Λοτζ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 51°46′37″N 19°27′17″E / 51.77694°N 19.45472°E / 51.77694; 19.45472


Λοτζ
Sebastian Glapinski 2017 (Unsplash).jpg
Flag of Łódź.svg
Σημαία
POL Łódź COA.svg
Έμβλημα
Ρητό: Ex navicula navis και Z łódeczki łódź
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Λοτζ
51°46′37″N 19°27′17″E
POL Łódź map.svg
ΧώραΠολωνία[1]
Διοικητική υπαγωγήΒοεβοδάτο Λοτζ
Ίδρυση29  Ιουλίου 1423
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςHanna Zdanowska (από 2010)
 • Μέλος του/τηςCreative Cities Network
Έκταση293 km²
Υψόμετρο278 μέτρο
Ταχ. κωδ.90-001–94-413
Τηλ. κωδ.42
Ζώνη ώραςθερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης
UTC+01:00 (επίσημη ώρα)
UTC+02:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Λοτζ ή με ορθή προφορά Ουούτς (πολωνικά: Łódź, προφέρεται Ουούτς [wut͡ɕ] ( ακούστε)) είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Πολωνίας. Ο πληθυσμός της ήταν 698.688 το 2016.[2] Είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου βοεβοδάτου και βρίσκεται περίπου 135 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βαρσοβίας. Το όνομα της στα πολωνικά σημαίνει βάρκα, πράγμα που απεικονίζεται στο θυρεό και τη σημαία της πόλης. Βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της χώρας σε επίπεδο έδαφος και σε υψόμετρο περίπου 161 μέτρων.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αγροτικό Λοτζ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Λοτζ πρωτοεμφανίζεται σε ένα έγγραφο προς τους Επισκόπους του Ελάσσονος Βρότσουαφ ως χωριό Λότζια το 1332. Το 1423 ο Βασιλιάς Λαδίσλαος Β΄ Γιαγκελόν του έδωσε δικαιώματα πόλης ως Λοτζ. Μέχρι τον 18ο αιώνα παρέμενε ένας μικρός οικισμός στο μέσο εμπορικού δρόμου μεταξύ Σιλεσίας και Μασοβίας.

Με τον δεύτερο διαμελισμό της Πολωνίας η πόλη εντάχθηκε στο Βασίλειο της Πρωσίας και ήταν γνωστή στα γερμανικά ως Lodsch. Το 1806, η πόλη εντάχθηκε στο Δουκάτο της Βαρσοβίας και το 1810 είχε πληθυσμό 190 κατοίκων. Το 1815, ύστερα από απόφαση του Συνεδρίου της Βιέννης η πόλη εντάχθηκε στο Βασίλειο της Πολωνίας, κράτος-μαριονέτα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.

Βιομηχανικό Λοτζ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1816, άρχισαν να μοιράζονται από τον Τσάρο τεμάχια γης σε Γερμανούς μετανάστες για τη δημιουργία βιομηχανίας. Οι μετανάστες άρχισαν να έρχονται στη Γη της Επαγγελίας (στα πολωνικά Ziemia obiecana, που είναι και το παρωνύμιο της πόλης). Κυρίως προερχόντουσαν από τη Σιλεσία και τη Βοημία αλλά και από άλλες χώρες όπως οι Πορτογαλία, Αγγλία, Γαλλία και Ιρλανδία.

Το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής βαμβακιού άνοιξε το 1825 και, δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, το πρώτο ατμοκίνητο εργοστάσιο σε ολόκληρη την Πολωνία-Ρωσία. Το 1865 άνοιξε η πρώτη σιδηροδρομική γραμμή και η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται.

Το Δεκέμβριο του 1914, μετά από μια μεγάλη μάχη η πόλη καταλαμβάνεται από τους Γερμανούς. Η πολωνική αντίσταση την απελευθέρωσε τον Νοέμβριο του 1918. Η πόλη χάνει σχεδόν το 40% των κατοίκων της κυρίως από στρατιωτικές απώλειες, λιμούς, αλλά και επειδή αρκετοί Γερμανοί εκδιώχθηκαν στη Γερμανία.

