Ανρί Πουανκαρέ

Ανρί Πουανκαρέ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη μητρική γλώσσα	Henri Poincaré (Γαλλικά)
Γέννηση	29  Απριλίου 1854 Νανσύ
Θάνατος	17  Ιουλίου 1912 Παρίσι
Αιτία θανάτου	εμβολή
Συνθήκες θανάτου	φυσικά αίτια
Τόπος ταφής	Κοιμητήριο του Μονπαρνάς (48°50′10″ s. š., 2°19′39″ v. d.)
Κατοικία	Γαλλία
Χώρα πολιτογράφησης	Γαλλία
Θρησκεία	αθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα	Γαλλικά
Ομιλούμενες γλώσσες	Γαλλικά
Σπουδές	Εθνική Ανώτατη Σχολή Μηχανικών Μεταλλειολόγων του Παρισιού (από 1875) λύκειο Ανρί-Πουανκαρέ (1862–1873) Πολυτεχνική Σχολή (1873–1875) Πανεπιστήμιο του Παρισιού (έως 1879)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	μαθηματικός φιλόσοφος αστρονόμος φυσικός μηχανικός φιλόσοφος της επιστήμης τοπολόγος διδάσκων πανεπιστημίου συγγραφέας πολυμαθής
Εργοδότης	Πανεπιστήμιο του Παρισιού (1881–1912) Πολυτεχνική Σχολή (1886–1912) Corps des mines (1877–1879) Πανεπιστήμιο της Καέν (1879–1881)
Αξιοσημείωτο έργο	Εικασία του Πουανκαρέ Poincaré group Poincaré recurrence theorem Poincaré disk model Poincaré duality Ανισότητα Πουανκαρέ Poincaré map Poincaré–Bendixson theorem Poincaré–Hopf theorem Poincaré half-plane model Poincaré lemma Poincaré metric Poincaré–Birkhoff–Witt theorem Poincaré–Birkhoff theorem Poincaré–Lelong equation Poincaré–Lindstedt method Poincaré plot Poincaré residue Poincaré series Poincaré separation theorem Poincaré–Miranda theorem Poincaré space Poincaré–Steklov operator Poincaré sphere La Science et l'Hypothèse / Henri Poincaré Science et Méthode / Henri Poincaré La Valeur de la Science / Henri Poincaré
Οικογένεια
Σύζυγος	Ζαν-Λουίζ Πουλέν ντ'Ανεσί
Τέκνα	Ζαν Πουανκαρέ Léon Poincaré
Γονείς	Émile-Léon Poincaré
Αδέλφια	Aline Boutroux
Συγγενείς	Nicolas Poincarée (δισέγγονος), Ραϊμόν Πουανκαρέ (son of father's brother) και Lucien Poincaré (son of father's brother)
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχες	Γαλλοπρωσικός πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα	president of the Mathematical Society of France (1886) president of the Mathematical Society of France (1900) 24η έδρα της Γαλλικής Ακαδημίας (1908–1912) president of the French Academy of Sciences (Ιανουάριος 1906 – Δεκέμβριος 1906)
Βραβεύσεις	βραβείο Πονσελέ (1885) βραβείο Συλβέστερ (1901) Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (1903) Χρυσό Μετάλλιο της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (1900) Μετάλλιο Μπρους (1911) βραβείο Μπόγιαϊ (1905) Μετάλλιο Ματεούτσι (1905) Τάγμα του Πολικού Αστέρα (1905) γενικός διαγωνισμός (1873) αλλοδαπό μέλος της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου (1894) Prix Jean-Reynaud (1896)
Υπογραφή
Σχετικά πολυμέσα

Ο Ζυλ Ανρί Πουανκαρέ (γαλλ. Jules Henri Poincaré‎‎, 29 Απριλίου 1854 – 17 Ιουλίου 1912) ήταν ένας από τους κορυφαίους Γάλλους μαθηματικούς και θεωρητικούς φυσικούς, καθώς και φιλόσοφος της επιστήμης. Ο Πουανκαρέ γεννήθηκε στις 29 Απριλίου 1854 στην πόλη Νανσύ της Γαλλίας και πέθανε στις 17 Ιουλίου 1912 στο Παρίσι. Συχνά περιγράφεται ως πολυμαθής, και στον κόσμο των μαθηματικών είναι γνωστός ως ο «τελευταίος πανεπιστήμονας», καθώς διέπρεπε σε όλα τα επιστημονικά πεδία τα οποία υπήρχαν στη διάρκεια της ζωής του.

