Ελληνικό hip hop

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ελληνικό Hip Hop)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το Ελληνικό Hip-Hop είναι είδος μουσικής, γνωστή και ως η μουσική του δρόμου προερχόμενη από την Αμερικάνικη κουλτούρα του Χιπ χοπ αλλά με τους δικούς του κανόνες. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές τα τελευταία χρόνια σε αυτή την κατηγορία, όπου πλέον εμπλέκεται ακόμη και με την απλή σύγχρονη Ελληνική μουσική, με αμέσως επόμενο την συνεργασία και άλλων καλλιτεχνών μεταξύ τους και των δυο ειδών.

Όπως και στην Αμερική, έτσι και εδώ τα στοιχεία είναι τέσσερα: Το ένα είναι το DJing (Disc Jockey), όπου έχει εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια με τα νέας τεχνολογίας προγράμματα και τις δυνατότητες που δίνονται για την παραγωγή ενός κομματιού. Το επόμενο είναι το MCing (Μaster of Ceremony), όπου οι άνθρωποι που ασχολούνται και εκφράζονται μέσω αυτού του είδους, λέγονται Ράπερς (Rappers) και χρησιμοποιούν συνήθως τέσσερις στίχους, που ολοκληρώνονται με ομοιοκαταληξίες, δίνοντας έτσι έναν ρυθμό, κάτι που πολλοί το περιπλέκουν και το αποκαλούν, ως τραγούδι. Το τρίτο είναι το Graffiti, και τα τελευταία χρόνια έχουν ευαισθητοποιηθεί οι Αρχές, για την αισθητική και την δυνατότητα έκφρασης των σχετικών, διοργανώνοντας έτσι κάποιες συναντήσεις γνωστά και ως events, συνοδευόμενα και με άλλες δραστηριότητες. Το τέταρτο και τελευταίο είναι κάτι που απαιτεί πρακτική και αφοσίωση και ανήκει πλέον και ως επιλογή χορού: το Breakdance. Οι λεγόμενοι B-boys εμπνέονται από την ραπ μουσική και πραγματοποιούν ευλύγιστες κινήσεις που ως πρωταρχικό παράγοντα, έχει η ισορροπία.[1]

H αναδρομή του Ελληνικού Hip-Hop[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεκαετία '80 - τέλη δεκαετίας '90: 1η Γενιά - Οι απαρχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτη φορά που ακούστηκε η Ραπ μουσική στην Ελλάδα, ήταν στα τέλη της δεκαετίας του '70, από τον ραδιοφωνικό σταθμό της Αμερικανικής βάσης στο Ελληνικό. [2]. Στις αρχές της δεκαετίας του '80 ήρθε στην Ελλάδα το Graffiti και το Break Dance, θέτοντας έτσι ουσιαστικά τα θεμέλια της Hip-Hop κουλτούρας στην Ελλάδα.

Ο πρώτος Έλληνας που το ξεκίνησε ήταν ο Αντρέας Μαρνέζος (Λεκτικός Επεξεργαστής) με το BarCode Crew!. Τα πρώτα συγκροτήματα που ξεκίνησαν στην Ελλάδα, ήταν οι Marginals (Σκηνοθέτης, Αρτέμης, Real D, Loyal T), το 1985 [3] και οι FF.C (Fortified Concept) που ξεκίνησαν στο Βύρωνα το 1987. Ο πρώτος Eλληνικός Hip-Hop δίσκος ήταν το Εν+Τάξει των O.P.A. που κυκλοφόρησε το 1990. Από τα πρώτα Ελληνικά Hip-Hop σχήματα, και ιδιαίτερα επιδραστικό στην εποχή του αλλά και αργότερα, ήταν οι Στέρεο Νόβα. Το πρώτο, ομώνυμο άλμπουμ τους, κυκλοφορεί το 1992

Το ίδιο έτος, μετά την συναυλία των Public Enemy στο Κατράκειο θέατρο της Νίκαιας, δημιουργήθηκαν οι Active Member. Λίγα χρόνια αργότερα, αφότου άνοιξαν τη δική τους εταιρία παραγωγής (Freestyle Productions) ονόμασαν το είδος τους σε Low Bap, θέλοντας να διαχωρίσουν τη δική τους θέση από την υπόλοιπη Ελληνική σκηνή, θεωρώντας πως είχε αρχίσει να παίρνει τα εμπορικά χαρακτηριστικά της τότε αμερικάνικης Hip-Hop σκηνής. Με αυτή την κίνηση το κοινό χωρίστηκε σε δύο "στρατόπεδα" δημιουργώντας την πρώτη Hip-Hop κόντρα στην Ελλάδα. Οι Active Member δέχτηκαν κριτική από τη Hip-Hop κοινότητα, κάτι το οποίο συνεχίζει ακόμη και σήμερα.

