Romeo + Juliet (1996), καθώς και τον πατέρα του χαρακτήρα του Μπρους Γουίλις στην τηλεοπτική σειρά Αυτός, αυτή και τα μυστήρια ωε γκεστ σταρ. Ερμήνευσε δεύτερους ρόλους στα Απιστία με αξιοπρέπεια (1973), Οι κόκκινοι (1981) και Nixon (1995, ως Χένρυ Κίσινγκερ).

Αν και συνήθως έπαιζε δραματικούς δεύτερους ρόλους, είχε περιστασιακά πρωταγωνιστήσει σε ταινίες όπως Ένας δρόμος που λέγεται «Αύριο» (1978), αλλά και σε κωμικούς ρόλους. Ο Σορβίνο ήταν επίσης υποψήφιος για βραβείο Τόνυ καλύτερου ηθοποιού για το έργο του 1982 That Championship Season, και αργότερα πρωταγωνίστησε σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές. Ήταν πατέρας των ηθοποιών Μίρα Σορβίνο και Μάικλ Σορβίνο. [10]

Τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σορβίνο γεννήθηκε στις 13 Απριλίου 1939 και μεγάλωσε στο Μπρούκλιν. [11] Η μητέρα του, Άντζελα Μαρία Ματέα (το γένος Ρέντσι, 1906–1991), ήταν νοικοκυρά και καθηγήτρια πιάνου, ιταλικής καταγωγής (από το Μολίζε) που γεννήθηκε στο Κονέκτικατ. Ο πατέρας του, Φορντ Σορβίνο, ήταν Ιταλός (Ναπολιτάνος) μετανάστης που εργαζόταν ως εργοδηγός σε εργοστάσιο ρούχων. [12]

Ο Σορβίνο φοίτησε στο Λύκειο Λαφαγιέτ (όπου ήταν συμμαθητής του ζωγράφου Πίτερ Μαξ) και μετά την αποφοίτησή του από το γυμνάσιο φοίτησε στην Αμερικανική Μουσική και Δραματική Ακαδημία. [13]

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σορβίνο ξεκίνησε την καριέρα του ως κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρεία. Έκανε 18 χρόνια μαθήματα φωνητικής. Ενώ φοιτούσε στην Αμερικανική Μουσική και Δραματική Ακαδημία, αποφάσισε να ασχοληθεί με το θέατρο. [14] Έκανε το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ στο μιούζικαλ Bajour το 1964 [15] και έξι χρόνια αργότερα εμφανίστηκε στην πρώτη του ταινία, το Where's Poppa? του Κάρλ Ράινερ, με πρωταγωνιστές τους Τζορτζ Σίγκαλ και Ρουθ Γκόρντον. [16] Το 1971, έπαιξε δεύτερο ρόλο στην ταινία του Τζέρι Σάτσμπεργκ Πανικός στο Needle Park, με πρωταγωνιστές Αλ Πατσίνο και την Κίτι Γουίν. [17]

Ο Σορβίνο με τη Μίτσι Χογκ το 1975

Ο Σορβίνο εμφανίστηκε σε μία ακόμη ταινία με πρωταγωνιστή τον Τζορτζ Σίγκαλ σε δεύτερο ρόλο, τη βραβευμένη με Όσκαρ ρομαντική κομεντί Απιστία με αξιοπρέπεια (1973). [18] Στο It Couldn't Happen to a Nicer Guy (1974), έπαιξε τον Χάρι Γουόλτερς, έναν πωλητή ακινήτων που τον βίασε μια όμορφη γυναίκα (Τζοάνα Κάμερον) υπό την απειλή όπλου ως φάρσα. [19] Εμφανίστηκε επίσης το 1976 με τους Έλιοτ Γκουλντ / Ντάιαν Κίτον στο Φροντιστήριο έρωτος. [20]

