Διονύσης Σαββόπουλος
| Διονύσης Σαββόπουλος | |
|---|---|
Ο Σαββόπουλος το 2020 | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Διονύσης Σαββόπουλος (Ελληνικά) |
| Ψευδώνυμο | Νιόνιος |
| Γέννηση | 2 Δεκεμβρίου 1944 Θεσσαλονίκη |
| Θάνατος | 21 Οκτωβρίου 2025 (80 ετών) Αθήνα |
| Αιτία θανάτου | έμφραγμα του μυοκαρδίου[1][2] και καρκίνος[3] |
| Συνθήκες θανάτου | φυσικά αίτια |
| Τόπος ταφής | Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα |
| Σπουδές | Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης |
| Ιδιότητα | τραγουδιστής, τραγουδοποιός, συνθέτης, στιχουργός και ποιητής |
| Εν ενεργεία | 1964–2025 |
| Σύζυγος | Ασπασία Αραπίδου (ν. 1967) |
| Τέκνα | 2 |
| Όργανα | φωνή και κιθάρα |
| Είδος τέχνης | ελληνική παραδοσιακή μουσική, έντεχνο, ελληνικό ροκ, λαϊκό τραγούδι και ρεμπέτικο |
| Βραβεύσεις | επίτιμος διδάκτωρ (24 Νοεμβρίου 2017) |
| Ιστοσελίδα | Επίσημος ιστότοπος |
| Υπογραφή | |
Ο Διονύσης Σαββόπουλος (Θεσσαλονίκη, 2 Δεκεμβρίου 1944 – Αθήνα, 21 Οκτωβρίου 2025) ήταν Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης και στιχουργός.[4] Θεωρείται ο εμπνευστής και πρωτεργάτης της σχολής των Ελλήνων τραγουδοποιών που γράφουν μουσική, στίχους και τραγουδούν οι ίδιοι τις δημιουργίες τους.[5][6][7]
Αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες και πολυεπίπεδες προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Τα περισσότερα τραγούδια του ήταν γραμμένα από τον ίδιο, σε στίχους και μουσική. Το συνολικό του έργο διαμορφώνει ένα υβριδικό συνθετικό ιδίωμα, στο οποίο συνυπάρχουν οργανικά στοιχεία της λόγιας μουσικής της Δύσης, της ελληνικής παραδοσιακής και βυζαντινής τροπικότητας, του ρεμπέτικου τραγουδιού, καθώς και της αγγλοσαξονικής folk και rock αισθητικής της δεκαετίας του 1960. Η πρώιμη δημιουργική περίοδός του (βλ. μέσα δεκαετίας 1960) εντάσσεται μορφολογικά στο πλαίσιο της folk-rock τραγουδοποιίας, με σαφείς επιρροές από τον Μπομπ Ντίλαν, τόσο στη δομή των τραγουδιών (βλ. επαναλαμβανόμενα μοτίβα) όσο και στη χρήση αφηγηματικού, πολιτικού ή/και αλληγορικού λόγου.[8][9]
Σταδιοδρομία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1963 μετακόμισε στην Αθήνα και εγκατέλειψε τη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης, προκειμένου να ασχοληθεί με το τραγούδι.[10] Γνώρισε μεγάλη επιτυχία από τις πρώτες ημέρες του ως μουσικός και έγινε γρήγορα δημοφιλής στο πανελλήνιο. Είχε συνδυάσει τη μουσική Αμερικανών μουσικών, όπως του Μπομπ Ντίλαν και του Φρανκ Ζάπα με τη μακεδονική λαϊκή μουσική και πολιτικά διεισδυτικούς στίχους.

Άρχισε τη σταδιοδρομία του το 1964 και ήταν πολιτικά ενεργός σε όλη τη σταδιοδρομία του στη μουσική, με εμφανίσεις σε νυχτερινά κέντρα, μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Μάνο Λοΐζο. Κατά τη διάρκεια της Χούντας φυλακίστηκε δύο φορές για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1967.
Έγραψε τραγούδια με πολιτικό, ρομαντικό, αλλά και σκωπτικό περιεχόμενο. Το 1986-1987 παρουσίασε τηλεοπτική εκπομπή με τίτλο «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι».
Τιμητικές διακρίσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ τον ανακήρυξε επίτιμο διδάκτορα στις 24 Νοεμβρίου 2017.[11]
Προσωπική ζωή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 2 Δεκεμβρίου 1944. Οι πρόγονοί του ήταν από την Κωνσταντινούπολη και τη Φιλιππούπολη.
