Μεταξισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο όρος Μεταξισμός αναφέρεται στην πολιτική ιδεολογία που σχετίζεται με τον Έλληνα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, η οποία επιδίωκε την αναγέννηση του ελληνικού έθνους και την καθιέρωση μιας σύγχρονης πολιτισμικά ομοιογενούς Ελλάδος. [1] Το Καθεστώς της 4ης Αυγούστου ήταν ένα απολυταρχικό κράτος επηρεασμένο από τα καθεστώτα του Μουσολίνι στην Ιταλία και του Χίτλερ στην Γερμανία, αν και πολλοί μελετητές δεν το κατατάσσουν στα αμιγώς φασιστικά (καθώς δεν προέκυψε βάσει ενός μαζικού φασιστικού κόμματος με λαϊκό έρεισμα όπως στις άνω περιπτώσεις), αλλά το χαρακτηρίζουν περισσότερο "πατερναλιστικό" με επιρροές από τον Πορτογάλο δικτάτορα Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ.[2]

Όλοι οι οργανισμοί οι οποίοι θεωρούταν ότι ήταν κατά του καθεστώτος απαγορεύονταν και το καθεστώς επιδίωκε οι Έλληνες να κινητοποιούνται σε μια πειθαρχημένη συλλογική ομάδα για την δημιουργία μιας "Nέας Ελλάδας" ενώ αποδοκίμαζε τον ατομικισμό και την φιλαυτία ως δημιούργημα ενός "αλλότριου πολιτισμού". [1] Η ιδεολογία συνδέεται άμεσα με το Κόμμα των Ελευθεροφρόνων. [2]

Ο Μεταξάς ανακύρηξε το Καθεστώς της 4ης Αυγούστου (1936-1941) ως την απαρχή του τρίτου ελληνικού πολιτισμού, με την δέσμευση να δημιουργήσει πολιτισμικά αγνούς και φυλετικά καθαρούς Έλληνες έχοντας βάση μια στρατοκρατούμενη κοινωνία σαν αυτή της αρχαίας Μακεδονίας και της αρχαίας Σπάρτης, οι οποίες αποτελούσαν τον Πρώτο Ελληνικό Πολιτισμό. Τον Δεύτερο Ελληνικό Πολιτισμό αποτελούσε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία,[1] πιθανώς επηρεασμένος από την τριμερή διαίρεση του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Το καθεστώς Μεταξά διακήρυττε πως οι αληθινοί Έλληνες ήταν απαραίτητο να είναι εθνικά Έλληνες και Χριστιανοί, σκοπεύοντας έτσι να αποκλείσει σε Αλβανούς, Σλάβους και Τούρκους που κατοικούσαν στην Ελλάδα την ελληνική ιθαγένεια και υπηκοότητα. [1]

Κύρια χαρακτηριστικά του Μεταξισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κληρονομιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κοινωνικός έλεγχος που εφάρμοσε ο Μεταξάς είχε επίδραση στην ελληνική κοινωνία και στο μεταπολεμικό πολιτικό σύστημα. Παραδείγματα όπως η Λογοκρισία (σε Τύπο, αλλά και μουσικά ακούσματα) και στοιχεία αστυνομοκρατίας επιβίωσαν μέχρι και την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών.

Τα μέτρα αυτά είχαν εφαρμοστεί ή είχαν γίνει απόπειρες να εφαρμοστούν και πριν την διακυβέρνηση Μεταξά από άλλους πολιτικούς (περιλαμβανομένου του Βενιζέλου), και την εποχή εκείνη η άρση των κοινοβουλευτικών θεσμών εθεωρείτο επιτρεπτή προκειμένου να επανέλθει η χώρα στην ομαλότητα.[3]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Gert Sørensen, Robert Mallett. International fascism, 1919-45. London, England, UK; Portland, Oregon, USA: Frank Cass Publishers, 2002. Pp. 159.
  2. 2,0 2,1 Peter Davies, Derek Lynch. The Routledge companion to fascism and the far right. London, England, UK; New York, New York, USA: Routledge, 2002. Pp. 276.
  3. Π.Γ. Βατικιώτης, "Μια πολιτική βιογραφία του Ιωάννη Μεταξά: Φιλολαϊκή απολυταρχία στην Ελλάδα 1936-1941", Ευρασία, Αθήνα 2005, σ. 383. Αναφέρεται στο Κοντού Γ., "Η πολιτική και κοινωνική ιδεολογία της 4ης Αυγούστου ...", σ. 53. Βλ. επίσης Κοντού Γ. σ. 63.