Παρενόχληση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μια γυναίκα που στέκεται μπροστά σε μια κλινική αμβλώσεων κατέχει ένα αντιπαρενοχλητικό σημάδι

Ο όρος παρενόχληση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών της επιθετικής φύσης. Είναι κοινώς αντιληπτό ως συμπεριφορά που διαταράσσει ή αναστατώνει, και είναι χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενη. Με τη νομική έννοια, είναι μια συμπεριφορά η οποία φαίνεται να είναι ενοχλητική ή απειλητική. Η σεξουαλική παρενόχληση αναφέρεται σε επίμονες και ανεπιθύμητες σεξουαλικές προτάσεις, συνήθως στο χώρο εργασίας, όπου οι συνέπειες της άρνησης είναι δυνητικά πολύ επιζήμιες για το θύμα.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λέξη προέρχεται από τα αγγλικά, περίπου στο 1618 ως δανεισμένη λέξη από τη γαλλική harassement, η οποία με τη σειρά της ήδη βεβαιώνεται στις έννοιες από το 1572: μαρτύριο, ενόχληση, κόπος, προβλήματα [1] και αργότερα από το 1609 αναφέρεται επίσης στο η κατάσταση του να είσαι εξαντλημένος, εξουθενωμένος.[2][3] Από το γαλλικό ρήμα harasser η ίδια δεν είναι η πρώτη μεταφορά από τη λατινική στη γαλλική μετάφραση του 1527 του "Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου" του Θουκυδίδη, που ήταν μεταξύ των Πελοποννησίων και των Αθηναίων, τόσο στις χώρες των Ελλήνων και των Ρωμαίων και στα γειτονικά μέρη όπου ο μεταφραστής γράφει ότι το harasser σημαίνει harceler (εξαντλώ τον εχθρό με επανειλημμένες επιδρομές) και στο στρατιωτικό άσμα Chanson du franc archer[4] του 1562, όπου ο όρος αναφέρεται σε ένα αποστεωμένο jument (de poil fauveau, tant maigre et harassée: οι χοντρότριχες ενός ελαφιού, είναι τόσο αραιές και,...), όπου υποτίθεται ότι το ρήμα συνήθως σημαίνει πολύ κουρασμένος.[5]

Μια υπόθεση για την προέλευση του ρήματος harasser είναι η λέξη harace/harache, η οποία χρησιμοποιήθηκε κατά τον 14ο αιώνα σε εκφράσεις όπως courre à la harache (να συνεχίσει) και prendre aucun par la harache (να πάρεις κάποιον υπό την προστασία σου).[6] Το Französisches Etymologisches Wörterbuch, ένα γερμανικό ετυμολογικό λεξικό της γαλλικής γλώσσας (1922-2002) συγκρίνει φωνητικά και συντακτικά και τα δύο harace και harache με το επιφώνημα hare και haro από όπου αντλείται από την υποτιμητική και αυξητική μορφή. Το τελευταίο ήταν ένα επιφώνημα που δηλώνει κινδύνο και έκτακτη ανάγκη (καταγράφεται από το 1180), αλλά επίσης, αναφέρθηκε αργότερα το 1529 στην έκφραση crier haro sur (προκύπτει αγανάκτηση για κάποιον). Η χρήση του hare έχει ήδη αναφερθεί το 1204 με σκοπό να τελειώσει δημόσιες δραστηριότητες, όπως εκθέσεις ή αγορές και αργότερα (1377) ως εντολή, αλλά αναφέρεται στα σκυλιά. Αυτό το λεξικό προτείνει μια σχέση haro/hare με την παλιά υποβιβασμένη φραγκονιακή *hara (εδώ).[7]

Ενώ η υποτίμηση ενός επιφωνήματος, και ιδίως αυτών θαυμαστικό είναι θεωρητικά δυνατό για την πρώτη λέξη (harace) και ίσως φωνητικά εύλογο για τη δεύτερη (harache), η σημασιολογική, συντακτική και φωνητική ομοιότητα του ρήματος harasser , όπως χρησιμοποιείται στη πρώτη δημοφιλής βεβαίωση (το άσμα που αναφέρθηκε παραπάνω) της λέξης haras που θα πρέπε να διατηρήται στο μυαλό: Ήδη από το 1160, η λέξη haras αναφέρεται σε μια ομάδα αλόγων που περιορίζεται από κοινού με σκοπό την αναπαραγωγή και από το 1280 αναφέρεται επίσης η περιφραγμένη εγκατάσταση, όπου τα άλογα είναι περιορισμένα.[8] Η προέλευση της λέξης harass πιστεύεται ότι είναι η παλιά Σκανδιναβική λέξη hârr με τη ρωμαϊκή κατάληξη –ως. Αμφιλεγόμενη είναι η ετυμολογική σχέση με την αραβική λέξη για το άλογο, του οποίου η ρωμαϊκή μεταγραφή είναι faras.