Ήταν παντρεμένος από το 1967 με την Ασπασία Αραπίδου (γνωστή με το χαϊδευτικό Άσπα, από τα τραγούδια και τις παραστάσεις του) και είχαν αποκτήσει δύο γιους: τον Κορνήλιο (γενν. 1968) και τον Ρωμανό (γενν. 1972), και δύο εγγονούς, τον Διονύση και τον Ανδρέα.
Τον Δεκέμβριο του 2009 το σπίτι του στο Πήλιο καταστράφηκε από φωτιά, στην οποία χάθηκαν τα χειρόγραφά του, ημερολόγια και σημειώσεις, καθώς και δίσκοι και πίνακες.[12]
Πέθανε στις 21 Οκτωβρίου 2025, σε ηλικία 80 ετών, στο Νοσοκομείο Υγεία, έπειτα από πολυήμερη νοσηλεία λόγω επιπλοκών του καρκίνου από τον οποίο υπέφερε από το 2021.[13] Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα για λίγες ώρες πριν τη κηδεία του στις 25 Οκτωβρίου στο παρεκκλήσι του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών. Τάφηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.[14]
Εργογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προσωπική δισκογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Έτος | Τίτλος Δίσκου | Δισκογραφική Εταιρεία | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| 1966 | Φορτηγό | Lyra | Επανέκδοση σε CD: LYRA CD3225, 1996 |
| 1969 | Το περιβόλι του τρελού | Lyra | Επανέκδοση σε CD: LYRA CD3243, 1996 |
| 1971 | Μπάλλος | Lyra | Πρώτη έκδοση 30/3/1971, επανέκδοση σε CD: LYRA CD3573 |
| 1971 | [45άρι βινύλιο] | Lyra | Υπάρχει και στη συλλογή Ο Σαββόπουλος στη Λύρα |
| 1972 | Το βρώμικο ψωμί | Lyra | Επανέκδοση σε CD: LYRA CD 3577, 1996 |
| 1975 | Δέκα χρόνια κομμάτια | Lyra | LP: LYRA 3715, επανέκδοση σε CD: LYRA CD 0081, 1992 |
| 1976 | Happy day | Lyra | Σάουντρακ για την ομώνυμη ταινία του Παντελή Βούλγαρη. |
| 1977 | Αχαρνής, Ο Αριστοφάνης που γύρισε από τα θυμαράκια | Lyra | Υπότιτλος:
Τραγούδια για νέους κανταδόρους. Επανέκδοση σε CD: LYRA CD 3304 Τραγουδούν-συμμετέχουν: Δ. Σαββόπουλος, Σ. Μπουλάς, Ν. Παπάζογλου, Μ. Τανάγρη, Ν. Ζιώγαλας, Η. Λιούγκος, Β. Ξύδης, Μ. Ρασούλης, Κ. Γεωργίου |
| 1979 | Η ρεζέρβα | Lyra | Επανέκδοση σε CD: LYRA CD 0080, 1992. |
| 1983 | Τραπεζάκια έξω | Lyra | Επανέκδοση σε CD: LYRA CD 0041, 1990. |
| 1983 | 20 Χρόνια δρόμος - Ζωντανές ηχογραφήσεις | Lyra | Το CD μοιράστηκε με το τεύχος 5 του περιοδικού ΔΙΦΩΝΟ. Περιέχει ζωντανές ηχογραφήσεις από τις συναυλίες στο Palais De Sports της Θεσσαλονίκης [1/4/1983, κομμάτια 1-7] και στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας [19/9/1983, κομμάτια 8-14]. (LYRA 99001, 1995) |
| 1988 | Ο κ. Σαββόπουλος ευχαριστεί τον κ. Χατζιδάκι και θα'ρθη οπωσδήποτε | Σείριος | Ζωντανή ηχογράφηση στο μουσικό κέντρο Αθηνών 'Σείριος' 17/1 - 3/2/1988. Στο πιάνο ο Μάνος Χατζιδάκις. MINOS-EMI, CD 88.0062. |
| 1989 | Το κούρεμα | Polydor | Συμμετέχει η Ελευθερία Αρβανιτάκη. POLYGRAM LP: 839 728-1, CD: 839 728-2. |
| 1990 | Αναδρομή 63 - 89 | Polydor | Στο 'Μακρύ ζεϊμπέκικο' τραγουδούν: Λένα Πλάτωνος, Διονύσης Σαββόπουλος, Νέννη Ζάππα, Βασίλης Πιερρακέας, Θανάσης Σοφράς, Γιώτα Μάνεση, Πάνος Τσιάπης. Στα κομμάτια 6-14 τραγουδούν: Διονύσης Σαββόπουλος, Νέννη Ζάππα, Βασίλης Πιερρακέας.