Το 1981, ο Σορβίνο έπαιξε το ρόλο του Ιταλοαμερικανού κομμουνιστή Λούις Σ. Φράινα στην ταινία του Γουόρεν Μπίτι Οι κόκκινοι. Ο Σορβίνο βοήθησε το 1986 στην ίδρυση της American Stage Company, ενός θιάσουν που ανέβασε πολλές επιτυχημένες παραστάσεις εκτός Μπρόντγουεϊ. [21]

Το 1991, ο Σορβίνο ανέλαβε το ρόλο του Φιλ Τσερέτα νέο στη δημοφιλή σειρά Νόμος και τάξη. Ο Σορβίνο αρχικά ήταν ενθουσιασμένος με τον ρόλο, αλλά έφυγε μετά από 29 επεισόδια, επικαλούμενος το εξαντλητικό πρόγραμμα που απαιτούνταν για τα γυρίσματα της σειράς, την ανάγκη να διευρύνει τους ορίζοντές του και την επιθυμία να διατηρήσει τις φωνητικές του χορδές για να τραγουδήσει όπερα. [22]

Ο Σορβίνο εμφανίστηκε ως ο πατέρας του Μπρους Γουίλις στην εβδομαδιαία σειρά Αυτός, αυτή και τα μυστήρια. [23] Μερικοί από τους πιο αξιοσημείωτους κινηματογραφικούς ρόλους του ήταν ο κάπο Πολ Τσίσερο στα Καλά παιδιά του Μάρτιν Σκορσέζε (1990) [24] και ο Χένρυ Κίσινγκερ στο Nixon του Όλιβερ Στόουν (1995). [25]

Ο Σορβίνο ίδρυσε το Paul Sorvino Asthma Foundation, με σκοπό να δημιουργήσει κέντρα άσθματος για παιδιά και ενήλικες σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. [26]

Ο Σορβίνο το 2008

Στο Hey Arnold!: Η ταινία, ο Σορβίνο χάρισε τη φωνή του στον κύριο Σρεκ, διευθύνοντα σύμβουλο της Future Tech Industries, που θέλει να μετατρέψει τη γειτονιά του Άρνολντ σε ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο. [27] Από το 2000 έως το 2002, ο Σορβίνο είχε πρωταγωνιστικό ρόλο ως Φρανκ Ντελούκα στο τηλεοπτικό δράμα That's Life. [28] Πρωταγωνίστησε επίσης στην κωμωδία Still Standing ως Αλ Μίλερ, πατέρας του Μπιλ (Μαρκ Άντι). Ο Σορβίνο γύρισε The Trouble with Cali στην Πενσυλβάνια. Σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε στην ταινία, ενώ στην ταινία πρωταγωνίστησε και η κόρη του Μίρα. [29]

Η τελευταία ταινία του Σορβίνο με τίτλο The Ride αναμένεται να κυκλοφορήσει μετά θάνατον το 2022. Οι σκηνές του Σορβίνο γυρίστηκαν στο Τζάκσονβιλ της Φλόριντας. [30]

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σορβίνο έζησε στο Λος Άντζελες και στο Μάντισον της Ιντιάνα. Απέκτησε τρία παιδιά: τη Μίρα, Μάικλ και την Αμάντα από τον πρώτο του γάμο με τη Λορέιν Ντέιβις. Η Μίρα και ο Μάικλ είναι ηθοποιοί. [31]

Στις 17 Ιανουαρίου 2007, οι ειδήσεις ανέφεραν ότι έβγαλε όπλο μπροστά στον πρώην φίλο της κόρης του Αμάντα, όταν εκείνος χτυπούσε την πόρτα του δωματίου της στο ξενοδοχείου και την απειλούσε. Η Αμάντα κατέθεσε ότι ο φίλος της απείλησε να τη σκοτώσει. Είπε ότι κλειδώθηκε στο μπάνιο και κάλεσε τόσο την αστυνομία όσο και τον πατέρα της. Ο 67χρονος πατέρας της εμφανίστηκε πριν από την αστυνομία, όπως κατέθεσε. Όταν έφτασε η αστυνομία, ο νεαρός συνελήφθη. Ως βοηθός σερίφη στην Πενσυλβάνια, ο Σορβίνο είχε νόμιμη άδεια να φέρει όπλο σε διάφορες πολιτείες. Δεν έστρεψε το όπλο στον νεαρό ούτε τον απείλησε. [32]