Αν και η γαλλική προέλευση της λέξης harassment είναι πέρα από κάθε ερώτηση, στο αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης και αυτά τα λεξικά βασίζονται σε ένα υποτιθέμενο παλιό γαλλικό ρήμα, στο harer που θα πρέπει να είναι η προέλευση του γαλλικού ρήματος harasser, παρά το γεγονός ότι αυτό το ρήμα δεν μπορεί να βρεθεί σε γαλλικά ετυμολογικά λεξικά όπως αυτών του Εθνικού Κέντρου κειμένων και λεξιλογικών πόρων ή αυτών του Κέντρου πληροφοριών της Γαλλικής γλώσσας από την έναρξη ισχυρίσεων μιας παραγωγής λέξεων από το hare, όπως ανέφερε το γερμανικό ετυμολογικό λεξικό της γαλλικής γλώσσας, ένα πιθανό τυπογραφικό λάθος του harer = har/ass/er = harasser είναι εύλογο ή δεν μπορεί να αποκλειστεί. Σε αυτά τα λεξικά η σχέση με το harassment ήταν μια ερμηνεία της παρέμβασης του hare όπως και το να παροτρύνω/θέτω ένα σκύλο, παρά το γεγονός ότι θα πρέπει να αναφερθεί μια κραυγή για να έρθει και να πάει (hare = hara = here, βλ. παραπάνω).[9][10][11] Η σύνεση του Αμερικανικού Λεξικού Κληρονομιάς δείχνει την καταγωγή αυτή, μόνο όσο είναι δυνατόν.

Τύποι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηλεκτρονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ηλεκτρονική παρενόχληση είναι η αναπόδεικτη πεποίθηση της χρήσης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων για την παρενόχληση ενός θύματος. Οι ψυχολόγοι έχουν εντοπίσει στοιχεία ακουστικών ψευδαισθήσεων, παραληρητικών διαταραχών,[12] ή άλλων ψυχικών ασθενειών, σε online κοινότητες που υποστηρίζουν εκείνους που ισχυρίζονται ότι είναι στοχευμένοι.[13][14]

Ιδιοκτήτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρενόχληση του ιδιοκτήτη είναι η πρόθυμη δημιουργία, από τον ιδιοκτήτη ή των πρακτόρων του, των συνθηκών που είναι δυσάρεστες για έναν ή περισσότερους ενοικιαστές , προκειμένου να παρακινηθεί να εγκατάλειψεί το συμβόλαιο ενοικίασης. Μια τέτοια στρατηγική είναι συχνά αναζητούμενη επειδή μέσω αυτής, αποφεύγονται οι δαπανηρές δικαστικές δαπάνες και τα πιθανά προβλήματα της έξωσης. Αυτό το είδος της δραστηριότητας είναι κοινό σε περιοχές όπου υπάρχουν ενοικιοστασίοι νόμοι, αλλά που δεν επιτρέπουν την άμεση επέκταση του ενοικιαζόμενων ελεγχόμενων τιμών από μια μίσθωση για τίς επόμενες μισθώσεις, επιτρέποντας έτσι στους ιδιοκτήτες να ορίσετουν υψηλότερες τιμές. Η παρενόχληση του ιδιοκτήτη μεταφέρει συγκεκριμένες νομικές κυρώσεις σε ορισμένες δικαιοδοσίες, αλλά η επιβολή τους μπορεί να είναι πολύ δύσκολη ή και αδύνατη σε πολλές περιπτώσεις. Ωστόσο, όταν το έγκλημα διαπράττεται κατά τη διαδικασία και με κίνητρα παρόμοια με αυτά που περιγράφονται παραπάνω, στη συνέχεια χρησιμοποιηθούν στο δικαστήριο, τότε αυτά τα κίνητρα μπορεί να θεωρηθούν επιβαρυντικοί παράγοντες σε πολλές δικαιοδοσίες, με αποτέλεσμα την καταδίκη του δράστη σε μια σκληρή ποινή.

Κινητή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κινητή παρενόχληση αναφέρεται στην αποστολή των κάθε είδους μήνυματος κειμένου, γυμνού, φωτογραφίας, μήνυμα βίντεο, ή τηλεφωνητή από το κινητό τηλέφωνο που απειλεί, βασανίζει, ή εξευτελίζει τον αποδέκτη αυτών των μηνυμάτων. Είναι μια μορφή εκφοβισμού στον κυβερνοχώρο.