Σε παρένθεση η "χρονολογία που γράφτηκαν τα τραγούδια ανεξαρτήτως πότε ηχογραφήθηκαν". (CD 843 304-2, 1990) |
| 1994 | Μη πετάξεις τίποτα | Polydor | |
| 1996 | Ο Σαββόπουλος πριν το Φορτηγό (CD 99009) | Lyra | CD 99009.
Αυτό το CD μοιράστηκε μαζί με το τεύχος 5 του περιοδικού ΜΕΤΡΟ (με τη συνεργασία του ΜΕΛΩΔΙΑ FM 100). |
| 1996 | Παράρτημα Α' | Polydor | CD 537 031-2. |
| 1997 | Το ξενοδοχείο | Mercury | POLYGRAM CD 536827-2 |
| 1997 | Καταγραφές | Polygram | Αυτό το CD μοιράστηκε μαζί με το τεύχος 287 του περιοδικού ΗΧΟΣ (02/1997). |
| 1998 | Ο Σαββόπουλος στην Λύρα | Lyra | Βιβλίο-κασετίνα η οποία περιλαμβάνει τους 9 δίσκους που κυκλοφόρησαν από τη δισκογραφική εταιρεία Lyra κατά την περίοδο 1966-1983 (από το Φορτηγό μέχρι τα Τραπεζάκια έξω).
Δεν περιλαμβάνεται ο δίσκος 20 Χρόνια δρόμος-Ζωντανές ηχογραφήσεις (1983). |
| 1998 | Τραγούδια έγραψα για φίλους - Tribute στον Διονύση Σαββόπουλο | Mercury | POLYGRAM CD 538671-2 |
| 1999 | Ο χρονοποιός | Mercury | UNIVERSAL CD 542252-2. |
| 1999 | Κάποτε στο Ολυμπιακό | Lyra | Αναπαραγωγή και διάθεση ΔΙΦΩΝΟ (μοιράστηκε με το περιοδικό ΔΙΦΩΝΟ 50). |
| 2001 | ΣΑΒΒΟΡΑΜΑ | Universal | MERCURY CD 016644-2.
Υπότιτλος: Θέατρο τραγουδιών με ζωγραφιές του Αλέξη Κυριτσόπουλου. Ζωντανή ηχογράφηση από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Δύο CD, το πρώτο έχει 16 κομμάτια και το δεύτερο 14. |
| 2007 | Ο πυρήνας (με Λάντσια και Κιουρτσόγλου) | Lyra | CD 1108.
Ζωντανή ηχογράφηση και μαγνητοσκόπηση στο Gazarte 10 & 12 Νοεμβρίου 2006. |
Συμμετοχές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ροκ ιστορίες (ΕΜΙ)
- Τα παράλογα (Notos, 1976)
- Το άλογο του Ομέρ Βρυώνη [τραγούδι]
- Η εκδίκηση της γυφτιάς (Lyra, 1978)
- Βρέχει στην Εθνική Οδό [τραγούδι]
- «Μετανάστης στην αγκαλιά σου» [τραγούδι]
- Τα μπαράκια (Lyra, 1981)
- Πάρτυ στη Βουλιαγμένη (live) (Lyra, 1983)
- Ζωντανή περιπέτεια (Lyra, 1986)
- Ζήτω το ελληνικό τραγούδι (ΜΙΝΟS, 1987)
- Μαρία Φαραντούρη - 17 τραγούδια (ΜΙΝΟS, 1990)
- «Caruso» [τραγούδι]
- Σκηνές Rock (Lyra, 1994)
- Άσωτος υιός (Mercury, 1996)
- Ένα τραγούδι για τον Πειραιά (Lyra, 1997)
- Ανεμοδείκτης (Mercury, 1999)
- «Αδιέξοδο» [τραγούδι, μαζί με Αλκίνοο Ιωαννίδη και Ελευθερία Αρβανιτάκη]
- Έτσι δραπετεύω απ' τις παρέες (ΕΜΙ, 1999)
- «Και τι ζητάω» [τραγούδι]
- Εκτός τόπου και χρόνου, ζωντανή ηχογράφηση (Mercury, 2000)
- Ο Σαμάνος (Lyra, 2008)
- Όμορφη Μέρα (Onirama, 2009)
- «Ο κόκορας ξυπνάει», παιδικό τραγούδι του Γιώργου Χατζηπιερή
Βιβλία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Διονύσης Σαββόπουλος: Η Σούμα 1963-2003, Ιανός, 2003
- Δημήτρης Καράμπελας: Διονύσης Σαββόπουλος, Μεταίχμιο, 2003 (2η Έκδοση - αναθεωρημένη, 2024)
- Διονύσης Σαββόπουλος: Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα, Εκδόσεις Πατάκη, 2025
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ www
.kathimerini . Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2025..gr /society /563879809 /pethane-o-dionysis-savvopoylos / - ↑ (Αγγλικά) Internet Movie Database. nm0767897. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ www
