Θησαυρός των Σιφνίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Θησαυρός των Σιφνίων
αναπαράσταση του ναού(από μελέτη του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλου Χάνσεν)
αναπαράσταση του ναού
(από μελέτη του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλου Χάνσεν)
Είδος Τέχνης ιωνική τέχνη
Έτος κατασκευής 520-525 π.Χ.
Μουσείο Αρχαιολογικό
Μουσείο Δελφών

Ο θησαυρός των Σιφνίων ήταν κτήριο στους Δελφούς με σκοπό την φύλαξη πολύτιμων ιερών αναθημάτων. Κτίστηκε λίγο πριν το 525 π.Χ. και ήταν έργο ιωνικής τέχνης. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και τον Παυσανία, κτίστηκε στους Δελφούς με αφορμή την ανακάλυψη χρυσωρυχείων στο νησί της Σίφνου, με την δεκάτη των εισοδημάτων από αυτά. Είναι χτισμένος από μάρμαρο Πάρου και αποδίδεται στον Αθηναίο γλύπτη Ένδοιο καθώς και σε άλλο αγνώστων στοιχείων γλύπτη.[1] Σήμερα, στην τοποθεσία του κτιρίου σώζονται μόνο τα θεμέλια και ένα μέρος από τη διακόσμηση της βάσης.[2]

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Θησαυρός των Σιφνίων ήταν ιωνικού ρυθμού. Περιγράφεται από τους αρχαίους συγγραφείς, τον Ηρόδοτο και τον Παυσανία ως «πλουσιότατος». Ήταν κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από μάρμαρο.[1]

Στην πρόσοψη του είναι τοποθετημένες, αντί κιόνων, δυο κόρες οι οποίες ανάμεσα στις παραστάδες αποτελούν όμορφα στηρίγματα για το επιστύλιο. Αυτού του τύπου η διακόσμηση με την κυριαρχία γυναικείων μορφών γεμάτων κίνηση και πλαστικότητα αντί των συνήθων αφηρημένων αρχιτεκτονικών σχημάτων των ναών, προεικονίζει τις σπάνιας ομορφιάς Καρυάτιδες του Ερεχθείου της Αθηναϊκής Ακρόπολης.

Το ανατολικό αέτωμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι το μόνο που σώζεται από το θησαυρό των Σιφνίων και εικονίζει ένα διάσημο δελφικό θέμα. Στο κέντρο του αετώματος ο Δίας (κατά άλλους η Αθηνά ή ο Ερμής), αριστερά ο Απόλλωνας και δεξιά ο Ηρακλής. Οι δύο νεαροί θεοί ανταγωνίζονται για την κατάκτηση του δελφικού τρίποδα και ο Δίας στο μέσον προσπαθεί να τους χωρίσει. Παρουσιάζεται το στιγμιότυπο της οργής του Ηρακλή εξαιτίας της άρνησης της Πυθίας να του δώσει χρησμό, μιας και ήταν ακόμη ακάθαρτος από τον φόνο του Ιφίτου. Οργίλος ο Ηρακλής, έχει καταφέρει να αρπάξει ήδη τον ιερό τρίποδα και ο Απόλλων προσπαθεί να του τον πάρει πίσω.[1]

Ανατολική ζωοφόρος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην ανατολική πλευρά της ζωφόρου απεικονίζεται μια παράσταση από τη Συνέλευση των Θεών κατά τον Τρωικό πόλεμο[1] να συζητούν με έντονες κινήσεις σαν να λογομαχούν. Στα δεξιά διακρίνουμε την Αθηνά ως επί κεφαλής των θεών που τάσσονται με το μέρος των Ελλήνων. Στα αριστερά βλέπουμε να κάθονται οι θεοί που προστατεύουν και υπερασπίζονται τους Τρώες: Ο Απόλλων, ο Άρης, η Αφροδίτη και η Άρτεμις. Στο μέσον διακρίνουμε τον Δία στο θρόνο του. Σε άλλο σημείο της ζωφόρου αποτυπώνεται ένα στιγμιότυπο από τον Τρωικό πόλεμο: πρόκειται για μια σκηνή μονομαχίας γύρω από το νεκρό σώμα ενός πολεμιστή, με τους δύο μονομάχους να πλαισιώνονται από τους ήρωες των Αχαιών στα δεξιά και των Τρώων αντίστοιχα στα αριστερά.

Βόρεια ζωοφόρος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έχει ως θέμα τη Γιγαντομαχία[1] και απεικονίζει από την μια πλευρά τους βαριά οπλισμένους Γίγαντες να εξαπολύουν επίθεση και από την άλλη τους θεούς. Διακρίνονται ο Ήφαιστος, η Δήμητρα, ο Ηρακλής, ο Απόλλων, η Άρτεμις κ.ά. Αυτή η πλευρά της ζωφόρουήταν ορατή από την ιερά οδό, καθώς οι προσκυνητές ανηφόριζαν προς το Μαντείο. Έτσι είχαν τη δυνατότητα να θαυμάσουν τη σκηνή της Γιγαντομαχίας, που μεταμορφώνεται μέσα από το ανάγλυφο καλλιτέχνημα σε μια ολόκληρη αφήγηση, εκτυλισσόμενη σε πολλαπλά επίπεδα, που διατηρεί ωστόσο την αναγνωρισιμότητα, τη συνοχή και τον αλληγορικό της χαρακτήρα παρά τις πολυπρόσωπες μορφές της και τις ποικίλες σκηνές δράσης.[3]

Δυτική ζωφόρος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τη συγκεκριμένη ζωοφόρο έχουν σωθεί λιγοστές ανάγλυφες μορφές. Εδώ απεικονίζεται η κρίση του Πάρη για την επιλογή της ωραιότερης θεάς ανάμεσα στην Αφροδίτη, την Ήρα και την Αθηνά.[1]

Νότια ζωφόρος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή χαρακτηρίζεται από την μεγαλύτερη αποσπασματικότητα και μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε για το θέμα που αναπαριστούσε. Μάλλον πρόκειται για το επίσης προσφιλές θέμα της αρπαγής γυναικών. Ωστόσο, τα μόνα που έχουν σωθεί, είναι τα ανάγλυφα, γεμάτα ζωντάνια άλογα, που μαρτυρούν τον άξιο τεχνίτη τους.[3] Στη συγκεκριμένη ζωοφόρο πιθανότατα απεικονίζεται η αρπαγή της Ιπποδάμειας από τον Πέλοπα ή η αρπαγή των Λευκιππιδών από τους Διόσκουρους.[1]


Χρονολόγηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έτος κατασκευής του μνημείου χρονολογείται πριν το 525 π.Χ., έτος κατά το οποίο η Σίφνος λεηλατήθηκε από Σάμιους φυγάδες που νωρίτερα είχαν επαναστατήσει κατά του τυράννου Πολυκράτη.[1][2]

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού: Μόνιμη Έκθεση Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών - Ζωφόρος του θησαυρού των Σιφνίων.
  2. 2,0 2,1 Βαγγέλη Πεντάζου - Μαρίας Σαρλά, Δελφοί, Β. Γιαννίκος - Β. Καλδής Ο.Ε., 1984, 42.
  3. 3,0 3,1 Ροζίνα Κολώνια, Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών, Αθήνα, Υπουργείου Πολιτισμού – Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, 2009, 29 – 35.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία της Σίφνου π.Χ.