Τον Μάρτιο του 2008, ο Σορβίνο και η κόρη του Αμάντα άσκησαν πιέσεις κατά της σφαγής αλόγων στην Ουάσιγκτον, προκειμένου το Κογκρέσο των ΗΠΑ να εγκρίνει τον νόμο για την πρόληψη της σφαγής αλόγων στις ΗΠΑ (S311/HR503). Οι Σορβίνο διευθύνουν ιδιωτική επιχείρηση διάσωσης αλόγων στην Πενσυλβάνια. [33]

Ο Σορβίνο ήταν επίσης καταξιωμένος γλύπτης. Επιπλέον, συμμετείχε ως γκεστ σταρ στο άλμπουμ Napulitanata του Ναπολιτάνου τραγουδιστή Έντι Νάπολι το 2008 ερμηνεύοντας ντουέτο το τραγούδι "Luna Rossa". [34]

Το 2007, ο Σορβίνο ίδρυσε την Paul Sorvino Foods για να εμπορευτεί μια σειρά από σάλτσες για ζυμαρικά. Με βάση τη συνταγή της μητέρας του, το προϊόν εμφανίστηκε στα σούπερ μάρκετ στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη του 2009. [35] Τρία χρόνια αργότερα, ο Σορβίνο έγινε ιδιοκτήτης της Janson-Beckett Cosmeceuticals.

Τον Δεκέμβριο του 2014, ο Σορβίνο παντρεύτηκε την πολιτική αναλύτρια Ντι Ντι Μπένκι. [36]

Τον Ιανουάριο του 2018, ο Σορβίνο έμαθε ότι ο Χάρβεϊ Γουάινστιν φέρεται να παρενόχλησε σεξουαλικά την κόρη του Μίρα και στη συνέχεια την έβαλε στη μαύρη λίστα στη βιομηχανία του κινηματογράφου αφού εκείνη απέρριψε τις σεξουαλικές απαιτήσεις του τότε μεγιστάνα του κινηματογράφου. Σε απάντηση, ο Σορβίνο είπε: «Θα πάει φυλακή. Ω! ναι. [...] Αν το ήξερα, δεν θα περπατούσε. Θα ήταν σε αναπηρικό καροτσάκι».

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σορβίνο πέθανε στην κλινική Mayo στο Τζάκσονβιλ της Φλόριντα, στις 25 Ιουλίου 2022, σε ηλικία 83 ετών [37] [38] Τάφηκε στο νεκροταφείο Hollywood Forever. [39]

Φιλμογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Πρωτότυπος τίτλος Ελληνική μετάφραση Ρόλος
1970 Where's Poppa? ιδιοκτήτης οίκου ευγηρίας
1971 The Panic in Needle Park Πανικός στο Needle Park Σάμιουελς
Cry Uncle! αστυνομικός
Made for Each Other πατέρας Γκιγκ
1972 Dealing: Or the Berkeley-to-Boston Forty-Brick Lost-Bag Blues ταξιτζής
1973 A Touch of Class Απιστία με αξιοπρέπεια [40] Γουόλτερ Μένκες
The Day of the Dolphin Τα δελφίνια σκορπούν τον θάνατο Κέρτις Μαχόνι
1974 The Gambler Ο τζογαδόρος [40] Χιπς
1975 Angel and Big Joe Τζο
1976 I Will, I Will... for Now Φροντιστήριο έρωτος Λου Σπρίνγκερ
1977 Oh, God! αιδεσιμότατος Γουίλι Γουίλιαμς
1978 Bloodbrothers Ένας δρόμος που λέγεται "Άυριο" [40] Τσάμπι ντε Κόκο
Slow Dancing in the Big City Λου Φρεντλάντερ
The Brink's Job Οι αετονύχηδες του Μπρινκς [40] Τζαζ Μάφι
1979 Lost and Found Αιτία διαζυγίου ο γάμος [40] Ράιλι
1980 Cruising Ψωνιστήρι [40] Έντελσεν
1981 Reds Οι κόκκινοι [41] Λούις Φράινα
1982 Melanie Γουόλτερ
I, the Jury Η βία είναι το επάγγελμά μου ντετέκτιβ Πατ Τσέιμπερς
That Championship Season Φιλ Ρομάνο
1983 Off the Wall Νίκολας Κασλ
1985 The Stuff Μάλκολμ Γκρόμετ Σπίαρς
Turk 182 Πολ Σορβίνο
1986 A Fine Mess Μπελάς σε τιμή ευκαιρίας Τόνι Πάτσο
Vasectomy: A Delicate Matter Τζίνο
1990 Dick Tracy Ντικ Τρέισι Λιπς Μάνλις
Goodfellas Τα καλά παιδιά [40] Πολ Τσίτσερο
1991 The Rocketeer Οι περιπέτειες του Rocketeer Έντι Βάλενταϊν
Age Isn't Everything Μαξ
1993 The Firm Η φίρμα Τόμι Μορόλτο
1995 Cover Me Τζέι Τζέι Ντέιβις
Nixon Χένρι Κίσινγκερ
1996 Love Is All There Is Πιέρο Μαλατσίτσι
Romeo + Juliet Ρωμαίος και Ιουλιέτα [41] πατέρας Καπουλέτος
1997 American Perfekt σερίφης Φρανκ Νούναν
Men with Guns Χόρας Μπερκ
Money Talks Το χρήμα στον λαιμό σου [41] Γκάι Τσιπριάνι
Most Wanted Ο καταζητούμενος [40] Κεν Ράκμιλ
1998 Bulworth Μπούλγουορθ [40] Γκράχαν Κρόκετ
Knock Off [41] Χάρι Τζοχάνσον
2000 The Amati Girls Τζο
2001 Perfume Λορέντζο Μαντσίνι
Spot [40] Σόνι Τάλια
Streghe verso nord Γκάλιο
2002 Ciao America Αντόνιο Πριμαβέρα
Hey Arnold!: The Movie Hey Arnold!: Η ταινία [41] Αλφόνς φον Σρεκ (φωνή)
2003 The Cooler Ο γκαντέμης [41]
Mambo Italiano [40] Τζίνο Μπερμπερίνι
2004 Mr. 3000 Γκας Πάνας
2006 Mr. Fix It Ο κύριος "Τα ξανάφτιαξα" [41] Γουόλι
2007 Greetings from the Shore Αξέχαστο καλοκαίρι [41] Κατς Τέρνερ
2008 Last Hour Ανθρωποπαγίδα [41] Στάινφελντ
Carnera - The Walking Mountain Λεντούνταλ
Repo! The Genetic Opera Φονική συναλλαγή [41] Ρότι Λάργκο
2009 The Wild Stallion Νόλαν
2011 Kill the Irishman Ο άντρας που η μαφία δεν μπορούσε να σκοτώσει [41] Τόνι Σαλέρνο
2012 The Trouble with Cali Άιβαν
The Devil's Carnival Θεός
For the Love of Money Η αγάπη του χρήματος [41] Ρεντ
Divorce Invitation Ντάνιελ Μίλερ
2013 How Sweet It Is Μάικ Τσίτσερο
Once Upon a Time in Queens Τζο Σκολέρι
The Immigrant διευθυντής
2015 Hybrids κόμης
Careful What You Wish For Τζακ
No Deposit Άλφι
Sicilian Vampire Τζίμι Σκαμπίνο
Cold Deck Τσιπς
2016 Alleluia! The Devil's Carnival Θεός
Detours Τζο Ντιμαρία
The Bronx Bull Τζουζέπε Λαμότα
The Red Maple Leaf Τζόζεφ Παλέρμο
Rules Don't Apply Βέρνον Σκοτ
2017 Lost Cat Corona θείος Σαμ
The Last Poker Game Φιλ Νικολέτι
Undercover Grandpa [41] Τζοβάνι
2018 Acts of Desperation Λάσιτερ
2021 The Birthday Cake θείος Καρμάιν
2022 The Ride Πόλι Αρμάτο

