Αντρέι Ζαχάρωφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αντρέι Ζαχάρωφ
RIAN archive 25981 Academician Sakharov.jpg
Γέννηση
Τόπος γέννησης Μόσχα
Θάνατος
Τόπος θανάτου Μόσχα
Υπηκοότητα Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Σύζυγος Έλενα Μπονέρ
Τέκνα Τατιάνα, Αγάπη και Ντμίτρι Ζαχάρωφ
Ερευνητικός τομέας Φυσική
Σπουδές Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
Διδακτορικός καθηγητής Ίγκορ Ταμ
Επάγγελμα/
ιδιότητες
φυσικός, εφευρέτης, επιστήμονας πυρηνικής φυσικής και συγγραφέας
Εργοδότης Ινστιτούτο Φυσικής Λέμπεντεφ
Ακαδημαϊκός τίτλος Διδάκτωρ των Επιστημών στη Φυσική και τα Μαθηματικά
Commons page Wikimedia Commons

Ο Αντρέι Ζαχάρωφ ή ορθότερα Σάχαροφ (ρωσικά: Андре́й Дми́триевич Са́харов, ΔΦΑ: [ɐnˈdrʲej ˈsaxərəf] 21 Μαΐου 192114 Δεκεμβρίου 1989) ήταν Ρώσος πυρηνικός φυσικός και ένας από τους επιστήμονες που δημιούργησσν την πρώτη σοβιετική βόμβα υδρογόνου. Αργότερα έγινε κοινωνικός ακτιβιστής, αντιφρονών και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Βουλευτής της ΕΣΣΔ, συγγραφέας του Συντάγματος της Ένωσης Σοβιετικών Δημοκρατιών της Ευρώπης και της Ασίας. Νομπελίστας Ειρήνης για το 1975. Είναι ελληνικής καταγωγής εκ μητρός. Για την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων είχε στερηθεί όλων των σοβιετικών διακρίσεων και βραβείων και εξορίστηκε από τη Μόσχα.

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν γιος του καθηγητή φυσικής Ντμίτρι Ιβάνοβιτς Ζαχάρωφ και της Αικατερίνης Σοφιάνο-Ζαχάροβα, κόρης του στρατιωτικού Αλεξίου Σοφιάνο. Ο πατρικός παππούς του ήταν ο Ιβάν Ζαχάρωφ, διάσημος Ρώσος δικηγόρος και πολιτικός. Την παιδική ηλικία του την πέρασε στη Μόσχα. Ο Ζαχάρωφ έλαβε την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στο σπίτι. Πήγε για πρώτη φορά στο σχολείο στην έβδομη τάξη. Αφού τελείωσε το σχολείο το 1938, ο Ζαχάρωφ ξεκίνησε να σπουδάζει στο Τμήμα Φυσικής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας. Όμως λόγω του πολέμου μεταφέρθηκε στο Τουρκμενιστάν όπου και αποφοίτησε. Γύρισε στη Μόσχα το 1945 για σπουδές στο Ινστιτούτο Φυσικής στη Σοβιετική Ακαδημία Επιστημών.

Επιστημονική σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τον πόλεμο ασχολήθηκε με τη μελέτη των κοσμικών ακτίνων και το 1948, απασχολήθηκε στο πρόγραμμα κατασκευής της Σοβιετικής ατομικής βόμβας. Από το 1950 ως το 1953 συμμετείχε στις προσπάθειες κατασκευής της σοβιετικής βόμβας υδρογόνου.Το 1953 έγινε το νεαρότερο μέλος στην ιστορία της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών, ενώ έλαβε το Κρατικό Βραβείο Στάλιν.

Απογοητεύθηκε από τη δουλειά του και επί των ημερών του Νικήτα Χρουστσώφ, απεύθυνε εκκλήσεις για την παγκόσμια απαγόρευση των ατμοσφαιρικών πυρηνικών δοκιμών και έκανε ομιλίες για τα πολιτικά και τα κοινωνικά δικαιώματα. Το 1968 έγραψε το έργο «Σκέψεις πάνω στην πρόοδο, την ειρηνική συνύπαρξη και την πνευματική ελευθερία», στο οποίο εκδήλωνε τη διαφωνία του σε οποιαδήποτε πολιτική τακτική και προοπτική να διαιρεθεί η γη σε κομμουνιστικά και καπιταλιστικά στρατόπεδα. Υπερασπίστηκε την κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας κατά την εισβολή των Σοβιετικών το 1968 όπως και τον Σολζενίτσιν. Το 1970 συνυπέγραψε ανοικτή επιστολή που αναφερόταν στην αναγκαιότητα παροχής δημοκρατικής ελευθερίας στη χώρα του. Υπήρξε ιδρυτής της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Μόσχας. Το 1975 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, όμως το παρέλαβε η σύζυγός του Έλενα Μπονέρ, καθώς στον ίδιο δεν επετράπη η έξοδος από τη χώρα.

Εξορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν κατέκρινε δημόσια την εισβολή των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν, το 1980 εξορίστηκε στην πόλη Γκόρκι του Νίζνι Νόβγκοροντ, όπου μαζί με τη σύζυγό του διαμαρτυρήθηκαν με σειρά απεργιών πείνας. Τον Δεκέμβριο του 1986 απελευθερώθηκε και τάχθηκε υπέρ της περεστρόικα. Εκλέχθηκε στο Κογκρέσο Λαϊκών Αντιπροσώπων και από τη θέση εκείνη συνέχισε τον αγώνα του για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΣΣΔ αναπτύσσοντας έντονη δραστηριότητα μέχρι το τέλος της ζωής του. Είχε καταστεί εθνικό σύμβολο θάρρους και αλήθειας. Από το 1988 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απονέμει κάθε χρόνο το Βραβείο Ζαχάρωφ σε πρόσωπα ή οργανισμούς για τη διά βίου αφοσίωσή τους στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1943, νυμφεύθηκε την Κλαύδια Βιχέροβα, η οποία πέθανε το 1969, με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά - δύο κόρες και ένα γιο (Τατιάνα, Λιουμπόβ και Ντμίτρι). Το 1970 συνάντησε την Έλενα Μπονέρ (1923-2011), την οποία νυμφεύθηκε δύο χρόνια αργότερα.

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πέθανε το βράδυ της 14ης Δεκεμβρίου 1989 από καρδιακή προσβολή στο διαμέρισμά του στην οδό Τσκάλοφ. Θάφτηκε στο νεκροταφείο στη Μόσχα.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
 LP  Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το αντίστοιχο λήμμα της Live-Pedia. (ιστορικό).

Η εισαγωγή του κειμένου της Livepedia στη Βικιπαίδεια έγινε πριν την 1η Νοεμβρίου 2008, συνεπώς ισχύει η διπλή αδειοδότηση υπό την άδεια CC-BY-SA 3.0 και την GFDL.