Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από ΕΖΕΣ)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Το λογότυπο της ΕΖΕΣ

Η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ)[1] (αγγλικά: European Free Trade Association, EFTA, γαλλικά: Association européenne de libre-échange, AELE) είναι οργανισμός που ιδρύθηκε το 1960 από ευρωπαϊκά κράτη που δίσταζαν να ενταχθούν πλήρως στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.[2] Σκοπός του οργανισμού είναι η προώθηση του ελεύθερου εμπορίου και της οικονομικής ολοκλήρωσης προς όφελος των μελών του. Σήμερα μέλη της ΕΖΕΣ είναι τέσσερις χώρες: η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και η Νορβηγία. Οι τρεις από αυτές (εκτός της Ελβετίας) είναι και μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).

Ιστορική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  Κράτη μέλη της ΕΖΕΣ
  Πρώην Κράτη μέλη της ΕΖΕΣ, πλέον μέλη της ΕΕ
  Υπόλοιπη ΕΕ

Η ΕΖΕΣ ιδρύθηκε το 1960 από επτά χώρες: Αυστρία, Δανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Πορτογαλία και Σουηδία[3]. Αργότερα έγιναν μέλη η Φινλανδία (συνδεδεμένο μέλος το 1961 και πλήρες το 1986), η Ισλανδία (1970) και το Λίχτενσταϊν (1991). Οι χώρες που έγιναν μέλη της ΕΟΚ και αργότερα της ΕΕ σταδιακά αποχώρησαν (η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 1972, η Πορτογαλία το 1985, η Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία το 1995). Το 1994 τέθηκε σε ισχύ ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος που συνέδεσε τις αγορές των μελών της ΕΖΕΣ με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελβετία επέλεξε με δημοψήφισμα να μη γίνει μέλος του ΕΟΧ και έχει συνάψει ξεχωριστές συμφωνίες με την ΕΕ.

Επίσης, ένα από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΖΕΣ, το Ηνωμένο Βασίλειο, εγκατέλειψε την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 1 Φεβρουαρίου 2020, και παραμένει άγνωστο, για αν στο σύντομο μέλλον, αν επαναενταχθεί στην ΕΖΕΣ, ή γίνει μέλος του ΕΟΧ, ενώ αντίστοιχα το Ηνωμένο Βασίλειο, έχει συνάψει κάποιες ξεχωριστές εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, όπως αντίστοιχα, το ίδιο έχουν πράξει, τόσο η Ελβετία, όσο και η Νορβηγία, οι οποίες δεν εντάχθηκαν ποτέ στην ΕΕ.

Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα Ένταξη στην Ε.Ζ.Ε.Σ. Πληθυσμός [4]
(2016)
Έκταση (km²) Πρωτεύουσα GDP in millions (PPP)[note 1] GDP per capita (PPP)[note 1]
Flag of Switzerland.svg Ελβετία 01960-05-03 3 Μαΐου 1960 8,401,739 &0000000000041285.00000041.285 Βέρνη &0000000000363421.000000363.421[5] &0000000000045417.00000045.417[5]
Flag of Iceland.svg Ισλανδία 01970-01-01 1 Ιανουαρίου 1970 332,474 &0000000000103000.000000103.000 Ρέικιαβικ &0000000000012831.00000012.831[6] &0000000000039223.00000039.223[6]
Flag of Liechtenstein.svg Λιχτενστάιν 01991-01-01 1 Ιανουαρίου 1991 37,666 &0000000000000160.400000160,4 Βαντούζ &0000000000003545.0000003.545[note 2] &0000000000098432.00000098.432[note 2]
Flag of Norway.svg Νορβηγία 01960-05-03 3 Μαΐου 1960 5,254,694 &0000000000385155.000000385.155 Όσλο &0000000000265911.000000265.911[7] &0000000000053470.00000053.470[7]

Πρώην Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα Πρωτεύουσα Ένταξη στην Ε.Ζ.Ε.Σ. Αποχώρηση από την Ε.Ζ.Ε.Σ.
Προσχώρηση στην Ε.Ο.Κ./Ε.Ε.
Flag of Austria.svg Αυστρία Βιέννη 1960 1 Ιανουαρίου 1995
Flag of Denmark.svg Δανία Κοπεγχάγη 1960 1 Ιανουαρίου 1973
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Λονδίνο 1960 1 Ιανουαρίου 1973 (εγκατέλειψε την ΕΕ στις 1 Φεβρουαρίου 2020)
Flag of Portugal.svg Πορτογαλία Λισαβόνα 1960 1 Ιανουαρίου 1986
Flag of Sweden.svg Σουηδία Στοκχόλμη 1960 1 Ιανουαρίου 1995
Flag of Finland.svg Φινλανδία Ελσίνκι 1986 1 Ιανουαρίου 1995

Διεθνείς συμφωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός της ΕΕ, η ΕΖΕΣ έχει συνάψει εμπορικές συμφωνίες και με άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς:

