Ηλέκτρα (όνομα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το όνομα Ηλέκτρα, είναι ελληνικό γυναικείο όνομα (βαφτιστικό όνομα).

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα προέρχεται από το αρχαιοελληνικό όνομα Ἠλέκτρα «λαμπρή, φωτεινή», από το ἤλεκτρον «κεχριμπάρι», και αυτό από το ἠλέκτωρ «λαμπρός, φωτεινός», άγνωστου ετύμου.[1] Το όνομα είναι σημασιολογικά παρεμφερές με τα ονόματα Αγλαΐα, Ανουάρ, Εμβέρ, Κλάρα, Λούκιος/Λουκία, Ρωξάνη, Σβετλάνα, Φωτεινός/Φωτεινή κτλ., ενώ από τη σημασία ήλεκτρον «κεχριμπάρι» σχετίζεται με τα γυναικεία ονόματα Ambra (ιταλικά), Ambre (γαλλικά), Amber (αγγλικά). Από την ίδια ρίζα ετυμολογούνται και τα αρχαιοελληνικά ονόματα Ηλεκτρύων και Ηλεκτρυώνη.[2]

Ονομαστική εορτή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα δεν έχει δικιά του άγια και γι’ αυτό εορτάζεται των Αγίων Πάντων.

Διάδοση του ονόματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα από την αρχαιοελληνική παράδοση, στην οποία θέση ξεχωριστή κατέχει η Ηλέκτρα, που μαζί με τον αδελφό της Ορέστη εκδικήθηκε τη μητέρα της Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της Αίγισθο για τη δολοφονία του πατέρα της Αγαμέμνονα. Πρωταγωνιστεί σε δύο αρχαιοελληνικές τραγωδίες την Ηλέκτρα τού Ευριπίδη και την Ηλέκτρα τού Σοφοκλή, ενώ έχει σταθεί πηγή έμπνευσης για δεκάδες άλλα έργα, γεγονός που συνέβαλε στη διάδοση του ονόματος μέχρι την Αναγέννηση.[3] Στους νεότερους χρόνους, στα 1873 ο Γερμανοαμερικανός αστρονόμος Κρίστιαν Πέτερς (C. H. F. Peters) δίνει το όνομά της τον αστεροειδή που ανακάλυψε Elektra/Ηλέκτρα·[4] στα 1903 ο Ούγκο φον Χοφμάννσταλ (Hugo von Hofmannsthal) γράφει το δράμα Ηλέκτρα (Elektra) και ο Ρίχαρντ Στράους (Richard Strauss) το χρησιμοποιεί ως λιμπρέτο στη μονόπρακτη όπερα που ανεβάζει το 1909Ηλέκτρα του Στράους είναι μέχρι σήμερα μια από τις πιο συχνά παιζόμενες όπερες που βασίζονται στην αρχαιοελληνική μυθολογία.)·[5] ενώ από την ιστορία της Ηλέκτρας δημιουργείται στα 1913[6] ο όρος Σύμπλεγμα της Ηλέκτρας, κατά τον Καρλ Γιουγκ (Carl Gustav Jung), σύμπλεγμα ανάλογο με το Οιδιπόδειο, που εκδηλώνεται ως ερωτική έλξη της κόρης προς τον πατέρα και αντίζηλο μίσος προς τη μητέρα — ο όρος είναι μεταφραστικό δάνειο από τα γερμανικά (Elektrakomplex[7] στα 1930 ο Γουλιέλμο Μαρκόνι (Guglielmo Marconi), βαφτίζει την κόρη του και τη θαλαμηγό - εργαστήριό του Elettra·[8] και στα 1931 ο Ευγένιος Ο'Νηλ (Eugene O'Neill) γνωρίζει μεγάλη επιτυχία με το έργο του Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα (Mourning Becomes Electra).

Σημαντική θέση κατέχει και η Πλειάς Ηλέκτρα.[9] Από εκεί παίρνει τον τίτλο του το δεύτερο βιβλίο (Elettra) της ποιητικής συλλογής Laudi del cielo, del mare, della terra e degli eroi (Ύμνοι του ουρανού, της θάλασσας, της γης και των ηρώων, 19031912) του Γκαμπριέλε ντ’Αννούτσιο (Gabriele d’Annunzio).[10]

Το όνομα σήμερα στην Ελλάδα δεν είναι ασυνήθιστο, αν και δεν διαθέτει αγία να το υποστηρίζει· σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το όνομα Ηλέκτρα παρουσιάζεται ως το 272ο πιο συχνό όνομα (το 182ο ανάμεσα στα γυναικεία).[11]

Το όνομα Ηλέκτρα σε άλλες γλώσσες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα, μέσω του ελληνικού Ἠλέκτρα και του δάνειου λατινικού Electra,[12][13] διαδόθηκε στις άλλες γλώσσες.

αγγλικά: Electra[14] (Ηλέκτρα)[15] ουγγαρέζικα: Élektra
βουλγαρικά: Електра (Ελέκτρα) ουκρανικά: Електра (Ελέκτρα)
γαλλικά: Électre (Έλεκτρ)[16] ρωσικά: Электра[17] (Ελέκτρα)[18]
γερμανικά: Elektra (Ηλέκτρα)[19] σερβικά: Електра (Ελέκτρα)
ιταλικά: Elettra (Ηλέτρα)·[20] αρσ. Elettro[21] τσεχικά: Élektra
ισπανικά: Electra[22] (Ελέκτρα)[23]
κροατικά: Elektra

Πρόσωπα με το όνομα Ηλέκτρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα στην αρχαιοελληνική μυθολογία και την τέχνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2005.
  2. Vito Maria De Grandis, Dizionario etimologico-scientifico delle voci italiane di greca origine, 1824, σ. 143
  3. Fabio Galgani, Onomastica Maremmana, Centro Studi Storici «A. Gabrielli», 2005, σ. 239
  4. Lutz D. Schmadel, Dictionary of Minor Planet Names, Springer Verlag, 6η έκδοση (2012), τμ. 2, σ. 25
  5. Michael Ewans, Opera from the Greek: Studies in the Poetics of Appropriation κεφ. 5: Elektra, Ashgate Publishing, 2007, σσ. 81–82
  6. Jill Scott, Electra after Freud: Myth and Culture, Cornell University Press, 2005, σ. 8
  7. Γεώργιος Μπαμπινιώτης, ό.π.
  8. Fabio Galgani, ό.π.
  9. «Electra», Online Etymology Dictionary
  10. Alfonso Burgio, Dizionario dei nomi propri di persona, Hermes Edizioni, Ρώμη 1992, σ. 139
  11. Χάρης Φουνταλής, «Ελληνικά ονόματα (και ολίγη από στατιστική)»
  12. Accademia della Crusca, Dizionario della lingua italiana, τμ. VII, Tipografia della Minerva, Πάδοβα 1830, σ. 632
  13. «Electra», Online Etymology Dictionary
  14. Diane Stafford, 40,001 Best Baby Names, Random House, 2004, σ. 329
  15. «Electra», Forvo
  16. «Électre», Forvo
  17. «Электра», gramota
  18. «Электра», Forvo
  19. «Electra», Forvo
  20. «Elettra», Nome
  21. Accademia della Crusca, ό.π.
  22. Josep M. Albaigès i Olivart, Diccionario de nombres de personas, Edicions Universitat, Βαρκελώνη 1993, σ. 95
  23. «Electra», Forvo

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]