Αλεξάντρ Πρόχοροφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλεξάντρ Πρόχοροφ
Aleksandr Prokhorov.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Александр Прохоров (Ρωσικά)
Γέννηση11  Ιουλίου 1916[1][2]
Άθερτον, Κουίνσλνατ[3]
Θάνατος8  Ιανουαρίου 2002[1][2]
Μόσχα
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο Νοβοντέβιτσι
Χώρα πολιτογράφησηςΈνωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Ρωσία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΡωσικά[4]
ΕκπαίδευσηΔιδάκτωρ των Επιστημών στη Φυσική και τα Μαθηματικά
ΣπουδέςFaculty of Physics, State University of Saint Petersbourg (έως 1939)
Ινστιτούτο Φυσικής Λέμπεντεφ
Κρατικό Πανεπιστήμιο Αγίας Πετρούπολης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταφυσικός
διδάσκων πανεπιστημίου
επιμελητής
ΕργοδότηςΙνστιτούτο Φυσικής και Τεχνολογίας της Μόσχας
Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
Ινστιτούτο Φυσικής Λέμπεντεφ (1946–1982)
Prokhorov General Physics Institute (από 1982)
SINP MSU (1954–1961)
Laser Physics
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΚομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΒ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμααρχισυντάκτης
ΒραβεύσειςΚρατικό Βραβείο Ε.Σ.Σ.Δ. (1980)[5]
Τάγμα του Λένιν (27  Απριλίου 1967)[5]
Μετάλλιο για τη νίκη επί της Γερμανίας στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο
Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας (13  Μαρτίου 1969)[5]
Τάγμα του Πατριωτικού Πολέμου 1ου βαθμού (11  Μαρτίου 1985)[5]
Βραβείο Νόμπελ Φυσικής (1964)[6][7]
Βραβείο 2ου βαθμού για τις υπηρεσίες στην πατρική γη (7  Ιουνίου 1996)
Βραβείο Λένιν (1959)[5]
μετάλλιο "Για το θάρρος" (13  Απριλίου 1945)[5]
Medal "Veteran of Labour"
Χρυσό μετάλλιο Λομονόσοφ (1987)[5]
Μετάλιο για την 850η επέτειο της Μόσχας
Helmholtz Medal (1987)[5]
Μετάλλιο Φρέντερικ Άιβς (2000)[5]
Medal "For Valiant Labour in the Great Patriotic War 1941–1945"
βραβείο του Συμβουλίου Υπουργών της Σοβιετικής Ένωσης (1988)[5]
Demidov Prize (2001)[5]
Βραβείο της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας (2003)[5]
Τάγμα του Λένιν (13  Μαρτίου 1969)[5]
Χρυσό Μετάλλιο του Σφυροδρέπανου (13  Μαρτίου 1969)
Τάγμα του Λένιν (17  Σεπτεμβρίου 1975)[5]
Τάγμα του Λένιν (11  Μαΐου 1981)[5]
Τάγμα του Λένιν (10  Ιουλίου 1986)[5]
Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας (10  Ιουλίου 1986)[5]
Χρυσό Μετάλλιο του Σφυροδρέπανου (10  Ιουλίου 1986)
d:Q4335888 (1979)[5]
Κρατικό Βραβείο της Ρωσικής Ομοσπονδίας (1998)[5]
βραβείο του Συμβουλίου Υπουργών της Σοβιετικής Ένωσης (1989)[5]
Jubilee Medal "In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin"
Jubilee Medal "Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945"
Jubilee Medal "Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945"
Μετάλλιο «Για την επέτειο των 40 χρόνων της Νίκης στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο 1941-1945»
Μετάλλιο για τα «50 χρόνια των Ενόπλων Δυνάμεων της ΕΣΣΔ»
μετάλλιο για την 800η επέτειο της Μόσχας
Russian Federation Presidential Certificate of Gratitude (2  Μαρτίου 2000)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αλεξάντρ Μιχάιλοβιτς Πρόχοροφ (ρωσ. Алекса́ндр Миха́йлович Про́хоров, ΔΦΑ: [ɐlʲɪˈksandr mʲɪˈxajləvʲɪt͡ɕ ˈproxərəf] 11 Ιουλίου 19168 Ιανουαρίου 2002) ήταν Ρώσος φυσικός γνωστός για την πρωτοποριακή έρευνα του πάνω στο λέιζερ για την οποία και πήρε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1964.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόχοροφ γεννήθηκε στο Άθερτον του Κουΐνσλαντ της Αυστραλίας από Ρώσους γονείς, οι οποίοι είχαν μεταναστεύσει στην Αυστραλία για να αποφύγουν την καταστολή από την τσαρική κυβέρνηση. Το 1923 μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση επέστρεψαν στη Ρωσία. Το 1934 ο Πρόχοροφ μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης για να σπουδάσει φυσική. Αποφοίτησε το 1939 και πήγε στη Μόσχα για να δουλέψει στο Ινστιτούτο Λέμπεντεφ, στο εργαστήριο ταλαντώσεων με επικεφαλής τον ακαδημαϊκό Νικολάι Παπαλέξη (Николай Дмитриевич Папалекси). Η έρευνά του ήταν αφιερωμένη στη διάδοση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων στην ιονόσφαιρα. Κατά την έναρξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου το 1941 στη Σοβιετική Ένωση, κατατάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο Πρόχοροφ πολέμησε στο πεζικό, και τραυματίστηκε δύο φορές σε μάχες, και του απονεμήθηκαν τρία μετάλλια, καθώς το μετάλλιο της Ανδρείας το 1946.[8] Το 1944 αποστρατεύθηκε και επέστρεψε στο Ινστιτούτο Λέμπεντεφ, όπου το 1946 υποστήριξε το Ph.D με τη διατριβή με θέμα «Θεωρία της Σταθεροποίησης της συχνότητας ενός Ταλαντωτή στη Θεωρία μικρής παραμέτρου».[9][10][11]

Έρευνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1947 ο Πρόχοροφ άρχισε να εργάζεται για την ασύμφωνη ακτινοβολία που εκπέμπεται από τα ηλεκτρόνια σε τροχιά σε έναν κυκλικό επιταχυντή σωματιδίων που ονομάζεται σύγχροτρον. Απέδειξε ότι η εκπομπή συγκεντρώνεται κυρίως στο φάσμα μικροκυμάτων. Εκείνη την εποχή σχημάτισε μια ομάδα νέων επιστημόνων για να εργαστούν στην φασματοσκοπία της μοριακής εναλλαγής και των δονήσεων, και αργότερα στην κβαντική ηλεκτρονική. Η ομάδα επικεντρώθηκε σε μια ειδική κατηγορία των μορίων που έχουν τρεις (μη εκφυλισμένες) στιγμές αδράνειας. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τόσο σε πειραματικό όσο και σε θεωρητικό επίπεδο. Το 1954 ο Πρόχοροφ έγινε επικεφαλής του εργαστηρίου. Μαζί με τον Νικολάι Γκεννάντιεβιτς Μπάσοφ ανέπτυξε θεωρητικές βάσεις για τη δημιουργία ενός μοριακού ταλαντωτή και κατασκεύασε τέτοιο ταλαντωτή βασισμένο σε αμμωνία. Τα αποτελέσματά τους παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο πλαίσιο εθνικής διάσκεψης, το 1952, αλλά δεν δημοσιεύτηκαν μέχρι και το 1954-1955.[9][11]

Το 1955 ο Πρόχοροφ ξεκίνησε την έρευνά του στον τομέα του Ηλεκτρονικού Παραμαγνητικού Συντονισμού. Επικεντρώθηκε στη χαλάρωση των ιόντων από τα στοιχεία της ομάδας του σιδήρου σε ένα πλέγμα οξειδίου του αργιλίου, αλλά και των άλλων εξεταζόμενων, "μη-οπτικών», τα θέματα, όπως οι μαγνητικές μεταβολές φάσης του DPPH.[12] Για τη θεμελιώδη εργασία τους στον τομέα της κβαντικής ηλεκτρονικής, η οποία οδήγησε στην κατασκευή ταλαντωτών και ενισχυτών βασισμένων στην αρχή Μέιζερ-λέιζερ του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής από κοινού με τους Νικολάι Γκεννάντιεβιτς Μπάσοφ και Τσαρλς Χαρντ Τάουνς.[9][11]

Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1959 ο Πρόχοροφ έγινε καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας - το πιο διάσημο πανεπιστήμιο στη Σοβιετική Ένωση, Το ίδιο έτος του απονεμήθηκε το Βραβείο Λένιν. Το 1960 έγινε μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και εξελέγη ακαδημαϊκός το 1966. Το 1967 είχε κερδίσει το πρώτο Τάγμα του Λένιν (έλαβε πέντε κατά τη διάρκεια της ζωής του: το 1967, 1969, 1975, 1981 και 1986). Το 1968 έγινε αντιπρόεδρος διευθυντής του ΙνστιτούτουΛέμπεντεφ και το 1971 πήρε τη θέση του επικεφαλής του αναγνωρισμένου Σοβιετικού ιδρύματος, στο Ινστιτούτο Φυσικής και Τεχνολογίας της Μόσχας. Κατά το ίδιο έτος εξελέγη μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών.[10] Μεταξύ του 1982 και του 1998 διετέλεσε υπηρεσιακός διευθυντής της Γενικής Φυσικής του Ινστιτούτου της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, και μετά το 1998 ως επίτιμος διευθυντής. Μετά το θάνατό του το 2002, το ινστιτούτο μετονομάστηκε ΑΜ Πρόχοροφ Γενική Φυσική Ινστιτούτου της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.[10][11]

