Αλικιανός Χανίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°27′N 23°55′E / 35.450°N 23.917°E / 35.450; 23.917

Αλικιανός
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αλικιανός
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΧανίων
ΔήμοςΠλατανιά
ΚοινότηταΑλικιανού
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΧανίων
Πληθυσμός825 (2011)

Ο ΑλικιανόςΑλικιανού) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Πλατανιά στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Κυδωνίας. Το χωριό απέχει 12 χιλιόμετρα από τα Χανιά, στο δρόμο προς τους Λάκκους. Βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Κερίτη, σε υψόμετρο 65 μέτρων.

Κοινότητα Αλικιανού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιλαμβάνοντας μόνον την έδρα της, η Κοινότητα Αλικιανού έχει 825 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Παναγιώτη Στρατουδάκη.

Κοινοτάρχες Αλικιανού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Αλικιανού.

Πρόεδροι Κοινότητος Αλικιανού
περίοδος όνομα
1978–1982
1982–1986 Μουζουράκης Αντώνιος
1986–1990 Φωτεινάκης Γεώργιος
1990–1994 Δημηλάκης Ευάγγελος
1994–1998 Φραγκεδάκης Παναγιώτης
2010–2019
2019– Στρατουδάκης Παναγιώτης

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια της ενετοκρατίας, ο Αλικιανός ήταν φέουδο του οίκου Da Molin, οι οποίοι είχαν κτίσει στο χωριό επιβλητική έπαυλη με πύργο όταν εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη το 1229. Σε αυτήν την έπαυλη διαδραματίζεται το έργο του Σπυρίδωνος Ζαμπέλιου Κρητικοί Γάμοι, το οποίο αφορά την καταστολή της επανάστασης του Καντανολέου.[1]

Το χωριό αναφέρεται το 1577 από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι ως Alichianu, και ανήκε στην επαρχία Κυδωνίας. Στην ενετική απογραφή του 1583 του Πέτρου Καστροφύλακα, αναφέρεται ως Allicanà με 265 κατοίκους (Κ236). Ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα αναφέρει το χωριό το 1630 ως Allichianù.[1]

Κατά την Ελληνική Επανάσταση, πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1821 στον Αλικιανό μάχη ανάμεσα στους Έλληνες επαναστάτες και τα οθωμανικά στρατεύματα.[2] Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, είχε 40 χριστιανικές και 9 μουσουλμανικές οικογένειες. Στην απογραφή του 1881, αναφέρεται ως Αλικιανού με 507 Έλληνες κατοίκους και 27 Τούρκους και ήταν έδρα δήμου.[1] Την περίοδο της επανάστασης του 1897 λειτούργησε στον Αλικιανό στρατόπεδο του εκστρατευτικού σώματος του Τιμολέοντα Βάσσου.[2]

Η γέφυρα του Αλικιανού.

Μετά την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, ο οικισμός υπήχθη στην επαρχία Κυδωνίας[2], ενώ το 1940 το όνομά του διορθώθηκε σε Αλικιανός.[1] Τον Αύγουστο του 1941, οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής εκτέλεσαν στη γειτονική γέφυρα του ποταμού Κερίτη 118 κατοίκους του Αλικιανού και των γύρω χωριών.[3][4]Ο Anthony Beevor αναφέρει στο βιβλίο του "Κρήτη. Η μάχη και η αντίσταση" ότι καταστράφηκε το χωριό και ότι οι νεκροί έφτασαν τους 145 άνδρες και δύο γυναίκες. [5] Η ιστορική αυτή γέφυρα, κατασκευασμένη επί Κρητικής Πολιτείας και κηρυγμένη ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το 1998,[6] κατέρρευσε στο μεγαλύτερο τμήμα της στις 25 Φεβρουαρίου 2019 κατά τη διάρκεια σφοδρότατης κακοκαιρίας.[7] Αποτελεί ένα κατεξοχήν τοπόσημο της περιοχής που καλό είναι να αποκατασταθεί.[8]

Διοικητικά, μετά τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην τοπική αυτοδιοίκηση μέσω του προγράμματος Καποδίστρια, ο οικισμός περιήλθε το 1998 στον νεοσύστατο δήμο Μουσούρων[2], ενώ από το 2011 ανήκει πάλι ώς κοινότητα στον καλλικρατικό δήμο Πλατανιά.

Από τον Αλικιανό καταγόταν ο νεομάρτυρας Γεώργιος Διβόλης.[9] και τα αδέρφια καλαθοσφαιριστές Αλέκος και Γιάννης Σπανουδάκης.[10]

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[1] 525 ; 707[2] 877 845 857 764 740 744[2] 785 825

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελίδες 120–121. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Σταματελάτος, Μιχαήλ· Βάμβα-Σταματελάτου, Φωτεινή (2012). Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας. Αθήνα. σελ. 59-60. 
  3. «Το Μουσείο, ο Βατόλακκος και τα πέριξ». oliveoil-museum.gr. Μουσείο Ελιάς και Λαδιού - Λαογραφική Συλλογή Δερμιτζάκη. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2018. 
  4. Έκθεσης της Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων στην Κρήτη (ΚΕΔΩΚ). Ηράκλειο: Δήμος Ηρακλείου. 1983. σελ. 21-22. 
  5. Beevor, Antony· Prokopiou, Aristeidēs Pl (2004). Krētē : hē machē kai hē antistasē. Athēna: Ekdoseis Gkovostē. ISBN 9602709278. 1245306645. 
  6. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  7. ΝΕΑ TΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΡΗΤΗΣ. «ΕΠΕΣΕ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΕΡΙΤΗ ΣΟΚΑΡΙΣΜΕΝΟΙ ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ». https://www.youtube.com/watch?v=TkVpPEa-Eb4. 
  8. cretanplaces (25 Αυγούστου 2020). «Keritis bridge: 5+1 reasons to visit this listed monument». Cretanplaces (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  9. Δετοράκης, Θεοχάρης (1986). Ιστορία της Κρήτης. Αθήνα. σελ. 437. 
  10. Κυρ’ Αλέκο με το κόκκινο γελέκο!