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Με διαταγή του Φύρερ η πόλη αυτή ονομάζεται Λίτσμανστατ». Πινακίδα αναρτημένη το 1940 στην πλατεία Ελευθερίας.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 1939, οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την πόλη. Οι Γερμανοί δεν την ενέταξαν στο Γενικό Κυβερνείο λόγω της ύπαρξης αρκετών εθνικοσοσιαλιστών Γερμανών, αλλά την ενσωμάτωσαν στο Ράιχ τον Νοέμβριο του 1939. Την μετονόμασαν σε Λίτσμανστατ (γερμανικά: Litzmannstadt) στη μνήμη του στρατηγού που κατέλαβε την πόλη στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρόλα αυτά, πολλοί Γερμανοί αρνήθηκαν να υπογράψουν την Volksliste και να γίνουν Volksdeutsche.

Σύντομα δημιούργησαν στη πόλη το Γκέτο του Λοτζ, όπου συγκεντρώθηκαν πάνω από 200.000 Εβραίοι κάτοικοι. Επειδή είχε μεγάλη αξία για το γερμανικό στρατό (λόγω παραγωγής στρατιωτικού υλικού) ήταν το τελευταίο γκέτο που διαλύθηκε.

Τον Ιανουάριο του 1945, πολλοί Γερμανοί κάτοικοι έφυγαν από τον φόβο του Κόκκινου Στρατού. Επίσης πολλά μηχανήματα μεταφέρθηκαν στη Γερμανία. Έτσι, παρά τις ελάχιστες καταστροφές λόγω βομβαρδισμών, η πόλη ουσιαστικά καταστράφηκε οικονομικά.

Διοίκηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλάτι του Βαρώνου Ιούλιου Χάινζελ στην οδό Πιοτρκόφσκα 104, όπου στεγάζεται σήμερα το Δημαρχείο του Λοτζ.

Για διοικητικούς λόγους έχει διαιρεθεί σε 5 διοικητικές περιοχές.

Ονομασία Επιφάνεια Πυκνότητα πληθυσμού[3]
χλμ² % ατ./χλμ²
Μπαουούτι 78,9 26,8 2744
Γκούρνα 71,9 24,4 2462
Πολέσιε 46,0 15,6 11307
Σρουντμιέστσε 6,8 2,3 2744
Βίντζεφ 90,8 30,9 1526
Σύνολο 294,4 100,0

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν 6 κρατικά Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα:

  • Ακαδημία Καλών Τεχνών
  • Ιατρικό Πανεπιστήμιο
  • Κρατική Ανώτατη Σχολή Κινηματογραφίας, Τηλεόρασης και Θεάτρου
  • Μουσική Ακαδημία
  • Πολυτεχνείο
  • Πανεπιστήμιο

και 22 μη κρατικά.

Θρησκεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βασικό θρήσκευμα στο Λοτζ είναι ο Καθολικισμός. Είναι μία από τις 14 Καθολικές Μητροπόλεις της Πολωνίας. Η πόλη αποτελεί, επίσης, την έδρα της Αρχιεπισκοπής Λοτζ και Πόζναν της Αυτοκέφαλης Πολωνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. Εκτός αυτών στην πόλη βρίσκονται αρκετές άλλες Εκκλησίες άλλων Χριστιανικών Δογμάτων αλλά και Εβραϊκή Συναγωγή. Υπάρχουν αρκετά νεκροταφεία διαφόρων θρησκειών.

Κρατική Ανωτέρα Σχολή Κινηματογραφίας, Τηλεόρασης και Θεάτρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σχολή ξεκίνησε ως Κρατική Ανωτέρα Σχολή Θεάτρου παράρτημα Λοτζ το 1946 με Πρύτανη τον Λεονίδα Σίλλερ.

Το 1948 δημιουργείται η Κρατική Ανωτέρα Σχολή Κινηματογράφου (σκηνοθεσίας και οπερατέρ)
Το 1949 δημιουργήθηκε στη θέση της Κρατικής Ανωτέρας Σχολής Θεάτρου παράρτημα Λοτζ η Κρατική Ανωτέρα Σχολή Ηθοποιίας και η σχολή μεταφέρθηκε στη Βαρσοβία.

Στα χρόνια αυτά δημιουργείται η περίφημη Πολωνική Σχολή στην κινηματογραφία.

Το 1958 ενοποιούνται οι δύο σχολές σε Κρατική Ανωτέρα Σχολή Κινηματογραφίας και Θεάτρου και της αποδίδεται το όνομα του πρώτου Πρύτανη Λεωνίδα Σίλλερ.

Στη σχολή φοίτησαν και αργότερα δίδαξαν παγκοσμίως γνωστοί σκηνοθέτες όπως οι Άντζεϊ Βάιντα, Ρόμαν Πολάνσκι, Κσίστοφ Κιεσλόφσκι, κ.ά.