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 28  Απριλίου 2014.
  2. (Αγγλικά) SNAC. w6ff5g92. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. (Αγγλικά) Internet Broadway Database. 16222. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. «Goodfellas-skuespiller Paul Sorvino er død». (Μποκμάλ) 25  Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25  Ιουλίου 2022.
  5. 5,0 5,1 «‘Goodfellas,’ ‘Law & Order’ actor Paul Sorvino dies at 83». (Αγγλικά) 25  Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25  Ιουλίου 2022.
  6. «Notable Alumni».
  7. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2021.
  8. Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. mzk2016913975. Ανακτήθηκε στις 17  Δεκεμβρίου 2022.
  9. Steyn, Mark (host) (January 7, 2017). «The Mark Steyn Show Season 1—Episode 1». The Mark Steyn Show. Κύκλος 1. Επεισόδιο 1. CRTV. https://www.crtv.com/the-mark-steyn-show. 
  10. «Πέθανε ο Πολ Σορβίνο, ο ηθοποιός των Goodfellas και Νόμος και Τάξη». www.lifo.gr. 25 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2022. 
  11. «On This Day in History, April 13: A 'Goodfella' From Bensonhurst» (στα αγγλικά). Brooklyn Daily Eagle. April 13, 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις August 6, 2020. https://web.archive.org/web/20200806062444/https://brooklyneagle.com/articles/2012/04/13/on-this-day-in-history-april-13-a-goodfella-from-bensonhurst/. Ανακτήθηκε στις February 26, 2019. 
  12. Szabo, Julia (June 1, 2003). «Partying With the Pets». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις November 19, 2018. https://web.archive.org/web/20181119125714/https://nypost.com/2003/06/01/partying-with-the-pets/. Ανακτήθηκε στις January 20, 2015. 
  13. «Paul Sorvino Biography». Yahoo! Movies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2007. 
  14. Evans, Greg (25 Ιουλίου 2022). «Paul Sorvino Dead: 'Goodfellas' Actor, Father Of Mira Sorvino Was 83». Deadline Hollywood. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2022. 
  15. «Paul Sorvino of Goodfellas and Law & Order dies at 83». NPR.org. Associated Press. July 25, 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 26, 2022. https://web.archive.org/web/20220726004826/https://www.npr.org/2022/07/25/1113498978/paul-sorvino-dies. Ανακτήθηκε στις July 25, 2022. 
  16. Salemi, Vicki (Νοεμβρίου 2016). «Paul Sorvino Used to Run an Ad Agency Until he Went 'Crazy'». New York Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2022. 
  17. Gonzalez, Sandra (July 25, 2022). «Paul Sorvino, 'Goodfellas' and 'Law & Order' star, dead at 83». CNN.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 25, 2022. https://web.archive.org/web/20220725190312/https://www.cnn.com/2022/07/25/entertainment/paul-sorvino-obit/index.html. Ανακτήθηκε στις July 25, 2022. 
  18. Ebert, Roger. «A Touch of Class movie review (1973)». RogerEbert.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2022. 
  19. «Turning Tables on Rape». 19 Νοεμβρίου 1974. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2022. 
  20. «12 Mar 1976, Page 64». Fort Lauderdale News. 12 Μαρτίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2022. 
  21. Klein, Alvin (March 19, 2000). «JERSEY FOOTLIGHTS; Executive Producer Search Is on». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 26, 2022. https://web.archive.org/web/20220726084511/https://www.nytimes.com/2000/03/19/nyregion/jersey-footlights-executive-producer-search-is-on.html. Ανακτήθηκε στις February 11, 2017. 
  22. Courrier, Kevin· Green, Susan (20 Νοεμβρίου 1999). Law & Order: The Unofficial Companion. Los Angeles, California: Renaissance Books. σελίδες 123–125. ISBN 1-58063-108-8. 