Το 1992 επίσης, στη Νέα Ιωνία, δημιουργήθηκαν οι Terror X Crew (TXC). Με δισκογραφικό τους ντεμπούτο το ομώνυμο Terror X Crew (1995), ήταν οι πρώτοι που έφεραν το Ελληνικό κοινό σε επαφή με τα τέσσερα στοιχεία (MCing, DJing, Graffiti, Breakdance) της Hip-Hop κουλτούρας, όπως επίσης ήταν πρωτοπόροι του Hardcore Rap και του Wild Style Graffiti στην Ελλάδα. Το τελευταίο τους album ήταν το Έσσεται Ήμαρ.

Τα χριστούγεννα του '93 κυκλοφόρησε το R.E.A.L (Rap Elevate Above Law) στο οποίο συμμετείχαν σχεδόν όλα τα συγκροτήματα της freestyle productions (Active Member, αδιάφθοροι, Drama N' Vinyl, Real D, Loyal T, Maffic κ.α)

Το 1994 δημιουργούνται επίσης το ΝΕΒΜΑ, ένα Hip-Hop συγκρότημα με καθαρά κοινωνικούς προβληματισμούς και οι Goin' Through οι οποίοι ακολούθησαν από τότε την mainstream σκηνή. Τέλη του ίδιου έτους άρχισε να κυκλοφορεί το radicalistic, περιοδικό της freestyle productions και κυκλοφόρησε ο δεύτερος δίσκος των active member (στην ώρα των σκιών). Το 1996 έκαναν την εμφάνιση τους τα Ημισκούμπρια, που ήτανε το πρώτο καθαρά σατιρικό Eλληνικό Hip-Hop συγκρότημα.

Άλλα συγκροτήματα αυτής της γενιάς ήταν οι Razastarr, Soulbro και Killers of Pressure.

Τέλη δεκαετίας '90 - Αρχές δεκαετίας 2010: 2η Γενιά - Η Χρυσή Εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1997 το συγκρότημα Ζωντανοί Νεκροί φέρνει μια άλλη γεύση στην τότε Ελληνική Hip-Hop σκηνή, το Battle Rap. Το πρώτο τους album με τίτλο ΖΝ: Εντολές / Στη Χώρα των Καλύτερων MC’s (1997) αλλά και Ο Πρώτος Τόμος (1998) χαρακτηρίζονται ως οι σημαντικότεροι δίσκοι στην ιστορία του ελληνόφωνου Hip Hop καθώς επηρέασαν τις επόμενες γενιές που έβγαζαν battle rap κομμάτια. Το μεγαλύτερο ποσοστό MCs και συγκροτημάτων μέχρι και σήμερα ακόμα επιλέγουν αυτό το είδος ραπ που καθιέρωσαν στην Ελλάδα οι Ζωντανοί Νεκροί.

Άλλα Hip-Hop σχήματα της τότε εποχής ήταν: Άγνωστοι Γνωστοί (που μετονομάστηκαν σε Άλφα Γάμα), Σκιές, Νέα Τάξη Πραγμάτων (ΝΤΠ.), Βαβυλώνα, Στίχοιμα, Barcode Crew(BCC), κ.α.

Ο στίχος μέχρι τότε ήταν κυρίως κοινωνικοπολιτικός, αλλά υπήρχαν και σχήματα που έκαναν σάτιρα όπως: Ημισκούμπρια, Yonka Mayonka και Καβουροδεινόσαυροι

