Μεγάλη Δούκισσα Ελένη Βλαδιμήροβνα της Ρωσίας
| Αυτοκρατορική Υψηλότητα Ελένη Βλαδιμήροβνα της Ρωσίας | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | 29 Ιανουαρίου 1882[1] Τσάρσκογιε Σέλο |
| Θάνατος | 13 Μαρτίου 1957[2] Αθήνα |
| Τόπος ταφής | Βασιλικό Κοιμητήριο Τατοΐου |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ρωσική Αυτοκρατορία Ελλάδα |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Μητρική γλώσσα | Αγγλικά |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αγγλικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | αριστοκράτης |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Πρίγκιπας Νικόλαος της Ελλάδας (1902–1938)[3] |
| Τέκνα | Πριγκίπισσα Όλγα της Ελλάδας και Δανίας Πριγκήπισσα Ελισάβετ της Ελλάδας και Δανίας Μαρίνα της Ελλάδας και Δανίας |
| Γονείς | Βλαδίμηρος Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας[4] και Μαρία Πάβλοβνα (Μαρία του Μεκλεμβούργου-Σβερίν) |
| Αδέλφια | Κύριλλος Βλαδιμήροβιτς της Ρωσίας Μπορίς Βλαδιμήροβιτς της Ρωσίας Ανδρέας Βλαδιμήροβιτς της Ρωσίας Grand Duke Alexander Vladimirovich of Russia |
| Οικογένεια | Holstein-Gottorp-Romanov |
| Υπογραφή | |
| Θυρεός | |
Η Ελένη Βλαδιμήροβνα (ρωσ. Елена Владимировна, 17 Ιανουαρίου 1882 - 13 Μαρτίου 1957) του Οίκου των Ρομανώφ ήταν μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας και με το γάμο της έγινε πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ελένη γεννήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1882 στο Τσάρσκογιε Σελό, στην Αγία Πετρούπολη. Ήταν το τέταρτο παιδί και η μοναδική κόρη του Βλαδίμηρου Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας και της Μαρίας Πάβλοβνας, κόρης του Φρειδερίκου Φραγκίσκου Β΄ του Μεκλεμβούργου-Σβερίν. Είχε τρεις μεγαλύτερους αδελφούς: τον Κύριλλο, το Βόρι και τον Ανδρέα.
Καθώς είχε Αγγλίδα νταντά, μιλούσε τα αγγλικά ως πρώτη γλώσσα. Η νεαρή Ελένη είχε μια ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία και μερικές φορές ήταν εκτός ελέγχου. Όταν πόζαρε για έναν καλλιτέχνη στην ηλικία των τεσσάρων, άρπαξε ένα χάρτινο μαχαίρι και απείλησε τη γκουβερνάντα της, η οποία κρύφτηκε πίσω από τον καλλιτέχνη. "Η μικρή κυρία κατόπιν έστρεψε την προσοχή της σε μένα, με τα μαύρα μάτια της να φλέγονται με μανία", θυμάται ο καλλιτέχνης. Η Ελένη μεγάλωσε με μία μητέρα, η οποία ήταν άκρως συνειδητή της κοινωνικής θέσης της και θεωρήθηκε σνομπ από κάποιους. "Κακόμοιρο, μικρό πλάσμα, λυπάμαι γι' αυτήν", έγραψε μία κοινωνική αντίπαλος της μητέρας της, η Μαρία Φιόντοροβνα, Χήρα Αυτοκράτειρα της Ρωσίας, "διότι είναι πραγματικά πολύ γλυκιά, αλλά ματαιόδοξη και αρκετά επιβλητική".
Οι φιλόδοξοι γονείς της προσπάθησαν να την παντρέψουν με γόνο δυναστικής οικογένειας. Έτσι, αρραβωνιάστηκε το Μαξιμιλιανό της Βάδης, αλλά εκείνος ακύρωσε τον αρραβώνα. Το γεγονός αυτό σημάδεψε τη φήμη της. Άλλοι πιθανοί μνηστήρες ήταν ο Φερδινάνδος Α΄ της Βουλγαρίας, ο Αλβέρτος, Διάδοχος του Βελγίου, ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας, ο Λουδοβίκος Β΄ του Μονακό, ο Αλέξανδρος της Σερβίας και ο ξάδερφός της, Μέγας Δούκας Μιχαήλ Αλεξάνδροβιτς.
Τελικά, παντρεύτηκε το δεύτερο εξάδελφό της, Νικόλαο της Ελλάδας και της Δανίας, γιο του Γεωργίου Α΄ της Ελλάδας. Είχαν γνωριστεί πρώτη φορά το 1894 και ήρθαν κοντά ένα χρόνο αργότερα, στη στέψη του εξαδέλφου τους, Νικολάου Β΄ της Ρωσίας, ενώ η σχέση τους εξελίχθηκε σε ρομαντική το 1900. Αρχικά, οι γονείς της απέρριψαν το Νικόλαο, καθώς βρισκόταν χαμηλά στη σειρά διαδοχής του ελληνικού θρόνου, όμως οι άκαρπες προσπάθειές τους να βρουν καλύτερο μνηστήρα τελικά έφεραν τη συναίνεσή του. Ο γάμος έγινε στις 29 Αυγούστου 1902 στο Τσάρσκογιε Σελό. Εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα, στο Παλάτι του Νικολάου στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας (πλέον Πρεσβεία της Ιταλικής Δημοκρατίας), ενώ επισκέπτονταν την οικογένειά της στη Ρωσία κάθε χρόνο. Απέκτησαν τρεις κόρες.