Σε απευθείας σύνδεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρενόχληση δείχνει πολλαπλές επανάληψεις αισχρολογιών και υποτιμητικών σχόλιων σε συγκεκριμένα άτομα εστιάζοντας, για παράδειγμα, στους στόχους της " φυλής, θρησκείας, εθνικότητας ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Αυτή συμβαίνει συχνά σε chat rooms, μέσα από ομάδες συζήτησης, και μέσω αποστολής e-mail στους ενδιαφερόμενους. Αυτό μπορεί επίσης να περιλαμβάνει την κλοπή φωτογραφιών του θύματος και των οικογενειών τους, δείχνοντας τις φωτογραφίες με προσβλητικούς τρόπους, και την ανάρτησή τους στα social media με σκοπό την πρόκληση συναισθηματικής δυσφορίας (βλ Διαδικτυακός εκφοβισμός).

Αστυνομική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η άδικη μεταχείριση που υπήρξε από το νόμο, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά δεν περιορίζονται σε υπερβολική δύναμη, προφίλ, απειλές, εκβιασμούς φυλετικών, εθνικών, θρησκευτικών, φύλου/σεξουαλικών, ηλικιακών, ή άλλών μορφών διακρίσεων.

Εξουσίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρενόχληση εξουσίας είναι παρενόχληση ή ανεπιθύμητη προσοχή πολιτικής φύσης, που συχνά προκαλείται στο περιβάλλον της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων, των σχολείων και των πανεπιστημίων. Περιλαμβάνει μια σειρά συμπεριφορών από ήπιο ερεθισμό και ενοχλήσεις σοβαρών καταχρήσεων , που μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και την καταναγκαστική δραστηριότητα πέρα από τα όρια της δουλειάς. Η παρενόχληση εξουσίας, θεωρείται μια μορφή παράνομων διακρίσεων και είναι μια μορφή πολιτικής και ψυχολογικής κακοποίησης και εκφοβισμού.

Ψυχολογική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτό είναι ταπεινωτική, εκφοβιστική ή καταχρηστική συμπεριφορά η οποία είναι συχνά δύσκολη να ανιχνευθεί, δεν αφήνει κανένα αποδεικτικό στοιχείο, εκτός από αναφορές ή καταγγελίες του θύματος. Αυτό το χαρακτηριστικό μειώνει την αυτοεκτίμησης του ατόμου ή του προκαλούν ένα μαρτύριο. Αυτή μπορεί να λάβει τη μορφή των λεκτικών σχόλιων, κατασκευασμένων επεισοδείων εκφοβισμού, επιθετικών ενεργειών ή επαναλαμβανόμενων κινήσεων. Μέσα σε αυτή την κατηγορία είναι και παρενόχληση στο χώρο εργασίας από άτομα ή ομάδες συμμοριών.

Με βάση την κοινοτική ψυχολογική παρενόχληση, εν τω μεταξύ, είναι η παρακολούθηση από μια ομάδα[15] εναντίον ενός ατόμου με επαναλαμβανόμενους περισπασμούς ότι το άτομο είναι ευαισθητοποιημένο. Τα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν μεγάλο αριθμό συντονισμένων ομάδων που παρακολουθούν την ατομική καταδίωξη των θυμάτων, συμπεριλαμβανομένης μιας συνέντευξης τύπου που δόθηκε από εν ενεργεία υπολοχαγό της αστυνομίας, που έχει περιγράψει αυτή την κοινότητα που βασίζεται στη παρενόχληση ως συμμορία παρακολούθησης.[16][17]

Φυλετική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η στόχευση ενός ατόμου λόγω της φυλής ή εθνοτικής του καταγωγής. Η παρενόχληση μπορεί να περιλαμβάνει λέξεις, πράξεις και δράσεις που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να κάνουν το στόχο να αισθάνεται υποβαθμισμένο λόγω της φυλής ή της εθνικότητας.

Θρησκευτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προειδοποίηση προς τους επιβάτες που δημοσιεύτηκε πίσω από οδηγό λεωφορείου, στα εβραϊκά: "Κάθε επιβάτης μπορεί να πάρει οποιαδήποτε θέση επιλέξει (εκτός από τις θελσεις για άτομα με αναπηρία). Η παρενόχληση ενός επιβάτη σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να είναι ποινικό αδίκημα".