Νέα συγκροτήματα και διάλυση παλαιοτέρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την δεκαετία του 2000 πολλά από τα ιστορικά σχήματα της δεκαετίας '90 διαλύθηκαν ή άλλαξαν μορφή όπως: οι Terror X Crew (μετά την αποχώρηση του DJ ALX το 2002 διαλύθηκαν και συνέχισαν από το 2004 ως Αρτέμης-Ευθύμης), οι FF.C (μετά την αποχώρηση του Ρυθμοδαμαστή το 2005 διαλύθηκαν και ο Σκηνοθέτης δημιούργησε το σχήμα Αντίξοες Παραγωγές), οι Άλφα Γάμα (διαλύθηκαν και συνέχισαν solo) και οι Active Member (το 2002 αποχώρησε ο X-Ray και δημιούργησε το συγκρότημα Ρόδες). Οι Razastarr ολοκλήρωσαν την πορεία τους μέσα στο 2017 με τον δίσκο τους Αφού Σκοτώσω Τη Δίψα Μου. Συνεχίζουν αυτόνομα σαν Νικόλας και Οδυσσέας την πορεία τους.

Από το 2001 και μετά όμως εμφανίστηκαν και άλλα σχήματα δημιουργώντας νέα ρεύματα στη σκηνή. Οι περισσότεροι, σε αντίθεση με τους παλαιότερους, κυκλοφόρησαν τους δίσκους τους διαδικτυακά, δωρεάν και χωρίς την ανάμειξη δισκογραφικών εταιριών, με αποτέλεσμα μια πληθώρα κυκλοφοριών. Δεκάδες συγκροτήματα δημιουργήθηκαν αλλά λίγοι έκαναν κάτι παραπάνω από ένα δίσκο ή μία συναυλία. Συγκροτήματα της δεύτερης γενιάς του Ελληνικού Hip-Hop που άλλαξαν τα δεδομένα της σκηνής και συνεχίζουν δυναμικά μέχρι και σήμερα, είναι οι ΒΠείς, Βόρεια Αστέρια, οι Bong Da City, οι RNS, η Νεκρική Σιγή, οι Ladose, οι G.I.ANT.S (μετονομάστηκαν σε Athens Finest), οι Ψυχόδραμα 07, Μουσικοί Ισοβίτες κ.α.

Mainstream Σκηνή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αξιοσημείωτο στοιχείο τη δεκαετία του 2000 είναι η αναγνώριση του Hip-Hop σε ευρύτερο κοινό από κάποια συγκροτήματα, με αποτέλεσμα να γίνει πιο εμπορικό. Η αρχή είχε ήδη γίνει από τα τέλη της δεκαετίας του '90 απο τα Ημισκούμπρια με το χαρακτηριστικό χιουμοριστικό ύφος τους, οι οποίοι το 2001 έβγαλαν το single "Πάμε όλοι μαζί σε μια παραλία" το οποίο έγινε τεράστια επιτυχία. Ανάλογη επιτυχία είχαν τα singles "Greek Lover" και "Sex", το 2004. Την ίδια χρονιά τεράστια επιτυχία και απήχηση στο ευρύ κοινό γνώρισαν οι Goin' Through με το single "Πόσο μαλάκας είσαι". Ακολούθησαν κι άλλες επιτυχίες όπως "Γυναίκες" και "12 παρά". Μέχρι το 2007 οι Goin' Through και το Family the Label (Ταραξίας, ΝΕΒΜΑ, Θηρίο κλπ.) ήταν το πιο επιτυχημένο και αναγνωρισμένο crew όσον αφορά το mainstream hip-hop στην Ελλάδα (χρυσοί δίσκοι, επιτυχίες, βραβεία, τηλεοπτικές εμφανίσεις κλπ.).

Το 2007 εμφανίστηκαν κι άλλοι καλλιτέχνες της Hip-Hop με mainstream ήχο οι οποίοι είχαν επιτυχίες, όπως οι Stavento που οποίοι έγιναν γνωστοί με τη ραδιοφωνική επιτυχία "Μέσα σου" και ο Υποχθόνιος (μέλος των Ζωντανών Νεκρών) με την club επιτυχία "Κάνε ντου".