Η οικογένεια ήταν επηρεασμένη από την αναταραχή της Ρωσικής Επανάστασης του 1917 και την επακόλουθη αναταραχή στην Ελλάδα, στην οποία ανακηρύχθηκε η δημοκρατία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η οικογένεια να ζήσει στη Γαλλία για ένα χρόνο.
Ενώ ζούσε στη Γαλλία, η Ελένη συμμετείχε ενεργά στο φιλανθρωπικό έργο για τους Ρώσους εξόριστους και ιδιαίτερα για τα παιδιά. Λόγω μειωμένων οικονομικών πόρων, λόγω της εξορίας τους από την Ελλάδα και της απώλειας του ρωσικού εισοδήματος, ο πρίγκιπας Νικόλαος και η οικογένειά του ζούσαν σε ολιγαρκείς, αλλά αξιοπρεπείς, συνθήκες. Η υπέροχη συλλογή κοσμημάτων της Ελένης καθώς και τα έργα τέχνης του Νικολάου ήταν πηγές του εισοδήματος τους.

Η Ελένη έμεινε χήρα, στις αρχές του 1938, καθώς ο Νικόλαος υπέστη καρδιακή προσβολή και πέθανε ξαφνικά σε ηλικία 66 ετών. Η ίδια παρέμεινε στην Ελλάδα καθ' όλον τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και η νύφη της, Αλίκη του Μπάττενμπεργκ, με την οποία αρχικά δεν είχε καλή σχέση, αλλά αργότερα ανέπτυξε φιλία και συνεργάστηκε για τη διανομή συσσιτίων και την ενεργό δράση στον Ερυθρό Σταυρό κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και την Κατοχή.
Πέθανε στις 13 Μαρτίου 1957 σε ηλικία 75 ετών και ετάφη στο Βασιλικό Κοιμητήριο Τατοΐου. Είχε κληροδοτήσει την προσωπική της βιβλιοθήκη στη Σχολή Αναβρύτων. Το ημερολόγιό της κατά την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι την απελευθέρωση της Αθήνας μεταφράστηκαν και δημοσιεύθηκαν από την Ιωάννα Βαρβαλούκα (2024).[5]
Οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παντρεύτηκε το Νικόλαο της Ελλάδας και της Δανίας το 1902. Απέκτησαν τρία παιδιά[6][7]:
- Όλγα (1903 - 1997), παντρεύτηκε τον Παύλο, Πρίγκιπα και Αντιβασιλέα της Γιουγκοσλαβίας, και απέκτησαν τρία παιδιά:
- Αλέξανδρος (1924 - 2016), Πρίγκιπας της Γιουγκοσλαβίας.
- Νικόλαος (1928 - 1954), Πρίγκιπας της Γιουγκοσλαβίας.
- Ελισάβετ (γενν. 1936), παντρεύτηκε τους Χάουαρντ Όξενμπεργκ, Νηλ Μπάλφουρ και Μάνουελ Ουλόα Ελίας. Κόρη της είναι η
- Κάθριν Όξενμπεργκ (γενν. 1961), Βρετανίδα ηθοποιός, γνωστή ως Αμάντα Κάρριγκτον στην τηλεοπτική σειρά Δυναστεία.
- Ελισάβετ (1904 - 1955) της Ελλάδας, παντρεύτηκε τον Κάρολο Θεόδωρο του Ταίρρινγκ-Γιέτενμπαχ και απέκτησαν δύο παιδιά:
- Ιωάννης Βίτος Γασπάρ Νικόλαος (γενν. 1935), Κόμης του Ταίρρινγκ-Γιέτενμπαχ, παντρεύτηκε την Ερριέττα του Χοενλόε-Μπάρτενσταϊν.
- Ελένη Μαρίνα Ελισάβετ (γενν. 1937), παντρεύτηκε το Φερδινάνδο της Αυστρίας.
- Μαρίνα (1906 - 1968) της Ελλάδας, παντρεύτηκε το Γεώργιο, Δούκα του Κεντ, και απέκτησαν τρία παιδιά:
- Εδουάρδος (γενν. 1935), Δούκας του Κεντ.
- Αλεξάνδρα (γενν. 1936), παντρεύτηκε το σερ Άνγκους Ότζιλβυ.
- Μιχαήλ (γενν. 1942), Πρίγκιπας του Κεντ.
Πρόγονοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τίτλοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Προσφωνήσεις της Πριγκίπισσας Νικολάου της Ελλάδας και της Δανίας | |
| Προσφώνηση αναφοράς | Υψηλοτάτη |
| Προφορική | Υψηλοτάτη |
| Εναλλακτική | Δ/Δ |
- 17 Ιανουαρίου 1882 - 29 Αυγούστου 1902: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Ελένη Βλαδιμήροβνα της Ρωσίας
- 29 Αυγούστου 1902 - 13 Μαρτίου 1957: Η Αυτοκρατορική & Βασιλική Υψηλότητα Πριγκίπισσα Νικολάου της Ελλάδας και της Δανίας
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ webb-site
.com ./dbpub /natperson .asp?p=52429 - ↑ pantheon
.world ./profile /person /Grand _Duchess _Elena _Vladimirovna _of _Russia - ↑ p10201.htm#i102004. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2020.
- ↑ «Владимир Александрович» (Ρωσικά)
- ↑ Ιωάννα Κ. Βαρβαλούκα, Το Ημερολόγιο της Πριγκίπισσας Ελένης του Νικολάου. Μέρες Κατοχής, Μέρες Απελευθέρωσης 1941-1946, Αθήνα, 2024. ISBN 978-618-218-044-0. Εκδόσεις Καπόν.
- ↑ «Historic royal portrait miniature brooch». Christies.
- ↑ «photographs of members of European royalty, together with several postcards». Bonhams.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Elena Vladimirovna of Russia στο Wikimedia Commons