Λεκτική, ψυχολογική ή σωματική παρενόχληση χρησιμοποιείται εναντίον στόχων επειδή επιλέγουν μια πρακτική σε μια συγκεκριμένη θρησκεία. Η θρησκευτική παρενόχληση μπορεί επίσης να περιλαμβάνει αναγκαστικές και αθέλητες μετατροπές.[18]

Σεξουαλική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή η παρενόχληση μπορεί να συμβεί οπουδήποτε, αλλά είναι πιο κοινή στους χώρους εργασίας και στα σχολεία. Περιλαμβάνει ανεπιθύμητα και δυσάρεστα λόγια, πράξεις, πράξεις, χειρονομίες, σύμβολα, ή συμπεριφορές σεξουαλικής φύσης που κάνουν το στόχο να αισθάνεται άβολα. Η παρενόχληση λόγω του φύλο και του σεξουαλικού προσανατολισμού εμπίπτουν σε αυτή την οικογένεια. Όταν αφορούν τα παιδιά, η χρήση των "γκέι" ή "πούστης" ως κοινή προσβολή, εμπίπτουν σε μια κατηγορία που τιμωρείται από το νόμο. Η κύρια εστίαση των ομάδων εργασίας κατά τη σεξουαλική παρενόχληση που έχει την προστασία των γυναικών, αλλά και τη προστασία των ανδρών από τη σεξουαλική παρενόχληση από άλλα φύλα έχει έρθει στο φως τα τελευταία χρόνια.

Χώρου εργασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρενόχληση χώρου εργασίας είναι:

  • τα προσβλητικά, υποτιμητικά σχόλια και η απειλητική συμπεριφορά που απευθύνεται σε ένα εργαζόμενο ή μια ομάδα εργαζομένων.[19]
  • η απεχθής αντιμετώπιση μέσω της ανελεησίας, κακοβουλίας, βλάβης ή ενόχλησης που επιχειρεί να υπονομεύσει ένα μεμονωμένο εργαζόμενο ή ομάδες εργαζομένων.[20]

Πρόσφατα, τα θέματα εργασιακής παρενόχλησης έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον των επαγγελματιών και ερευνητών, αφού γίνονται μία από τις πιο ευαίσθητες περιοχές της διαχείρησης του εργασιακού χώρου. Σε Ανατολίτικες χώρες, προσέλκυσε πολλή προσοχή από ερευνητές και κυβερνήσεις από τη δεκαετία του 1980, επειδή μια σημαντική πηγή εργασιακού άγχους σχετίζεται με επιθετικές συμπεριφορές στο χώρο εργασίας.[21] Στις χώρες του Τρίτου κόσμου είναι πολύ πίσω από χώρες της ανατολής, δεδομένου ότι υπάρχουν περιορισμένες προσπάθειες για να διερευνηθούν οι ερωτήσεις σχετικά με την παρενόχληση στο χώρο εργασίας. Είναι σχεδόν αόρατες και οι εκτελεστικοί ηγέτες (διευθυντές) είναι σχεδόν απρόθυμοι ή ασυνείδητοι στις χώρες του τρίτου κόσμου.[20] Στο πλαίσιο των νόμων της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας σε όλο τον κόσμο,[22] η παρενόχληση στο χώρο εργασίας και ο εκφοβισμός στον χώρο εργασίας έχουν αναγνωριστεί ως πυρήνες των ψυχοκοινωνικών κινδύνων.[23]

Νόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηνωμένες Πολιτείες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1964, το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών πέρασε τον Τίτλο VII του Νόμου περί Πολιτικών Δικαιωμάτων που απαγορεύει τις διακρίσεις στην εργασία με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνική καταγωγή και το φύλο. Αργότερα έγινε η νομική βάση για την εγκαιροποίηση του νόμου για την παρενόχληση. Η πρακτική της ανάπτυξης κατευθυντήριων γραμμών στο χώρο εργασίας που απαγορεύουν την παρενόχληση ήταν πρωτοπορία το 1969, όταν το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ συνέταξε τον Χάρτη Ανθρώπινων Στόχων, εγκαθιδρύοντας έτσι μια πολιτική ίσου σεβασμού και για τα δύο φύλα. Σε Meritor Ταμιευτήριο Μέριτορ v.  Βίνσον, 477 ΗΠΑ 57 (1986): το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αναγνώρισε παρενόχληση κατά των εργοδοτών για την προώθηση ενός σεξουαλικά εχθρικού περιβάλλοντος εργασίας. Το 2006, ο Πρόεδρος Τζόρτζ Μπους υπέγραψε ένα νόμο που απαγορεύει τη μετάδοση ενοχλητικών μηνυμάτων μέσω του Διαδικτύου (γνωστό και ως spamming) χωρίς να αποκαλύψει ο αποστολέας την πραγματική του ταυτότητα.[24]