Underground Σκηνή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διαφορά μεταξύ underground και εμπορικού Hip-Hop ήταν έντονη εφ' όσον οι μεν είχαν πιο σκληροπυρηνικό ήχο, στίχο πιο καυστικό και προωθούνταν μέσω του hiphop.gr (το οποίο συχνά ανέβαζε mixtapes) και του ραδιοφωνικού σταθμού Atlantis FM ενώ οι δε, προωθούνταν μέσω των μεγάλων μουσικών καναλιών και της τηλεόρασης και είχαν πιο χορευτικό ήχο και πιο ανάλαφρο στίχο. Υπήρχαν επίσης αρκετά συνοικιακά Hip- Hop σχήματα που διέδιδαν cd και demo σε γνωστούς και φίλους, σε όλη την Ελλάδα. Από τα μέσα της δεκαετίας 2000 βγήκαν στην επιφάνεια και άλλοι MC's και σχήματα από κάθε γωνιά της χώρας όπως: 12ος Πίθηκος, Αnser, Ιratus, Μόνιμος Κάτοικος, Ταυτισμένος Λάθος, Detro, Άγνωστος Χειμώνας, Τραγικός Είρωνας, Λόγος Απειλή, Sadomas, Ραψωδός Φιλόλογος, Βρώμικος Νότος, Bong Da City, Fullface, Χαμογελαστά Φέρετρα , Sad Hip Hop Moifhs κ.α.

Αρχές δεκαετίας 2010 - : 3η Γενιά - Η Γενιά της Κρίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυρίως από την αρχή της νέας δεκαετίας και μετά, χάρη στην εξέλιξη των τεχνολογικών μέσων και στην αυξημένη δημοτικότητα που έλαβε η ραπ κατά την προηγούμενη δεκαετία, το Ελληνικό Hip-Hop έχει αναβαθμιστεί, αλλά και έχει παραλλαχτεί. Παράλληλα, μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κυρίως του εφηβικού και προεφηβικού, έχει εγκαταλείψει την ελληνική μουσική άλλων ειδών και έχει αφοσιωθεί στο άκουσμα της χιπ χοπ, καθώς πολλοί καλλιτέχνες εκφράζουν τα συναισθήματα τους απο την καθημερινή τους ζωή, κάτι που συγκινεί τον εκάτοστε δέκτη.

Χαρακτηριστικό αυτής της γενιάς είναι η κυριαρχία ενός ηλικιακά νεότερου κοινού, η οποία έχει επηρεάσει σχεδόν όλους τους καλλιτέχνες λιγότερο ή περισσότερο και έχει κάνει πολλούς χιπ-χοπάδες παλιάς σχολής να θεωρήσουν ότι το κίνημα έχει χάσει τη παλιά του μαγεία, ωθώντας ωστόσο ταυτόχρονα άλλους όπως π.χ. τον 12ο Πίθηκο να αναλάβουν τον ρόλο του "δασκάλου" του δρόμου, διδάσκοντας στο κοινό μέσα από τα κομμάτια τους αξίες, ηθική, ιδανικά κλπ. Αυτή η γενιά καταπιάνεται πάντως και με νεόφερτα και πιο "μουντά" θέματα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, όπως η οικονομική κρίση και η φτώχεια και οι κακουχίες που αυτή φέρνει στον απλό λαό.

Νέα crews που έκαναν δυναμική εμφάνιση στην ελληνική χιπ χοπ σκηνή είναι οι Joker/Two-Face, οι Φι Βητα Σιγμα και οι Χι Ταφ Πι (Χάσε την Πίστη σου). Και τα τρία side projects, με διαφορά μέλη από τους Bong Da City που μετά το "Purple n' Blue" (mixtape) το 2011 που ειναι ο τελευταιος δισκος των Bong Da City, ολα τα μελη ξεκινουν solo πορεια (κατω απο φημες περι διαλυσης και κακων σχεσεων των μελων).

Επίσης το 2011 έκανε την εμφάνιση της μια νέα γενιά με πρωτοπόρους τον SNIK και το label Capital Music (Υποχθόνιος, Yung Light, Εφτάψυχος, Mad Clip, FY), η οποία ασχολείται με μουσικά κομμάτια συχνά επηρεασμένα απο το αμερικάνικο Lifestyle, έχοντας πολλές φορές δεχτεί κριτική για το επιπέδο των στίχων της αλλά και για τις εικόνες που προωθεί (Ναρκωτικά, χλιδή, ακριβά αμάξια, εκδιδόμενες γυναίκες, βίντεοκλιπ-υπερπαραγωγές), σε αντίθεση με τους ράπερ παλαιάς σχολής οι οποίοι γενικά φέρονταν πιο "αληθινά" και των οποίων τα κομμάτια συνοδεύονταν απο πολύ λιτά βίντεοκλιπ με μηδαμινό μπάτζετ. Άλλοι γνωστοί καλλιτέχνες και συγκροτήματα Νέας Σχολής με πιο alternative ήχο είναι οι Bloody Hawk, Billy Sio, Sin Boy, Sugar Boy, Ν.Ο.Ε., Slogan, Toquel, Pindos Atletico, ASAP Mist, Maryo, Mente Fuerte, Lil Arva, Gosei, Epi, Apro.

