Βενιζελισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Βενιζελισμός ήταν ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά κινήματα στην Ελλάδα από τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960.


Ορισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως Βενιζελισμός ορίζεται ένα ευρύ πολιτικό κίνημα, του οποίου σκοπός ήταν ο αστικός εκσυγχρονισμός της Ελλάδας κατά τα πρότυπα των δυτικών φιλελεύθερων δημοκρατιών, σε συνδυασμό με την εκπλήρωση του περιεχομένου της Μεγάλης Ιδέας.[1]

Το πολιτικό κίνημα πήρε το όνομα του από τον Έλληνα πολιτικό Ελευθέριο Βενιζέλο.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του Βενιζελισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κατάργηση της Μοναρχίας και καθιέρωση της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Παρά την μετριοπαθή στάση του Βενιζέλου προς τον θεσμό της Βασιλείας και την κατά καιρούς διαφορετική στάση του, οι οπαδοί του υιοθέτησαν κατά πλειοψηφία την κατάργησή της.
  • Προσπάθεια διαμόρφωσης και εκσυγχρονισμού της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος, με βάση τα πρότυπα που εξέφραζε η Δυτική Ευρώπη και οι ΗΠΑ εκείνη την περίοδο.Οι κυβερνήσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου εφάρμοσαν μικτού τύπου οικονομικές πολιτικές για την ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.[2]
  • Προσπάθεια αναβάθμισης του θεσμικού και κοινωνικού πλαισίου της χώρας, μέσω νομοθετημάτων. Αυτή η προσπάθεια συνίστατο στη στόχευση δημιουργίας ενός κράτους δικαίου, με σύγχρονες κοινωνικές, διοικητικές λειτουργίες, ικανού να ενσωματωθεί οικονομικά και πολιτιστικά στη Δύση.[3]
  • Εθνικισμός.Ο βενιζελισμός υπήρξε ο πιο πειστικός εκφραστής των ελληνικών αστικών επιδιώξεων για εθνική ολοκλήρωση.Ο εθνικισμός που εξέφραζε δεν αφορούσε μόνο τους Έλληνες εντός Ελλάδος αλλά και τους Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι χρειαζόνταν επιτακτικά ένα εθνικό κέντρο, ένα κράτος που να τους προστατεύει στις διεθνείς οικονομικές τους δραστηριότητες και μια ενιαία χώρα που να είναι το έσχατο καταφύγιο σε ώρα ανάγκης.[4] Αν και οι βενιζελικοί περιγράφονται συχνά ως εθνικιστές, σε αυτό το χαρακτηριστικό δεν διέφεραν πολύ από τους συντηρητικούς - αντιβενιζελικούς αντιπάλους τους.
  • Ο βενιζελισμός είχε ως υποστηρικτές ένα ιδιόμορφο συνασπισμό στρωμάτων και τάξεων, με επικεφαλής την αστική επιχειρηματική τάξη και κατόπιν τα μικροαστικά στρώματα, τους ακτήμονες αγρότες, τους νέους μικροϊδιοκτήτες της ελληνικής υπαίθρου, μετά τις αγροτικές μεταρρυθμίσεις της περιόδου 1910-20, και τέλος τους μικρασιάτες πρόσφυγες.

Τα σημαντικότερα κόμματα του Βενιζελισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κληρονομιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αν και η εικόνα του Ελευθερίου Βενιζέλου εξακολουθεί να είναι πολύ δημοφιλής σήμερα στην Ελλάδα, ο βενιζελισμός δεν είναι πλέον σημαντική πολιτική δύναμη.Το κύρος του Βενιζέλου και οι απόψεις του περί Δημοκρατίας και εκσυγχρονισμού της χώρας βρίσκει πολλές πολιτικές δυνάμεις σήμερα να υποστηρίζουν την πολιτική κληρονομιά του. Υπάρχουν μερικά μικρά "βενιζελικά" κινήματα σήμερα στην Ελλάδα. Μια απόπειρα αναβίωσης του παλαιού Φιλελεύθερου Κόμματος, με το ίδιο όνομα, έγινε την δεκαετία του 1980 από τον εγγονό του Βενιζέλου, Νικήτα Βενιζέλο.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.ime.gr/chronos/13/gr/domestic_policy/language/index.html.Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού,Εσωτερική πολιτική Βενιζέλου
  2. Paschalis M. Kitromilides, Eleftherios Venizelos: The Trials of Statesmanship, Edinburgh University Press 2008, p.285-306
  3. Βερέμης Θάνος, Μεγάλοι Έλληνες-Ελευθέριος Βενιζέλος, εκδόσεις ΣΚΑΪ, Αθήνα 2009, σελ.52-54
  4. Γ.Β. Δερτιλής, ΄΄Ιστορία του ελληνικού κράτους 1830-1920΄΄, γ' έκδοση (βελτιωμένη), Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, τόμ. Β', σελ. 867

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, Χρήστος Χ. Χατζηιωσήφ, Βενιζελισμός και αστικός εκσυγχρονισμός, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2η έκδ.(Ηράκλειο Κρήτης 1992)
  • Βερέμης Θάνος, Ελευθέριος Βενιζέλος : κοινωνία, οικονομία, πολιτική στην εποχή του, Εκδ.Γνώση, 1989, Αθήνα, ISBN 960-235-000-8
  • Βερέμης Θάνος, Μεγάλοι Έλληνες - Ελευθέριος Βενιζέλος, εκδόσεις ΣΚΑΪ, 2009, Αθήνα, ISBN 978-960-6845-39-0
  • Συλλογικό έργο, Ελευθέριος Βενιζέλος. Η διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης του: ιδεολογικές αφετηρίες και επιρροές, Εκδότης ΙΔΡΥΜΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, Χρονολογία Έκδοσης 2014, Αθήνα, ISBN 9789606757914