Είναι η βασική σχολή για ηθοποιούς, σκηνοθέτες, φωτογράφους, κινηματογραφιστές και προσωπικό τηλεόρασης σε όλη την Πολωνία.

Σχολή Πολωνικής γλώσσας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1952 λειτουργεί στο Λοτζ σχολή της Πολωνικής για ξένους (Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców), τμήμα του Πανεπιστημίου του Λοτζ. Η σχολή δίδασκε στην αρχή τη γλώσσα σε ξένους, υποψήφιους φοιτητές των πολωνικών πανεπιστημίων. Από τη δεκαετία του 90, του 20ου αιώνα, μετατράπηκε σε, επιστημονικού-διδακτικού χαρακτήρα ίδρυμα.[4]

Οδός Πιοτρκόφσκα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδός Πιοτρκόφσκα είναι μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές οδούς της Ευρώπης. Βρίσκεται ανάμεσα στην πλατεία Ελευθερίας (plac Wolności) και την πλατεία Ανεξαρτησίας (plac Niepodległości). Από την αρχή υπήρξε η κεντρική αρτηρία που γύρω της χτίζονταν η πόλη και που με την ανάπτυξη της έδωσε και το σημερινό σχήμα στο Λοτζ.

Πανοραμική άποψη της οδού Πιοτρκόφσκα (Piotrkowska)

Στην οδό αυτή βρίσκεται, ίσως η μοναδική στην Ευρώπη «Έκθεση Μεγάλων Λοτζιανών», με μπρούτζινα αγάλματα τοποθετημένα σε επίκαιρα σημεία του δρόμου.

Τραμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τραμ στην οδό Πιοτρκόφσκα το 1900

Το τραμ εμφανίστηκε στο Λοτζ στις 23 Δεκεμβρίου 1898. Λόγω του επίπεδου εδάφους, άρχισε να χρησιμοποιείται και ως προαστιακό μέσο μεταφοράς. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 80 του 20ου αιώνα είχε το μεγαλύτερο δίκτυο σε όλη την Πολωνία. Αυτή τη στιγμή λειτουργούν 16 αστικές και 4 προαστιακές. Η μεγαλύτερη διαδρομή στην Πολωνία βρίσκεται στο Λοτζ. Είναι η γραμμή 46 και είναι περίπου 37 χλμ.

Ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης για παιδιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ραγισμένη Καρδιά

Στο Λοτζ υπήρχε Ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης (Kinder-KZ Litzmannstadt) για παιδιά (κυρίως πολωνικής καταγωγής). Κατά την εικοστή έκτη επέτειο της νίκης κατά των Γερμανών στήθηκε στην πλατεία, δίπλα στο κρεματόριο, το Μνημείο Μαρτύρων για Παιδιά (ονομαζόμενο και Ραγισμένη Καρδιά).

Αδελφικές πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πόλη Χώρα Ημερομηνία αδελφοπ.
Κέμνιτς Flag of Germany.svg Γερμανία 1972
Στουτγκάρδη Flag of Germany.svg Γερμανία 26/9/1988
Λυών Flag of France.svg Γαλλία 1991
Βίλνιους Flag of Lithuania.svg Λιθουανία 22/1/1991
Ιβάνοβο Flag of Russian Federation.svg Ρωσία 21/1/1992
Καλίνινγκραντ Flag of Russian Federation.svg Ρωσία 1992
Μινσκ Flag of Belarus.svg Λευκορωσία 25/2/1993
Οδησσός Flag of Ukraine.svg Ουκρανία 07/05/1993
Τελ Αβίβ Flag of Israel.svg Ισραήλ 1994
Τιεντσίν Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας Κίνα 11/10/1994
Ρουστάβι Flag of Georgia.svg Γεωργία 27/6/1995
Μπαρέιρου Flag of Portugal.svg Πορτογαλία 3/9/1996
Τάμπερε Flag of Finland.svg Φινλανδία 1996
Πουέμπλα ντε Σαραγόσα Μεξικό Μεξικό 1997
Μουρθία Flag of Spain.svg Ισπανία 14/10/1999
Έρεμπρο Flag of Sweden.svg Σουηδία 25/8/2001
Λβιβ Flag of Ukraine.svg Ουκρανία 28/11/2003
Σέγκεντ Flag of Hungary.svg Ουγγαρία 19/5/2008

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]