Επίσης, η νέα γενιά έχει προσφέρει πολλά στον παλιοσχολίτικο (Boom bap) ήχο με συγκροτήματα και καλλιτεχνες να ξεπηδάνε συνεχώς όπως: Λόγος Τιμής, Καθολου Crew, Sam, Μαύρα Τετραδια, Ραμμένος Άσος, Novel 729, Expend Flow, Tropeau Roman, Magic Spark, Enemigo,Rack(γιος του Λεκτικου Επεξεργαστή) , Numbers, Chemical Business κ.α.

Έλληνες Παραγωγοί & Beatmakers[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένας από τους πρώτους και σημαντικότερους Hip-Hop παραγωγούς / beatmakers στην Ελλάδα είναι ο DJ ALX ή αλλιώς Ηχοκράτορας. Έγινε ευρύτερα γνωστός στον κόσμο του Hip-Hop ως μέλος των Terror X Crew και στέλεχος της δισκογραφικής εταιρίας "Ηχοκρατορία". Εκεί ξεκίνησαν καλλιτέχνες όπως οι Ζωντανοί Νεκροί και οι Άλφα Γάμα. Ο DJ The Boy είναι τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής DJing και έχει συνεργαστεί με διάφορους καλλιτέχνες, όπως με το Μηδενιστή. Άλλοι σημαντικοί και γνωστοί beatmakers που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι ο διεθνούς φήμης Eversor, ο Σκηνοθέτης, ο Kebzer, ο DJ Rico, ο Dj Omonoia, o Empne (Εμπνευστής), ο Θανάσιμος, ο Jessy Blue, ο Dof Twogee, ο WSK, o Dj Silence και o Skive. Επίσης πολλοί MC's ασχολούνται και με την παραγωγή, όπως οι Ιratus, Τάκι Τσαν, Εισβολέας, Άυλος 542, Τάφ Λάθος, Poetic, Μόνιμος Κάτοικος, Mani, Αδέσποτο, Mpelafon, Μικρός Κλέφτης, Ύποπτος, Κακοήθης, Ταραξίας, Raf, SNIK, Tus κ.α.Τα τελευταία 5 χρόνια στην Ελλάδα κάνει την εμφάνιση του και ο Άκης Καράκογλου. Ραδιοφωνικός παραγωγός του actionradio, beat maker, dj και ράπερ ο οποίος έχει αποδείξει πως αν θέλεις κάτι πάρα πολύ και το αγαπάς μπορείς να καταφέρεις τα πάντα γύρω από αυτό καθώς μπορεί τελειοποιήσει ένα μουσικό κομμάτι ξεκινώντας από τη μουσική στοιχουργικά σύνθεση και παραγωγή ως την τελειοποίηση του δηλαδή το τελικό mixing & mastering στο ιδιόκτητο στούντιο που διαθέτει. Γνωστός και ως BLUNT G GREECE μας εξομολογείται πως το χιπ χοπ στην Ελλάδα έχει φτάσει σε πολύ υψηλό επίπεδο για τα δεδομένα της χώρας και αυτό τον χαροποιεί ιδιαίτερα καθώς αυτό φανερώνει πως παρόλο που η χώρα αντιμετωπίζει αυτή τη δύσκολη οικονομική κατάσταση, η δημιουργία και η καλλιτεχνική επιροή των νέων είναι αστείρευτη.


  1. «Hip Hop: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε». Ιανουάριος 2014. http://e-kimolia.com/2014-01-07-21-47-24/music/71-hip-hop. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2016. 
  2. «Σύντομη ιστορία του Hip-Hop στην Ελλάδα». hiphop.gr. 1 Ioυνίου 2010. http://www.hiphop.gr/forum_topic/428699/1. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2016. 
  3. «Σύντομη ιστορία του Hip-Hop στην Ελλάδα». hiphop.gr. 1 Ioυνίου 2010. http://www.hiphop.gr/forum_topic/428699/1. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2016.