Ο άνθρωπος Πουανκαρέ

Ο Πουανκαρέ ήταν μύωψ, ιδιαίτερα αφηρημένος και αδέξιος. Είναι χαρακτηριστικό πως οι σύγχρονοί του τον αποκαλούσαν αμφιδέξιο, με την έννοια ότι είχε κακές επιδόσεις τόσο με το αριστερό όσο και με το δεξί χέρι. Στο σχολείο κατάφερε να βαθμολογηθεί με μηδέν στο σχέδιο. Ωστόσο όλες οι παραπάνω αδυναμίες του αναπληρώνονταν και με το παραπάνω από τη μαθηματική του μεγαλοφυΐα και την ευρυμάθεια που τον διέκρινε. Ο δάσκαλός του Elliot a Liard έγραψε το 1872: «Έχω στην τάξη μου ένα τέρας των μαθηματικών, τον Ανρί Πουανκαρέ».

Το έργο του

Ο Πουανκαρέ δημοσίευσε το πρώτο του άρθρο στο περιοδικό Nouvelles Annales des Mathematiques σε ηλικία 19 ετών. Συνολικά συνέγραψε τουλάχιστον 30 βιβλία και 500 ερευνητικές εργασίες - άρθρα. Ίσως ήταν ο τελευταίος μαθηματικός με ευρύτατο πεδίο ενασχόλησης, ώστε οι διαλέξεις του στη Σορβόνη να ποικίλλουν σε ευρύτατη γκάμα θεμάτων. Ο Πουανκαρέ, εκτός από τη σημαντική του προσφορά στο αμιγώς μαθηματικό πεδίο, συνεισέφερε στην οπτική, τον ηλεκτρισμό, την ελαστικότητα, τη θερμοδυναμική, την κβαντική θεωρία τη σχετικότητα και την κοσμολογία. Ο Πουανκαρέ υπήρξε και σημαντικός εκλαϊκευτής της επιστήμης. Χαρακτηριστικά στο βιβλίο του Η Αξία της Επιστήμης έλεγε:

Αν η φύση δεν ήταν όμορφη, δεν θα άξιζε τον κόπο να την γνωρίσουμε. Κι αν δεν άξιζε τον κόπο να τη γνωρίσουμε τη φύση, τότε δεν θα άξιζε να ζούμε

Με την εκλογή του ως μέλους του τμήματος λογοτεχνίας του Γαλλικού Ινστιτούτου τιμήθηκε για την πολυποίκιλη προσφορά του στην επιστήμη.

Το πρόβλημα των τριών σωμάτων

Το 1889 ο Πουανκαρέ έδειξε ότι η πλήρης ανάλυση της κίνησης έστω και τριών σωμάτων (π.χ. του Ήλιου, της Γης και της Σελήνης) με βάση τη νευτώνεια θεωρία παρήγαγε ένα ενδογενώς μη ολοκληρώσιμο σύστημα. Ως εκ τούτου θεμελίωσε τη σημαντική δυσκολία επίλυσης των προβλημάτων της φυσικής με μαθηματική ανάλυση, ακόμα και για τρία σώματα (πολύ περισσότερο για πάνω από τρία ή για εκατομμύρια) και ανέδειξε τις πρώτες ρωγμές στο Νευτώνειο σύμπαν. Ο αναγωγισμός, ως θεώρηση του κόσμου, απεδείχθη υπεραπλουστευτικός και ανακριβής. Με αφορμή τη ρήση του Νεύτωνα «η φύση ευχαριστιέται με την απλότητα και δεν αγαπάει τη μεγαλοπρέπεια των περιττών αιτίων» ο Πουανκαρέ παρατήρησε:

Πριν από ένα αιώνα ομολογείτο με ειλικρίνεια και διακηρυσσόταν ανοιχτά πως η φύση αγαπάει την απλότητα, αποδείχθηκε όμως ότι η φύση κάνει το αντίθετο σε περισσότερες από μία περιπτώσεις.

Δείτε επίσης

• Ανισότητα Πουανκαρέ
• Εικασία του Πουανκαρέ

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Αναφορές σχετικά με το θέμα Ανρί Πουανκαρέ στα Βικιφθέγματα
• Ανρί Πουανκαρέ βιβλιογραφία στο MacTutor του Πανεπιστημίου του Σαιντ Άντριους

Βιβλιογραφία στα ελληνικά

• Galison, Peter (2007). Τα ρολόγια του Αϊνστάιν, Οι χάρτες του Πουανκαρέ. Αθήνα: Κάτοπτρο. ISBN 978-960-6717-10-9. 
• Hellman, Hal (2010). Μεγάλες έριδες στην ιστορία των μαθηματικών. Μτφρ. Μιχαηλίδης, Τεύκρος. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ISBN 978-960-221-475-6. 
• Poincaré, Henri (1997). Η αξία της Επιστήμης. Αθήνα: Κάτοπτρο. ISBN 978-960-7023-96-4. 
• Szpiro, George G. (2009). Η Εικασία του Πουανκαρέ. Αθήνα: Τραυλός. ISBN 978-960-6640-52-0. 
• Ξηρός, Νίκος (1996). «Henri Poincare: Μια πολύπλευρη διάνοια». Περισκόπιο της Επιστήμης (Ιούλιος-Αύγουστος): 48.