Χώρες Εντός Ευρώπης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα Ζητήματα
Flag of Albania.svg Αλβανία Η Αλβανία, έχει υπογράψει, από το 2009, συμφωνία για ένταξη στην ΕΕ.
Flag of North Macedonia.svg Βόρεια Μακεδονία Η Βόρεια Μακεδονία, είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, άλλα εκκρεμούν σημαντικά πολιτικά ζητήματα, για την πλήρη ένταξη της, όπως για παράδειγμα το να χρησιμοποιεί παντού και διεθνώς την επίσημη σημερινή ονομασία της, και να καταργήσει από παντού την λέξη «Μακεδονία» και το Αστέρι της Βεργίνας, τα οποία δεν είναι αποδεκτά από την Ελλάδα, ενώ παράλληλα εκκρεμούν πολιτικά ζητήματα και με την Βουλγαρία (γλωσσικά και πολιτιστικά ζητήματα), καθώς και η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως, με τους διεθνείς κανονισμούς, ώστε να είναι σύμφωνη.
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Βοσνία και Ερζεγοβίνη Η Βοσνία Ερζεγοβίνη, έχει υπογράψει συμφωνία για ένταξη στην ΕΕ, αλλά δεν δυνάται να ενταχθεί σε αυτήν.
Flag of Georgia.svg Γεωργία Η Γεωργία, έχει υπογράψει, από το 2014, συμφωνία για ένταξη στην ΕΕ, ωστόσο η χώρα έχει αντιμετωπίζει μεγάλα πολιτικά προβλήματα τόσο με την Ρωσία, όσο και με τις Αμπχαζία και Νότια Οσσετία, οι οποίες ζητούν, εδώ και πολλά χρόνια απόσχιση από την Γεωργία, και να γίνουν κυρίαρχες χώρες, κάτι που παρενέβη τα όρια.
Flag of Montenegro.svg Μαυροβούνιο Το Μαυροβούνιο, είναι υποψήφιο προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, ωστόσο παραβιάζει κάποιους λεπτομερείς κανονισμούς π.χ. χρησιμοποιεί το Ευρώ, ως επίσημο νόμισμα, ενώ δεν είναι μέλος της Ευρωζώνης.
Flag of Ukraine.svg Ουκρανία Η Ουκρανία έχει υπογράψει, από το 2014, συμφωνία για ένταξη στην ΕΕ, ωστόσο η χώρα αντιμετωπίζει μεγάλα πολιτικά προβλήματα με την Ρωσία, για το ζήτημα της Κριμαίας.
Flag of Serbia.svg Σερβία Η Σερβία, είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, ωστόσο η χώρα αντιμετωπίζει μεγάλα πολιτικά προβλήματα σχετικά, για το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου.
Flag of Turkey.svg Τουρκία Η Τουρκία, είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, ωστόσο η χώρα παραβιάζει κατά πολλάκις τους κανονισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την οικονομία της, κάτι που είναι πολύ σημαντικά, άλλα και για σημαντικά πολιτικά προβλήματα όπως το Κυπριακό και τις Γκρίζες Ζώνες τα οποία αρνείται πεισματικά να τα επιλύσει, καθυστερώντας πολύ τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στην ΕΕ.

Χώρες Εκτός Ευρώπης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μη αναγνωρισμένες χώρες διεθνώς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οικονομικές Ενώσεις Χωρών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικοί γραμματείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα καταγωγής Όνομα (γέννηση-θάνατος) Διάρκεια θητείας
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Σερ Φρανκ Φιγκάρες (1910-1990) 1960–1965
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Τζον Κάουλσον (1909-1997) 1965–1972
Flag of Sweden.svg Σουηδία Μπενγκτ Ραμπαέους (1917-2010) 1972 –30 Νοεμβρίου 1975
Ελβετία Ελβετία Κορνέλιο Σομαρούγκα (γ. 1932) 1η Δεκεμβρίου 1975 - 30 Δεκεμβρίου 1975 (προσωρινός)
Ελβετία Ελβετία Τσαρλς Μίλερ (1922-2015) 1976–1981


Νορβηγία Νορβηγία Περ Κλέπε (γ. 1923) 1981–1988
Flag of Austria.svg Αυστρία Γκέοργκ Ράισχ (Georg Reisch, γ. 1930) 1988–1994
Ισραήλ Ισλανδία Κιάρταν Γιόχανσον (Kjartan Jóhannsson, γ. 1939) 1994–2000
Ελβετία Ελβετία Ουίλιαμ Ροσιέ (γ. 1942) 2000–2006
Νορβηγία Νορβηγία Κάρε Μπριν (Kåre Bryn, γ. 1944) 2006-2012
Ισραήλ Ισλανδία Κρίστιν Φ. 'Αουρτνασον (Kristinn F. Árnason, γ. 1954) 2012–2018

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Συντμήσεις και αρκτικόλεξα». Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων. Υπηρεσία Εκδόσεων Ε.Ε. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2009. 
  2. «Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών». Λεξικό Όρων Γ' ΚΠΣ. Κοινωνία της Πληροφορίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2009. 
  3. «EFTA History at a glance». Επίσημη ιστοσελίδα ΕΖΕΣ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2009. 
  4. «World Population Prospects: The 2017 Revision». ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2017. 
  5. 5,0 5,1 «Report for Selected Countries and Subjects». Imf.org. 14 Σεπτεμβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2017. 
  6. 6,0 6,1 «Iceland». International Monetary Fund. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2013. 
  7. 7,0 7,1 «Norway». International Monetary Fund. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2012. 
  1. 1,0 1,1 in international dollars (rounded)
  2. 2,0 2,1 Liechtenstein, Infobox

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]