.ekathimerini . Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2025..com /culture /1284498 /greek-music-legend-dionysis-savvopoulos-dies-at-81 / - ↑ Η μουσική των λέξεων, Γεννήθηκα στη Σαλονίκη, Αντιφώνηση - Ομιλία το Δ.Σ στην τελετή αναγόρευσής του σε Επίτιμο διδάκτορα τού Τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, Διονύσης Σαββόπουλος, Νέα Εστία, τεύχος 1880, Μάρτιος 2019, σελ. 38
- ↑ Τρούσας, Φώντας (21 Οκτωβρίου 2025). «Διονύσης Σαββόπουλος (1944-2025): O μέγιστος των Ελλήνων τραγουδοποιών». LiFO.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2025. Διονύσης Σαββόπουλος (1944-2025): O μέγιστος των Ελλήνων τραγουδοποιών - Όλες οι μεγάλες στιγμές της 60χρονης καλλιτεχνικής διαδρομής του κορυφαίου Έλληνα τραγουδοποιού.
- ↑ «Σαββόπουλος, Διονύσης». Πατάκης. 29 Δεκεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2025.
- ↑ Συντακτική ομάδα ertnews.gr (21 Οκτωβρίου 2025). «Σίγησε η φωνή του μεγάλου τραγουδοποιού Διονύση Σαββόπουλου». ertnews.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2025. "Καθ’ όλη τη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του, ως τραγουδοποιός, στιχουργός και ερμηνευτής, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική μουσική και πολιτιστική σκηνή. Το έργο του ξεχώριζε για τον συνδυασμό σατιρικής διάθεσης, φιλοσοφικού βάθους και βαθιάς αγάπης για την ελληνική γλώσσα και τη μουσική παράδοση."
- ↑ Παπαγεωργίου, Φ. (2010). Το ελληνικό τραγούδι μετά το 1960: Υφολογικές και αισθητικές μετατοπίσεις. Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη.
- ↑ Διονύσης Σαββόπουλος (2007). Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
- ↑ Dionysis Savvopoulos biography Αρχειοθετήθηκε 2004-10-18 στο Wayback Machine., MusicCorner website (in Greek)
- ↑ Ο Διονύσης Σαββόπουλος επίτιμος διδάκτορας του ΑΠΘ Αρχειοθετήθηκε 2019-05-18 στο Wayback Machine., Τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ
- ↑ Μανιάτης, Κώστας (21 Οκτωβρίου 2025). «Το Βρώμικο Ψωμί, η συνάντηση με τον Lennon και το LSD: Ιστορίες που μας είχε διηγηθεί ο Διονύσης Σαββόπουλος». OneMan. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ NEWSROOM (21 Οκτωβρίου 2025). «Πέθανε ο Διονύσης Σαββόπουλος». News 24/7. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Με δάκρυα και τραγούδια η Ελλάδα αποχαιρέτησε τον Διονύση Σαββόπουλο». ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ. 25 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Κώστας Μπλιάτκας, Διονύσης Σαββόπουλος - Υπόγεια διαδρομή, Ιανός, 1999
- Αφιέρωμα: «Διονύσης Σαββόπουλος», Νέα Εστία, τεύχος 1880, Μάρτιος 2019
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ο Διονύσης Σαββόπουλος, στο IMDb.
- Επίσημη ιστοσελίδα του Διονύση Σαββόπουλου
- Συνέντευξη στην Κατερίνα Παπαγεωργίου (περιοδικό «ΚΛΙΚ»)
- Βιογραφικό | Videos | Φωτογραφίες | Νέα από music.net.cy
- ERTFLIX - Χαίρω Πολύ Σαββοπουλος (ΕΙΡΤ, 1975)
Διονύσης Σαββόπουλος (Αρχείο της ΕΡΤ)
Διονύσης Σαββόπουλος 1973 (Αρχείο της ΕΡΤ)- https://web.archive.org/web/20041018071810/http://www.musiccorner.gr/biografies/savopoulos.html