Μάξιμος Πλανούδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μάξιμος Πλανούδης
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1260 (περίπου)[1][2][3][4] και 1260[5]
Νικομήδεια
Θάνατος 1305 (περίπου)
Κωνσταντινούπολη
Υπηκοότητα Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Θρησκεία Ορθόδοξος Χριστιανισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Νέα ελληνική γλώσσα
Αρχαία Ελληνικά[6]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα θεολόγος
μοναχός
μεταφραστής
φιλόλογος
συγγραφέας

Ο Μάξιμος Πλανούδης (1260 - 1305) ήταν Βυζαντινός λόγιος μοναχός, συγγραφέας και λατινιστής με σημαντικό θεολογικό και φιλολογικό έργο.

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης του 14ου αιώνα που απεικονίζει την Βρετανία, ο Πλανούδης δημιούργησε τον χάρτη αυτό βασιζόμενος σε παλαιότερο του Κλαύδιου Πτολεμαίου[7]

Γεννήθηκε στην Νικομήδεια της Βιθυνίας γύρω στο 1260 και δίδαξε στη Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη. Αρχικά τάχθηκε υπέρ της ένωσης των Εκκλησιών και υποστήριξε τον Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο, που ακολούθησε ενωτική πολιτική. Όμως μετά το θάνατο εκείνου και την άνοδο στον θρόνο τού Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου, ο οποίος ήταν κατά της Ένωσης, ο Μάξιμος Πλανούδης συντάχθηκε με τους ανθενωτικούς και έγραψε μια πραγματεία (Κατά Λατίνων συλλογισμοί περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος) κατά της προσθήκης και της θεολογίας του Filioque. Την περίοδο εκείνη δεν ήταν σπάνιο υποστηρικτές της μιας ή της άλλης πλευράς στο θέμα της ένωσης των Εκκλησιών να αλλάζουν πλευρά. Εκτός της παραπάνω πραγματείας ο Πλανούδης έγραψε έναν λόγο Περί πίστεως, ύμνους, κανόνες, εγκώμια αγίων, κ.α. Ο Πλανούδης ξεκίνησε την σταδιοδρομία του ως γραφέας και αντιγραφέας χειρογράφων στο Αυτοκρατορικό Παλάτι, στο οποίο αργότερα κατείχε υψηλή θέση παρά τη νεαρή ηλικία του[8].

Ο Πλανούδης ήταν κάτοχος ευρύτατης παιδείας, κάτι που φαίνεται από ολόκληρο το έργο του· από την αλληλογραφία του με τον αστρονόμο Μανουήλ Βρυέννιο προκύπτει μεταξύ άλλων, ότι ο Πλανούδης είχε και σημαντικές γνώσεις αστρονομίας.

Φιλολογικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη σελίδα της ανθολογίας του Πλανούδη από χειρόγραφο του 1300

Σημαντικότερο όμως ήταν το φιλολογικό του έργο. Έγραψε μεταξύ άλλων:

  • Περί γραμματικής
  • Περί συντάξεως
  • Ανθολογία διαφόρων επιγραμμάτων (αποκαλούμενη τώρα Ανθολογία του Πλανούδη ή Anthologia Planudea, μια συλλογή 2.400 επιγραμμάτων σε 15.000 στίχους, βασισμένη σε αντίγραφα της Ανθολογίας του Κεφαλά, γνωστή μετά την πρώτη έντυπη έκδοσή της το 1494 ως Anthologia Graeca
  • σχόλια σε έργα της κλασσικής ελληνικής γραμματείας (του Ησίοδου, του Σοφοκλή, του Αριστοφάνη, του Θουκυδίδη κ.α.)
  • Ψηφοφορία κατ' Ινδούς με το οποίο εισήγαγε στο Βυζάντιο για πρώτη φορά τα αραβικά αριθμητικά ψηφία.

Επίσης μετέφρασε από τα λατινικά έργα του Κάτωνα, του Οβίδιου, του Κικέρωνα κ.α. καθώς και το έργο του Αυγουστίνου Περί της Αγίας Τριάδος (De Trinitate) που προκάλεσε πολλές θεολογικές συζητήσεις.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 2  Μαρτίου 2015.
  2. 2,0 2,1 (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12012227q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 SNAC. w6r79zm4. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Maximus-Planudes. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 www.britannica.com/EBchecked/topic/463464/Maximus-Planudes.
  6. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12012227q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  7. Wright, Colin. «Greek Ptolemaic Map Of The British Isles, Ca. 1300». www.bl.uk. Ανακτήθηκε στις 2015-10-09. 
  8. KHAZDAN, ALEXANDER (1991). Oxford Dictionary of Byzantium, Vol: 3. Oxford: Oxford University Press, σελ. 1681. 

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τ.42

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σπυρίδων Λαμπρος, «Επιστολή Μαξίμου του Πλανούδη περί μεμβρανών», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.Β, σελ.62-64