Μεσκλά Χανίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°24′07″N 23°57′16″E / 35.401806°N 23.954422°E / 35.401806; 23.954422

Μεσκλά
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μεσκλά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΧανίων
ΔήμοςΠλατανιά
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΧανίων
Υψόμετρο200
Πληθυσμός333 (2011)
Η εκκλησία αφιερωμένη στην Σύλληψη της Θεοτόκου

Τα Μεσκλά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Πλατανιά στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Κυδωνίας. Είναι κτισμένα σε υψόμετρο 200 μέτρων, στους βόρειους πρόποδες των Λευκών Ορέων, σε ένα πλάτωμα της κοιλάδας του ποταμού Κερίτη. Απέχει 21 χιλιόμετρα από τα Χανιά και 4 χιλιόμετρα από το χωριό Φουρνές.

Κοινότητα Μεσκλών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Μεσκλών περιλαμβάνει και τον οικισμό Ζούρβα. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:

  • Ζούρβα, η (20)
  • Μεσκλά, τα (333)

Συνολικά η κοινότητα έχει 353 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Ευστράτιο Μπριτζολάκη.

Κοινοτάρχες Μεσκλών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Μεσκλών.

Πρόεδροι Κοινότητος Μεσκλών
περίοδος όνομα
1978–1982
1982–1994 Σταματάκης Ιωάννης
1994–1998 Νικηφοράκης Μιχαήλ
2010–2019
2019– Μπριτζολάκης Ευστράτιος

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του χωριού σώζονται κυκλώπεια τείχη και οικίες λαξευτές στους βράχους. Στη θέση Ελληνικό, νότια του χωριού, υπάρχουν ερείπια φρουρίου της κλασσικής εποχής και στη θέση Βυσαλόπορος τα ερείπια κλασικού οικισμού.[1] Το όνομα της αρχαίας πόλης που βρισκόταν στη θέση του χωριού δεν είναι γνωστό. Οι περιηγητές Πάσλεϊ και Δέφνερ πιστεύουν ότι εκεί βρισκόταν η αρχαία Ριζηνία, αλλά στις αρχές του 20ού αιώνα τα ερείπια της Ριζηνίας ανακαλύφθηκαν στην Πατέλλα του Πρινιά. Ο Paul Faure θεωρεί ότι ήταν η αρχαία πόλη Κεραία, όπως δείχνει το όνομα του ποταμού Κερίτης που πηγάζει εκεί.[2]

Το χωριό είναι γνωστό για το ρόλο που είχε στην Επανάσταση του Καντανολέου το 1527, όταν ήταν έδρα της καγκελαρίας των επαναστατών. Μετά την κατάπνιξη της επανάστασης και το θάνατο του Καντανολέου και των συντρόφων του, οι Ενετοί μοίρασαν τα ζώα και τα πράγματα των κατοίκων στους στρατιώτες, ενώ στα βουνά γύρω από τα Μεσκλά κρέμασαν 200 επαναστάτες. Μετά έκαψαν τα Μεσκλά, με αποτέλεσμα το χωριό να μην αναφέρεται στις ενετικές απογραφές του τέλους του 16ου και του 17ου αιώνα. Το χωριό κατοικήθηκε ξανά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 είχε 82 χριστιανικές οικογένειες και 3 τουρκικές.[2] Το χωριό καταστράφηκε άλλη μια φορά, κατά την επανάσταση του 1866, καθώς ήταν μαζί με τη Ζούρβα έδρα της επαναστατικής συνέλευσης υπό τον Ζυμβρακάκη.[3]

Την 11η Ιανουαρίου του 1944, σημειώθηκε στα Μεσκλά συμπλοκή ανάμεσα σε αντάρτες του ΕΛΑΣ και στρατιώτες των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 8 Γερμανών[4][5].

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:[2]

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 617 569 619 826 628 704 600 540 527 425 333

Σημεία ενδιαφέροντος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό βρίσκεται ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, ο οποίος χρονολογείται τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα. Ο ναός έχει μικρές διαστάσεις και είναι μια μονόχωρη καμαρόσκεπη εκκλησία στην οποία προστέθηκε σε μεταγενέστερη χρονολογία νάρθηκας. Ο ναός στο εσωτερικό του σώζει βυζαντινές τοιχογραφίες, οι οποίες σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή είναι έργο των Θεόδωρου Δανιήλ και του ανιψιού του Βενέρη του 1303 και ότι η χρηματοδότηση του έργου έγινε από τον μοναχό Λεόντιο Χωσάκη. Στον νάρθηκα υπάρχει χάραγμα με την χρονολογία 1349.[6]

Ο ναός της Σύλληψης της Παναγίας είναι κτισμένος στη θέση παλαιότερου ναού και σώζονται ακόμη τα παλιά ψηφιδωτά. Ο ναός βρίσκεται μπροστά από νεότερο ναό.[7]

Ο νερόμυλος του χωριού έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.[8]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. ΥΑ 21220/10-8-1967 - ΦΕΚ 527/Β/24-8-1967 Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων
  2. 2,0 2,1 2,2 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελίδες 532–3. 
  3. Χανιώτικες μαδάρες: Κρητική εμπειρία Το Βήμα 09/12/2012
  4. Μπίβορ, Άντονυ (2004). Κρήτη. Η μάχη και η Αντίσταση. Αθήνα: Εκδόσεις Γκοβόστη. σελ. 432. 
  5. Περακάκη, Νίκου Μαν. (1978). Ήρωες και Μάρτυρες. Συνέχεια Εθνικής Αντίστασης 1940 - 1945. Αθήνα: Μυλοπόταμος. σελ. 231. 
  6. «Ναός Μεταμόρφωσης Σωτήρα στα Μεσκλά Κυδωνίας». odysseus.culture.gr. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021. 
  7. «Εκκλησία της Σύλληψης της Θεοτόκου». www.crete.tournet.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021. 
  8. «ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/2468/60750/18-11-1993 - ΦΕΚ 900/Β/13-12-1993». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021.