Ελαιούς Ιπποθοωντίδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ελαιούς Ιπποθοωντίδας
Γενικά στοιχεία
ΟνομασίαἘλαιοῦς
Άλλες ονομασίεςΕλεούς ή Ελαιεύς ή Ελεεύς ή Ελαία
Κύριος οικισμόςΕλαιούς
Διοικητικά στοιχεία
Ταυτότηταδήμος της αρχαίας Αττικής
Ονομασία δήμουΔήμος Ελαιούντος,
Δήμος Ελαιουσίων
Ονομασία δημότηΕλαιούσιος
ΦυλήΙπποθοωντίδα
ΤριττύςΠαραλίας
Σύστημα εξουσίαςΠόλη–κράτος
Πολιτικό σύστημαΑθηναϊκή Δημοκρατία
Τίτλος ηγέτηδήμαρχος
Λήψη αποφάσεωνΑρχαία Βουλή & Δήμος
Αριθμός βουλευτών
1η περίοδος
508 – 307/306 π.Χ.
1
2η περίοδος
307/306–224/223 π.Χ.
1
3η περίοδος
224/223–201/200 π.Χ.
1
4η περίοδος
201/200 π.Χ.– 126/127
άγνωστος
5η περίοδος
126/127–3ος αιώνας
άγνωστος
Ιστορική εξέλιξη
Ίδρυση508 ΠΚΕ
Λήξη3ος αιώνας
Αντικαταστάθηκε απόΔήμος Ελευσίνας
Λατρευτικές παραδόσεις
Αρχαιολογία
Περιοχή
Αρχαία Αττική
Σήμερα: θέση ανατολικά της Μαγούλας Αττικής
Greece (ancient) Attica Demos II-el.svg
Οι δήμοι της αρχαίας Αττικής
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Ελαιούς.

Ο Ελαιούς ή Ελεούς ή Ελαιεύς ή Ελεεύς ή η Ελαία[1] (αρχαία ελληνικά: Ἐλαιοῦς), (ο δήμος: Ελαιούντος) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Ιπποθοωντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος του Ελαιούντος, ήταν πιθανώς δήμος της Παραλίας.[2] Η ακριβής τοποθεσία του δήμου αυτού δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς, αλλά οι σύγχρονοι μελετητές πιστεύουν, ότι ο δήμος βρίσκεται σε θέση ανατολικά της Μαγούλας,[3] δημοτικής Ενότητας του Δήμου Ελευσίνας, κοντά στη περιοχή Μαυράκι.

Κατά τον 19ο αιώνα, ο Βρετανός, τοπογράφος, αρχαιολόγος και περιηγητής Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, πίστευε ότι ήταν δυτικά των Αφιδνών, στο χωριό που τότε ονομαζόταν Λιόσια, δεδομένου ότι το όνομα αυτό του φάνηκε να συνδέεται με το όνομα του αρχαίου δήμου. Ενώ, σύμφωνα με παλαιότερο ερευνητή (Διονύσιος Σουρμελής) ο δήμος βρισκόταν προ του ακρωτηρίου του Ζωστήρος, επί του νησιού Ελαιούσα ή Ελεούσσα ή Ελήσαν ή Ελίζαν, η οποία μετονομάστηκε σε Φλέγα.[4]

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές,[5] ως μέλος αρχικά της Ιπποθοωντίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500 κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.), με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600 κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) και επίσης με 1 βουλευτή κατά την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Ο αριθμός βουλευτών για την επόμενη τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) δεν είναι γνωστός, ενώ κατά την έναρξη της πέμπτης περιόδου (126/127 – 3ος αιώνας) ο δήμος εντάχθηκε στην Αδριανίδα φυλή, επίσης με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων.

Οι κάτοικοι του Ελαιούντος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δημότης του αρχαίου Ελαιούντος ονομαζόταν Ελαιούσιος.[6][7][8] Ο δημότες του Ελαιούντα έδιναν έμφαση στην λατρεία του Ηρακλή.