Νόμος Κατά των Διακρίσεων του Νιού Τζέρσει ("LAD")[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το LAD απαγορεύει στους εργοδότες να μετέχουν σε οποιαδήποτε δουλειά που σχετίζονται με τη εργασία, συμπεριλαμβανομένων των προσλήψεων, των συνεντεύξεων, προαγωγών, απολύσεων, αποζημιώσεων και τους όρους, τις προϋποθέσεις και τα προνόμια της απασχόλησης βάσει του νόμου που έχει καθορίσει προστατευόμενες κατηγορίες. Οι προστατευόμενες κατηγορίες είναι η φυλή, το θρήσκευμα, το χρώμα, η εθνική καταγωγή, η εθνικότητα, η καταγωγή, η ηλικία, το φύλο (συμπεριλαμβανομένης της εγκυμοσύνης και της σεξουαλικής παρενόχλησης), η οικογενειακή κατάσταση, η εγχώρια εταιρική σχέση κατάσταση, τρυφερού ή γενετήσιου προσανατολισμού, τα άτυπα κληρονομικά κυτταρικά ή αίματος χαρακτηριστικά, οι γενετικές πληροφορίες, η ευθύνη για τη στρατιωτική υπηρεσία, ή ψυχική ή σωματική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένου του AIDS και του ιού HIV που σχετίζονται με ασθένειες. Το LAD απαγορεύει τις εκ προθέσεως διακρίσεις που βασίζονται σε οποιοδήποτε από αυτά τα χαρακτηριστικά. Οι εκ προθέσεως διακρίσεις μπορούν να λάβουν τη μορφή της διαφορικής μεταχείρισης ή καταστάσεις και συμπεριφορές που αντανακλούν διακρίσεις μυαλού ή προκατάληψης.

Καναδάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1984, ο Καναδικος Νόμος περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απαγορεύει τη σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας υπό ομοσπονδιακή δικαιοδοσία.

Ηνωμένο Βασίλειο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχουν μια σειρά από νόμους που προστατεύουν τους ανθρώπους από την παρενόχληση, συμπεριλαμβανομένης της Πράξης Προστασίας από Παρενόχληση του 1997 και της Πράξης Ποινικής Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης του 1994.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. J. Amyot, Œuvres morales, p. 181
  2. M. Lescarbot, Histoire de la Nouvelle France, I, 479
  3. Etymology of harassement in the French etymologic dictionary CNRTL (in French)
  4. The original text of the chant
  5. Etymology of harasser in the French etymologic dictionary CNRTL (in French)
  6. "Centre national de ressources textuelles et lexicales".
  7. Etymology of haro
  8. Etymology of haras
  9. "Harassment - Define Harassment at Dictionary.com".
  10. "Online Etymology Dictionary". etymonline.com. 
  11. "Harass - Definition of harass by Merriam-Webster". merriam-webster.com. 
  12. Monroe, Angela (November 12, 2012).
  13. Weinberger, Sharon (January 14, 2007).
  14. Olga Pochechueva.
  15. Office of Justice Programs, F.O.I.A. No. 10-000169, Source: Office of the General Counsel, Office of Justice Programs, U.S. Department of Justice: DOJ F.O.I.A. Document 1 , DOJ F.O.I.A. Document 2 , DOJ F.O.I.A. Document 3
  16. Candice Nguyen, Central Coast News (January 29, 2011).
  17. Joe Conger (February 17, 2010).
  18. Religious terrorism
  19. http://www.apsc.gov.au/publications01/harassment.htm
  20. 20,0 20,1 Rokonuzzaman, M. and Rahman, M. M. (2011), “Workplace Harassment and Productivity: A Comprehensive Role of Strategic Leadership”, Journal of General Education, Vol. 1, ISSN 2223-4543, p41-49
  21. Tehrani, N. (2004), Bullying: A source of chronic post traumatic stress?
  22. Concha-Barrientos, M., Imel, N.D., Driscoll, T., Steenland, N.K., Punnett, L., Fingerhut, M.A.,Prüss-Üstün, A., Leigh, J., Tak, S.W., Corvalàn, C. (2004).
  23. http://www.pc.gov.au/__data/assets/pdf_file/0003/96177/13-chapter11.pdf
  24. McCullagh, Declan (9 January 2006).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]