  23. «23 Sep 1986, 17». Lancaster New Era. 23 Σεπτεμβρίου 1986. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  24. «21 Sep 1990, 31». The Press Democrat. 21 Σεπτεμβρίου 1990. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  25. «10 Dec 1995, Page 64». Detroit Free Press. 10 Δεκεμβρίου 1995. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  26. «Paul Sorvino Roles». Movie.info. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2015. 
  27. «28 Jun 2002, 115». The News and Observer. 28 Ιουνίου 2002. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  28. «31 Aug 2001, Page 134». Pittsburgh Post-Gazette. 31 Αυγούστου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  29. «18 Feb 2008, A30». The Monitor. February 18, 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 26, 2022. https://web.archive.org/web/20220726084549/https://www.newspapers.com/image/674509035/?terms=%22paul+sorvino%22+%22still+standing%22&match=1. Ανακτήθηκε στις July 26, 2022. 
  30. Bell, Kim (25 Ιουλίου 2022). «The Last Movie Paul Sorvino Was In Before He Died». Looper.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2022. 
  31. Gordon, Julie (5 Ιανουαρίου 2015). «Paul Sorvino ties the knot». Page Six. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022. 
  32. «'Goodfellas' actor, as deputy sheriff, was entitled to weapon». Boston.com. January 17, 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις March 25, 2007. https://web.archive.org/web/20070325034902/http://www.boston.com/news/local/vermont/articles/2007/01/17/court_goodfellas_actor_sorvino_pulled_gun_on_daughters_ex/. 
  33. Koch, Denise (March 5, 2008). «Horse Lovers Ask Congress To Stop Horse Slaughter». WJZ-TV. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις March 8, 2008. https://web.archive.org/web/20080308213037/http://wjz.com/local/horse.slaughter.congress.2.669612.html. 
  34. eddynapolispa (1 Σεπτεμβρίου 2008). «Eddy Napoli SpA & Paul Sorvino – Luna Rossa». YouTube. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2011. 
  35. «'Goodfella' Paul Sorvino dishes up own pasta sauce based mom's recipe». New York Daily News. January 9, 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις January 14, 2010. https://web.archive.org/web/20100114083144/http://www.nydailynews.com/lifestyle/food/2010/01/10/2010-01-10_goodfella_paul_sorvino_dishes_up_own_pasta_sauce_based_moms_recipe.html. Ανακτήθηκε στις January 17, 2010. 
  36. «Paul Sorvino, Dee Dee Benkie Wed». Fox News. 8 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2015. 
  37. Bahr, Lindsey (July 25, 2022). «'Goodfellas,' 'Law & Order' actor Paul Sorvino dies at 83». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 25, 2022. https://web.archive.org/web/20220725184152/https://apnews.com/article/paul-sorvino-dead-goodfellas-obituaries-922b8a7dc6f2d3cf2305ed8cdf6aa237. Ανακτήθηκε στις July 25, 2022. 
  38. Gates, Anita (July 25, 2022). «Paul Sorvino, Master of the Mild-Mannered Mobster, Dies at 83». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 25, 2022. https://web.archive.org/web/20220725190006/https://www.nytimes.com/2022/07/25/obituaries/paul-sorvino-dead.html. Ανακτήθηκε στις July 25, 2022. 
  39. Barnes, Mike (25 Ιουλίου 2022). «Paul Sorvino, Actor in Goodfellas and That Championship Season, Dies at 83». The Hollywood Reporter. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2022. 
  40. 40,00 40,01 40,02 40,03 40,04 40,05 40,06 40,07 40,08 40,09 40,10 «Πολ Σορβίνο ταινίες στις οποίες έχει πάρει μέρος». www.athinorama.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2022. 
  41. 41,00 41,01 41,02 41,03 41,04 41,05 41,06 41,07 41,08 41,09 41,10 41,11 41,12 «Πολ Σορβίνο - Ταινίες». www.dvd-trailers.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2022. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]