Προσωπικότητες από τον Ελαιούντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο του Ελαιούντος, όπως ο γυμνασίαρχος Διόδοτος ο Ελαιούσιος γιος του Σωσάνδρου, ο τριήραρχος Διοκλής ο Ελαιούσιος γιος του Διοκλέους, ο βουλευτής Διοκλής ο Ελαιούσιος γιος του Διοκλέους, ο Διονύσιος ο Ελαιούσιος γιος του Αρκεσιδήμου, ο Διονύσιος ο Ελαιούσιος γιος του Θεοφίλου, ο Διότιμος ο Ελαιούσιος γιος του Νικοστράτου, ο Δίφιλος ο Ελαιούσιος κ.α.[9]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές - σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελληνικές επιγραφές - IG I³ 472, στιχ. 10: [...] "ο̣ Γ̣[αργ]ε̣[τ]τ̣[ί]ο̣ (II), Ἀντιμάχο ℎοαέος (III), Χσενοκ̣[․․5․․ Φρεαρ]ρ̣ίο (IV), Ὀνομακλέος Περιθοίδο (VI), Νικοβόλο ἐχς Ἐλαίας (VIII), Χσενοφο͂ντο[ς]". [...]
  2. [...] "Elaeus: (Ἐλαιοῦς; Elaioûs). [1] City on the south of the Thracian Chersonesus. [2] Attic paralia (?) deme of Hippothonthis phyle". [...], Lohmann, Hans (Bochum), Elaeus
  3. John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 138.
  4. Διονύσιος Σουρμελής, "Αττικά: ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως". Υπό Διονύσιου Σουρμελή. Έκδοσις πρώτη. Τύποις Αλεξάνδρου Κ. Γκαρπολά, Εν Αθήναις 1854 και "Attika hē peri dēmōn Attikēs en hois kai peri tinōn merōn asteōs", Dionysios Surmelēs, Gkarpola, 1854, σελ. 49-50: [...] "Ελαιούς, Ελεούς, Ελαιεύς, και Ελεεύς. Ο δημος ούτος εν τοις τέσσαρσι τούτοις ονόμασιν εύρηται λεγόμενος και γραφόμενος. Ο δημότης κατά τα δύο πρώτα ονόματα Ελαιούσιος και Ελεούσιος• κατά δε τα δεύτερα Ελαιεύς και Ελεεύς. Εις την υπ' αριθ. 499 έπιγραφήν της αρχαιολ. εφημ. εύρηται «χαρίνω Αλεξιμάχου ελαιεί». Προ του ακρωτηρίου του ζωστήρος υπάρχει νήσος Ελαιούσα καλουμένη και Ελεούσσα• ίδε και Κοραή έκδοσιν Στράβωνος. Επί της νήσου ταύτης ήτον και ο δήμος ούτος• διότι συμπίπτουσι και τα ονόματα και αι γραφαί• ότι δε κατοικείτο η νήσος, έχει διδόμενα αποχρώντα• όστις παρατηρήσει αύτην επιτοπίως θέλει πεισθή περί του συνοικισμού της. Οι Σταυροφόροι κατά την εποχήν της κατακτήσεως εύρον αύτην προφερομένην υπό των Αθηναίων Ελήσαν, όθεν την εκάλεσαν κατά την γλώσσαν των Ελίζαν (Elisa). Μεταγενεστέρως δε, δεν γνωρίζω μεν πόθεν και δια τι ωνομάσθη Φλέγα παρά τοις εντοπίοις• αλλά πρέπει να το ανακαλύψωμεν, δια να υποστηρίξωμεν την ταυτότητα του δημου. Ο Ετυμολόγος λέγει περί αυτού ότι από του Έλους οι Ελεείς• η νήσος έχει έλη, και τοιαύτα ώστε παράγουσι βοσκήν άφθονον, και ένεκα της ύλης ταύτης κατ' έτος σχεδόν αποθέτουσιν αυτόθι διάφορα ασθενή ζώα,γηραλέα και ψωραλέα, άτινα τρεφόμενα πλουσίως, εντός τριών ή τεσσάρων το πολύ μηνών αναλαμβάνουσι πλήρη υγείαν, και ένδυναμούνται, ώστε γίνονται πάλιν χρήσιμα εις εργασίαν. Και η νήσος αύτη ομοιάζει κατά τούτο την νήσον του Πατρόκλου, ήτις Γαΐδουρονήσι καλείται- διότι και εκεί αποθέτουσιν οι περίχωροι τοιαύτα ζώα, και ως επί το πλείστον όνους. Το Έλος λοιπόν των παλαιών, και η Φλέγα των νεωτέρων είνε συνώνυμα• διότι η Φλέγα συγγενής της Φλύας παράγεται από του φλύω, και φλέω, αφ' ου το φλέγω, και αφ' ου η φλέγα• εις τα περί Φλύας δήμου αναπτύσσεται τούτο. Μεταξύ λοιπόν των τεσσάρων γραφών του δήμου η ορθοτέρα είνε η δια του ε γραφομένη παραλήγουσα ήτοι Ελεούς, και ο δημότης Ελεούσιος, ή και Ελεεύς κατά τον Ετυμολόγον. Πιστεύω ότι επέτυχα εις την ανεύρεσιν του δήμου τούτου, και πιστεύω ότι και πας άλλος θέλει πεισθή αφού επιστήση επί των εκτεθέντων βοηθητικών μέσων.". [...]
  5. ελαιου Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  6. Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Ελαιεύς, δήμος τής Ιπποθοωντίδος φυλής, ως Διονύσιος. Διόδωρος δ' Ελαιούς, αφ' ου ο δημότης Ελαιούσιος. τα τοπικά Ελαιουντόθεν και Ελαιουντάδε και Ελαιούσι. λέγεται και εξ Ελαιέως". [...], σελ. 116.
  7. Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Ελαιεύς, ή Ελαιούς, δήμος της Αττικής, εκ της Ιπποθοωντίδος φυλής (Κάτοικ. Ελαιούσιος)". [...], σελ. 116.
  8. [...] "Ελαιεύς: Αρχαίος δήμος της Αττικής, που ανήκε στην Ιπποθοωντίδα φυλή. Ταυτίζεται από πολλούς με τον δήμο της Ελαιούντας". [...] Ελαιεύς
  9. Δημότες του Ελαιούντος. Αναζήτηση με τη λέξη-κλειδί στον τόπο (Place): ELAIOUSIOS (στα κεφαλαία αγγλικά), στις ιστοσελίδες: empressattica.com και atheniansproject.com του Προγράμματος «Αθηναίοι» = Athenians Project

Πηγές – βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτογενείς πηγές

Δευτερογενείς πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Eleunte (demo) της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).