Το 1969 ο Πρόχοροφ έγινε Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας, η υψηλότερη διάκριση στην τότε Σοβιετική Ένωση, για επιτεύγματά του στην εθνική οικονομία και τον πολιτισμό. Έλαβε για δεύτερη φορά το βραβείο το 1986. .[11] Από το 1969 ήταν ο αρχισυντάκτης της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας. Τιμήθηκε με το Μετάλλιο Frederic Ives, την υψηλότερη διάκριση του Optical Society of America (OSA), το 2000, και έγινε επίτιμο μέλος του ΟΣΑ το 2001. Το ίδιο έτος του απονεμήθηκε το Βραβείο Demidov. Το 1969 έγινε Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας, που ήταν ο υψηλότερος βαθμός διάκρισης στη Σοβιετική Ένωση για επιτεύγματα στην εθνική οικονομία και τον πολιτισμό. Έλαβε το δεύτερο εν λόγω βραβείο το 1986. Από το 1969 ήταν ο αρχισυντάκτης της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας. Τιμήθηκε με το Μετάλλιο Frederic Ives, την υψηλότερη διάκριση του Optical Society of America (OSA), το 2000,[13] και έγινε επίτιμο μέλος του ΟΣΑ το 2001.[14] Το ίδιο έτος του απονεμήθηκε το Βραβείο Demidov.[15]

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόχοροφ έγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος το 1950. Το 1983, μαζί με άλλους τρεις ακαδημαϊκούς- Andrey Tychonoff, Ανατόλι Dorodnitsyn και Γκεόργκι Skryabin - υπέγραψε την περίφημη ανοιχτή επιστολή, καταγγέλλοντας το άρθρο, ο Αντρέι Ζαχάρωφ,[16] στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων.[17] Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Και οι δύο γονείς του Πρόχοροφ πέθαναν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παντρεύτηκε την γεωγράφο Galina Shelepina το 1941 και είχαν έναν γιο, τον Κυρίλ, ο οποίος γεννήθηκε το 1945. Μετά από τον πατέρα του, Kυρίλ Πρόχοροφ έγινε φυσικός στο χώρο της οπτικής και επί του παρόντος έχει αναλάβει ένα εργαστήριο που σχετίζεται με το λέιζερ στο Ινστιτούτο Γενικής Φυσικής Πρόχοροφ.[8][18]

Βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • A. M. Prokhorov (Editor in Chief), J. M. Buzzi, P. Sprangle, K. Wille. Coherent Radiation Generation and Particle Acceleration, 1992, ISBN 0-88318-926-7. Research Trends in Physics series published by the American Institute of Physics Press (presently Springer, New York)
  • V. Stefan and A. M. Prokhorov (Editors) Diamond Science and Technology Vol 1: Laser Diamond Interaction. Plasma Diamond Reactors (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) 1999 ISBN 1-889545-23-6.
  • V. Stefan and A. M. Prokhorov (Editors). Diamond Science and Technology Vol 2 (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) 1999 ISBN 1-889545-24-4.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb134810992. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Aleksandr-Prokhorov. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. biography/Aleksandr-Prokhorov.
  4. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb134810992. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 Ανακτήθηκε στις 8  Ιανουαρίου 2019.
  6. www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1964/.
  7. www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  8. 8,0 8,1 «Основные даты жизни и деятельности академика А.М. Прохорова». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2010. 
  9. 9,0 9,1 9,2 Aleksandr M. Prokhorov, The Nobel Prize in Physics 1964
  10. 10,0 10,1 10,2 Прохоров Александр Михайлович in Great Soviet Encyclopedia (in Russian)
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Прохоров Александр Михайлович at warheroes.ru
  12. A. M. Prokhorov and V.B. Fedorov, Soviet Physics JETP 16 (1963) 1489.
  13. Frederic Ives Medal
  14. OSA Honorary Members
  15. Сост. И. Г. Бебих, Г. Н. Михайлова, А. В. Троицкий (2004). Александр Михайлович Прохоров, 1916-2002 (Материалы к биобиблиогр. ученых) 2-е изд., доп (στα Russian). М.: Наука. σελ. 442. ISBN 5020331767. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Αυγούστου 2007. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2010. CS1 maint: Πολλαπλές ονομασίες: authors list (link) CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  16. Когда теряют честь и совесть
  17. Hawks Get Reluctant Ally in Sakharov
  18. «Кирилл Александрович Прохоров». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2010. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]